Öküzün İki Boynuzu Arasında Bir Dünya – Dilge Güney

Her toplumun mitolojisi o toplumun kültürel ve zihinsel yapısına ayna tutar.

Batılı ülkelerin çeşitli sanat kolları ile bize tanıtmış olduğu Zeus’u, Afrodit’i çok iyi biliriz ama Türk mitosları ve Anadolu efsaneleri pek bilinmez. Biz de her ayın ikinci haftası yayımlayacağımız Çocuklar İçin Türk Mitosları, Anadolu Efsaneleri dizisi ile çocuklarımızı unutulmaya yüz tutmuş bu öykülerle buluşturmak istiyoruz.

 Yunanca kökenli bir kelime olan mitos (mythos) söz, öykü anlamına gelir. İlk insanlar mitoslar anlatarak evreni, tabiat olaylarını ve yaşamla ilgili sırrını çözemedikleri durumları açıklamaya çalışmışlar.

Mitoslar, tüm efsanelerin, destanların, masalların, hatta bugün okuduğumuz edebi türlerin de kökenlerini oluşturur. Bilinçaltı üzerine çalışan bilim insanları, mitosların evrensel geçerliliğe sahip yaşam kalıpları olduğunu ve her insan için anlamlı mesajlar taşıdığını söyler.

Bu ay, bir zamanlar uçsuz bucaksız suların içinde, bir balığın üzerinde duran sarı öküzün boynuzlarında salınan dünyanın kalbine gideceğiz. Dört köşesinden geçip tam göbeğinde hikayesini dinleyeceğiz.

***

 6 – Öküzün İki Boynuzu Arasında Bir Dünya

 O  zamanlar dünya düzdü.

Dört köşesi ile bir sarı öküzün boynuzları üzerinde dururdu.

Öküzün boynuzları yakuttandı ve tam yedi bin ayağı vardı.

Bir ayağından öbür ayağına gitmek binlerce yıldı.

 

Bu öküz başı tam kuzeye, karanlığa bakan

Bir balığın üzerinde dururdu.

Balık uçsuz bucaksız suların içinde,

Ne zaman titrese, azıcık yönü değişse

Öküz de titrer, düşecek gibi olur;

Dünya zangır zangır sallanırdı.

 

Günün birinde balık öyle kıpırdandı ki her şey titredi.

Öküz düşüp öldü. Balık öldü.

Yer ve gök birbirine girdi;  su, toprak ve hava karıştı.

Yeryüzü bugünkü gibi yusyuvarlak olup yeniden doğdu.

Yer ile gök bir ucu kutup yıldızına bağlı hayat ağacına tutundu.

Böylece bugüne dek dengede durdu.

 

1 – Evrenin Oluşumu

2- İnsanın Yaradılışı ve Erlik’in Doğuşu

3 – Yaşam Tanrıçası – Umay Ana

4 – Dünya Tufanı, İkinci Yaratılış ve Ak Yayık

5 – Ece ile Doğanay

 

 

Yazan: Dilge Güney

Resimleyen: Berna Erözkan Akan