6 Şubat tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından depremzedelerin çadır ihtiyacı karşısında elindeki çadırları yardım kuruluşlarına ve şirketlere satarak tepki çeken Kızılay‘ın Ankara‘nın Etimesgut ilçesindeki çadır fabrikasını AKP‘li meclis üyesi Ali Gökşin‘e kiraladığı ortaya çıktı.

BirGün‘den İsmail Arı‘nın aktardığına göre, Avrupa’nın en büyük çadır üretim tesislerinden biri olan Kızılay, ürettiği çadırları Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na (AFAD), yardım kuruluşlarına ve şirketlere satıyor.

Kızılay’ın Etimesgut’taki çadır fabrikasını ise uzun bir süredir AKP Keçiören ilçe teşkilatı kurucularından olan ve halen Keçiören Belediyesi’nin AKP’li meclis üyesi olan Ali Gökşin işletiyor. AKP’li Gökşin, Kızılay’ın fabrikasında ürettiği çadırları Kızılay’a satıyor. Kızılay da satın aldığı çadırları AFAD’a satıyor.

‣ Kızılay’da yeni bilmece: Battaniye parası nerede?

Kızılay Yönetim Kurulu tutanaklarına göre, Kızılay 2016, 2017 ve 2019 tarihlerinde Ali Gökşin ile ailesinin sahibi olduğu Tuğba Çanta isimli şirkete çadır üretim sözleşmesi imzaladı. Yönetim kurulu tutanaklarında yer alan bilgilere göre Kızılay, o yıllarda AFAD’a satacağı 18 bin 830 çadırı Tuğba Çanta’ya ürettirdi.

Gazeteci Murat Ağırel, Kızılay’ın AFAD’a satacağı 120 bin çadır için 2022’nin eylül-ekim aylarında yaptığı ihaleleri, yine Tuğba Çanta’nın aldığını duyurmuştu.

Yani aslında 2016’dan beri Kızılay’ın AFAD’a sattığı çadırların çok büyük bir kısmını AKP’li Gökşin’in sahibi olduğu Tuğba Çanta üretti ve üretmeye de devam ediyor.

‣ İstifa etmeyeceğini açıklayan Kızılay Başkanı’dan çadır satışı ‘çarkı’: ‘Haberim yoktu, ben olsam satmazdım’

‘Kızılay üretim tesisini bize teslim ediyor’

Kızılay’ın yönetim Kurulu kararlarında dikkatleri çeken kısım ise “Tuğba Çanta üretim tesislerimizdeki mevcut makine parkurlarında çadır üretimine başlamıştır” ifadeleri oldu. Yani AKP’li Gökşin, Kızılay’ın kendi personeli ve yöneticileri olmasına rağmen Kızılay’ın çadır fabrikasında üretim yapıyor.

Gökşin, tartışma yaratacak açıklamalar yaptı. Kızılay’ın çadır üretim fabrikasını kendisine kiraladığını belirten Gökşin, “Normal süreçte Kızılay kendisi üretim yapıyor. Yüklü çadır siparişi olduğunda kendisi yetiştiremiyor ve ihaleye açıyor. 2016’dan beri üç-beş çadır ihalesini aldık. Kızılay çadır üretim tesislerini bize kiraya veriyor, bize teslim ediyor. Şu anda da biz üretim yapıyoruz ama Kızılay’ın kendi personeli de üretim yapıyor. Çadır fabrikasındaki üç-dört hangarın bir-iki tanesi bizim. Ayrıca kendi fabrikamız da var, orada da üretim yapıyoruz” dedi.

‣ Polis tutanağından: Kızılay 18 Şubat’ta iki TIR dolusu giysi satmış

‘Yazık oldu Kızılay’a’

Gökşin tartışmaların merkezinde olan Kızılay’a dair de şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çadır zor bir iş zaten. Yazık oldu Kızılay’a, kendilerini anlatamadılar. Kızılay hepimizin malı… Batırmanın, yerin dibine geçirmenin ne manası var?”

Kızılay’ın 2019 yılına kadar yönetim kurulu üyesi olan Sabahattin Tezdiğ ise Kızılay’ın fabrikasını kiralamasını şöyle değerlendirdi:

“Kızılay fabrikasını bir şirkete işlettiriyor. Yani kendi tesisini bir şirkete veriyor. Tesiste çalışan personel de bu şirketin elemanları. Yönetici olduğum dönemde ‘Kurumun kendi üretimin tesisi ve personeli varken bu tesisi başka bir şirkete kullandırması ve üretim yaptırması yanlış’ dedim ama dinlemediler. Ben tüm bu işlemlere itiraz ettim, itirazlarımı kayıt altına aldırdım. Ancak çoğunluk kararıyla yönetim kurulunda kabul edildi. Cumhuriyet savcıları Kızılay’ın yönetim kararlarını incelendiğinde çok sayıda buna benzer usulsüzlük ile birlikte itirazlarımızı da görecektir.”

‣ Kızılay’ın Malatya’daki fabrikası afete rağmen çadır üretmiyor

Ne olmuştu?

Gazeteci Murat Ağırel, Cumhuriyet’te 26 Şubat’ta yayımlanan yazısında, Kızılay’ın depremin üçüncü gününde AHBAP Derneği‘ne 46 milyon TL’lik çadır satışı yaptığını duyurmuştu.

Derneğin başkanı Haluk Levent de deprem sonrası Kızılay’dan çadır satın aldıklarını teyit etti. Bunun üzerine açıklama yapan Kızılay Başkanı Kerem Kınık “Ahbap ve Kızılay’ın iş birliği ahlakidir, akılcıdır, yasaldır. Aksini iddia eden ise ya meseleyi anlamamış ya da kötü niyetlidir” şeklinde bir açıklama yapmıştı.

Bir sonraki gün Haluk Levent, FOX TV İlker Karagöz‘le Çalar Saat programına konuk olmuştu. Levent buradaki konuşmasında Kızılay’dan sadece çadır değil gıda ve konserve de aldıklarını söylemişti.

Kızılay’ın Genel Başkanı Kerem Kınık, AFAD’ın ücretsiz bir şekilde depremzedelere dağıtması gereken çadırları Kızılay’ın AHBAP Derneği’ne satışını “ahlaki, akılcı ve yasaldır” diyerek savunmuştu. Ertesi gün ise satışın kendisinden habersiz gerçekleştirildiğini ileri sürmüş ve satışı yapanları eleştirdiğini söylemişti.

Kınık depremzedelerden, Ahbap’a ve Kızılay’a bağışta bulunanlardan ve kamuoyunun bütün kesimlerinden yükselen sert eleştiriler ve istifa çağrılarından sonra katıldığı bir televizyon programında satış kararından haberi olmadığını, kararı verenleri eleştirdiğini dile getirmiş ve “Ortaya böyle bir başarı konulmuşken goygoycuların lafı ile hareket etmem” diyerek istifa etmeyeceğini duyurmuştu.

‣ Kızılay Derneği Başkanı ve yöneticileri için suç duyurusu

Çadır satma tartışması devam ederken Türk Eczacılar Birliği (TEB) Kızılay’ın kendilerine de çadır sattığını açıklamıştı. TEB Başkanı Arman Üney, deprem bölgesine sahra eczaneleri kurmak istediklerini ancak çadır bulmakta zorlandıklarını ve Kızılay’a başvurarak tanesi yaklaşık 140 bin TL’den beş çadır aldıklarını belirtmişti. Üney, ödemeyi Kızılay’ın bir iştiraki olan Kızılay Çadır ve Tekstil A.Ş.’ye yaptıklarını aktarmıştı.

2 Mart’a gelindiğinde ise gazeteci Bahadır Özgür, Kızılay’ın 18 Şubat günü iki TIR dolusu giysiyi sattığına dair polis tutanağını gün yüzüne çıkarmıştı.

İşte Kızılay'ın 18 Şubat günü 2 TIR dolusu giysiyi sattığına dair polis tutanağı. İhbar üzerine depo basılıyor. Şirket Kızılay ile 2 yıl önce yaptığı sözleşmeyi ve satışa dair faturaları sunuyor. Sözleşmeye göre ayda en az 80 ton giysi, kilosu 0.41 $'dan verilecek. pic.twitter.com/boCwsY0ETM

— bahadır özgür (@bahadir_ozgr) March 2, 2023

İlerleyen günlerde yayımlanan Kızılay Afet Yönetimi Genel Müdür Yardımcılığı 2021 Yılı Detaylı Faaliyet Raporu ise Kızılay’ın afet bölgesindeki beslenme ihtiyacının giderilmesi için işbirliği yaptığı ve tarikatlarla bağlantılı olan dernek ile vakıfların bilgisine yer verilmişti.

‣ Kızılay, deprem yardımları için tarikatlara bağlı derneklerle işbirliği yapıyor

Bu dernek ve vakıflar arasında Menzil Cemaati’ne bağlı Beşir Derneği, depremzedelerin enkaz altında çıkarıldığı esnada “tekbir getirmeleri” ile gündem olan İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH İnsani Yardım Vakfı), Almanya’da “yüzyılın bağış yolsuzluğu” olarak görülen yolsuzluk skandalına imza atan Deniz Feneri Derneğinin yer aldığı belirtilmişti.

Ayrıca platformun kurucu üyeleri arasında Nur Cemaati’nin, “Yazıcılar” kolundan olan Hayrat Yardım Derneği ile İnsan Vakfı ve Diyanet Vakfı da yer almıştı.