Kanal İstanbul projesi iptal mi?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, piyasaların merakla beklediği Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesi Grand Ankara Otel’de düzenlenen Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) toplantısında konuştu.

“Geniş bir tasarruf tedbirini hayata geçiyoruz. Yatırımlar konusunda önemli kararlar aldık” diyen Erdoğan, ihalesi yapılmış, başlanmamış yatırıma başlamayacaklarını söyledi.

Erdoğan’ın açıklamaları akla 2011 Nisan ayından bugüne dek ülke gündemini Türkiye’nin 2023 hedefleri arasında gösterilerek “Çılgın Proje” adıyla meşgul eden Kanal İstanbul’u getirdi.

Erdoğan’ın konuşmasından bazı satır başları şu şekilde:

“Türkiye, geçmişte yaşadığı kimi darbelere rağmen her seferinde tercihini demokrasiden yana kullanmış bir ülkedir. En ileri standartlarda demokratik bir ülke olduğumuzu tavizsiz bir şekilde uyguladığımız serbest seçimlerde gösterdik. Son olarak 24 Haziran’da milletimiz hür iradesiyle seçim yapmıştır. Her kim bu seçimlerin üzerinde en küçük bir gölge olduğunu söylerse hem demokrasiye hem de Türkiye’ye ayıp ediyor demektir.

“Serbest piyasa dışına çıkmadan problemleri çözme mücadelesini veriyoruz”

Cumhuriyetimizi kurduğumuzda dönemin şartları ve eğilimleri gereği önce devletçi ekonomiyi tercih ettik. Çok partili siyasi hayata adım atmamızın ardından karma ekonomiye geçtik. Özal ile birlikte de ülke olarak tercihimizi serbest piyasa ekonomisinden kullandık. AK Parti döneminde ülkemizi dünyaya açarak serbest piyasa ekonomisini güçlendirdik. Bu sayede ülkemizi büyütmek için ihtiyacımız olan yatırımları Türkiye’ye çekmeyi başardık. Ülkemizi 3.5 kat büyütürken satın alma paritesine göre dünyanın 13., milli gelire göre de 17. ekonomi haline getirdik. Türkiye’nin bugün de tercihi serbest ekonomiden yanadır. Serbest piyasa dışına çıkmadan problemleri çözme mücadelesini veriyoruz.

“Ülkemize yönelik gizli açık saldırıların ne demokrasideki eksiklerle ne de serbest piyasa ile ilgilisi yok”

Son dönemde karşılaştığımız hadiselere baktığımızda ülkemize yönelik gizli açık saldırıların ne demokrasideki eksiklerle ne de serbest piyasa ile ilgili olmadığını görüyoruz. Finans ve üretim alanındaki yatırımlarda dolaşımdaki paralar belirli merkezlerde toplanmaya başladı. Yatırımlardaki daralmayı bu eğilimden dolayı anlayışla karşılayabiliriz.

Mesele demokrasi veya serbest piyasa ekonomisi olmadığına göre burada bir başka durumla karşı karşıyayız. Elbette bunları söylerken demokrasimizi daha ileriye taşımak, ekonomimizi geliştirmek için atmamız gerektiğini biliyoruz.

İhracat ve ithalat gibi dışarıyla işi olmayan hiç kimsenin dövizle yolu kesişmemeli” 

Zor dönemler, zor kararlar vermeyi gerektirir. Cumhurbaşkanı olarak şahsımın koordinasyonunda ekonomi yönetimimiz başta olmak üzere kurumlarımızla gece gündüz çalışıyoruz. Döviz kurundaki dalgalanmayı önlemeye yönelik pek çok tedbiri hayata geçirdik. Önümüzdeki günlerde yeni adımlarımız olacak. Örneğin esnafların bir kısmını yakından ilgilendiren dövizle kira konusunu kökten çözüyoruz. Dün akşam imzaladım, hayata geçiyor. İhracat ve ithalat gibi dışarıyla işi olmayan hiç kimsenin dövizle yolu kesişmemelidir.

65 milyar liralık yatırımla hayata geçirilmesi beklenen Kanal İstanbul projesi iptal olabilir mi?

Ekonomi yönetimimiz başta olmak üzere ilgili kurumlarımızla gece gündüz çalışıyoruz. Dövizle kira konusunu kökten çözüyoruz. Dün akşam imzaladım ve resmi gazetede yayımlandı ve şu anda hayata geçiyor. Kamu tarafında ciddi bir tasarrufa gidiyoruz. Geniş bir tasarruf tedbirini hayata geçiyoruz. Kamudaki araçları hem sayı hem nitelik olarak sınırlandırıyoruz. Personel alımında da dikkatli davranıyoruz. Emekli olan kadar kişiyi alabiliriz ama daha fazlasını almayacağız. İsraf ekonomisi değil, üretim ekonomisine geçiyoruz. Yatırımlar konusunda da çok önemli kararlar aldık. Elimizdeki kaynakları önceliği bitmeye en yakın projelere vererek kademe kademe kullanacağız.

Faiz konusundaki hassasiyetim değişmedi”

Özel sektöre ait bankalar var. Bu bankalar neye göre hareket ediyor? Merkez Bankası’nın kararlarına göre. Bakıyorsunuz, 50’lere varan faizler var. Reel sektördeki yatırımcı, yatırımlarını neye göre yapacak? Faiz konusundaki hassasiyetim değişmedi. İçinizde yüzde 50 karla çalışan var mı? Bu ancak esrar, eroin tüccarlarında olur. Faiz denen bu sömürü aracını kullanmaya asla vesile olamayız.

“Merkez Bankası’nın açıkladığı enflasyon oranını tutturduğunu görmedim”

Merkez Bankası bağımsızdır, o kendi kararını alır. Faiz ve enflasyon bir sebep netice ilişkisi olarak masaya yatırdığınız zaman, faiz sebeptir, enflasyon neticedir. Ama yok enflasyon sebeptir faiz neticedir diyorsan, bu işi bilmiyorsun arkadaş. Faizin oranını sen tespit edersin ama enflasyon kendi oluşur. Bugüne kadar Merkez Bankası’nın açıkladığı enflasyon oranını tutturduğunu görmedim.

Şu anda ben teori konuşmuyorum. Biz pratiğini yaşadık, dünyayı yeniden keşfetmemize gerek yok. TÜSİAD kendileri söylüyor, “Faiz çok yüksek” diye. Ben de diyorum ki bu yüksek faizi düşürelim ya. Geçenlerde baktım, bir reel sektör temsilcisi soruyor “Başkanım, yüzde 42 faiz istediler benden”. Ne kadar için? “5 milyon lira için.” Şimdi bir özel sektör bankası yüzde 42 faiz isterse ayakta durabilir mi? Bu dönemde döviz bahanesiyle sattıkları ürüne hiç alakası olmadığı halde zam yapanlar, iflah olmayacaktır ve helal-haramı ayırt etmeyenler ahi olamaz. Eğer ahilik kurumu yaşasaydı bu zam yapanları falakaya yatırırlardı.”

Kanal İstanbul için “yap-işlet-devret” komisyondan geçti

Kanal İstanbul Projesi teknik inceleme raporu: Tüm canlılarda sağlıksız su kullanımı yaygınlaşacak

National Geographic Kanal İstanbul’u yazdı: Çevre felaketi mi olacak?

TMMOB’den “Kanal İstanbul” raporu: Yaşamsal bir yıkım ve felaket!

[Özel Haber] Kanal İstanbul ÇED toplantısında içeride tartışma dışarıda protesto vardı

Kanal İstanbul’un güzergahını bisikletle katettiler

Kanal İstanbul projesinin ekolojik sonuçları ne olacak?

10 maddede Kanal İstanbul hakkında bilmeniz gerekenler – Pelin Cengiz

 

(Bloomberght, BBC Türkçe, T24)