Koronavirüs SalgınıManşetSivil ToplumTürkiye

CİSST’e iki haftada 43 Covid 19 kaynaklı şikayet

Sivil toplum kuruluşlarının ve insan hakları derneklerinin çağrılarına rağmen, yeni infaz yasası, risk grubunda olanlar da dahil olmak üzere siyasi tutuklular, düşünce suçluları ve tutuklu gazetecileri dışında bırakarak yasalaşırken, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği‘nden (CİSST) mahpusların sağlığıyla ilgili kötü haberler gelmeye devam ediyor.

Dernek 1 – 14 Nisan tarihleri arasında kendilerine danışma hattından gelen koronavirüsle ilişkili şikayetleri raporlaştırdı. Dokuzu kapalı ceza infaz kurumu olmak üzere 43 kurumdan gelen şikayetler; kapasite sorunu, hijyen, beslenme ve sağlık hakkına erişim başlıkları altında derlendi. Raporda risk grubunda olan ve bilgilerinin paylaşılmasını isteyen mahpusların durumlarına ayrıca yer verildi.

Raporun “Hapishanelerde Kapasite Sorunu” başlıklı kısmında mahpusların koğuşlarının kalabalık olmasına, yatakların yakınlığı nedeniyle birbirlerine fazla yakın uyumak zorunda kaldıklarına ve ortak alanlarda ve yemekhanelerde çok fazla mahpusun bir araya gelmek zorunda kaldığına değinildi. Devamında havanın soğuk olması nedeniyle havalandırmanın kapatılmasının mahpusların hareket alanını kısıtladığına yer verildi.

“Genel Durum ve Hijyen Önlemleri” başlıklı kısımda ise bazı hapishanelerde dezenfekte amaçlı ilaçlama yapılmadığı, bazılarında yalnızca hapishanenin dışının ilaçlandığı ve mahpusların kullandığı ortak alanlarda ilaçlama yapılmadığı belirtildi. Rapora göre, birçok hapishanede mahpuslar, temizliği kendileri yapıyor. Ayrıca bazı hapishanelerde infaz koruma memurlarının maske takmadığına ya da kısmen taktığı bilgisine yerildi. 

Dezenfektanlar satılıyor

Rapora göre dezenfektanlar kantinde 10- 45 TL arasında değişen ücretlerle satılıyor, yemekhaneler yeterince temizlenmiyor ve çok fazla mahpus tarafından kullanılıyor. 

“Mahpusların Hijyeni” başlığında ise bazı hapishanelerde mahpusların sabuna erişilmediğine, kendilerine maske ve eldiven sağlanmadığında ve/veya maskelerden ücret istenildiğine yer verildi.

Ücretsiz temizlik malzemesinin sağlanmadığına ve bazı hapishanelerde kolonya yerine traş kolonyası dağıtıldığına değinilen rapora göre, sular da sık sık kesiliyor ve sıcak su belli zamanlarda veriliyor.   

CİSST’in raporunun “Beslenme” başlığında yemeklerin kötü ve sağlıksız olduğu, hijyenik olmadığı, tüm mahpusların ihtiyacını karşılamada yetersiz olduğu, bazı hapishanelerde ise kısa sürede tükendiği bilgisi yer aldı.  

Mahpuslar karantina korkusuyla hastaneye sevk edilmek istemiyor

Sağlık hakkına erişim ile ilgili ise şu ifadeler yer aldı: 

Hasta, yaşlı ve risk grubuna giren mahpuslar için önlemler alınmadığı, maske ve temizlik malzemesinin dağıtılmadığı, mahpusların önlemlerini kendileri aldığı,

Bazı hapishanelerde doktorun revire gelmediği,

Bazı hapishanelerde mahpusların revire çıkarılmadığı,

Mahpuslar revire çıksalar da ilaç alamadıkları, kronik hasta mahpusların hastane sevki olmasa da raporlarının yenileneceği kararına uyulmadığı,

Bazı mahpusların yeşil reçeteli ilaçlara erişemediği, bu nedenle mahpusların kendilerine ve çevrelerine zarar verme riski olduğu,

Hastaneden dönüşte 14 gün boyunca karantinada kalarak virüs kapma riskinin artacağı endişesiyle genel olarak tüm mahpusların hastaneye sevk konusundaki endişelerinin arttığı,

hayatlarını tek başına idame ettiremeyen mahpusların da karantinada ihtiyaçlarını nasıl gidereceklerini bilemedikleri için hastaneye sevk olmak istemedikleri belirtilmiştir.

Vak’alar başlığı altında ise 23 yaşında ve bağırsak kanseri tanısı konulan Mehmet Salih Filiz‘in ve üç kalp kapakçığında çürüme bulunan 55 yaşındaki Sabri Kaya‘nın durumuna yer verildi.

Filiz’in zorunlu sevk edildiği hapishanede sağlığının kötüye gittiğine ve ilaçlarının Avrupa’dan geldiği gerekçesiyle kendisine verilmediğine değinildi, ayrıca bulunduğu koğuşta kendisine maske ve temizlik malzemesi de verilmediği belirtildi. Raporda yazdığına göre Filiz’i gören doktorun acil hastane sevki istemesine rağmen bu da kabul edilmedi. 

Koronavirüs salgını öncesinde hastaneye kaldırıldığı ve yoğun bakımda tedavi edildiği belirtilen Kaya ise tedavinin ardından döndüğü hapishanede bir hafta sonra tekrar kötüleşti. Tekrar hastaneye götürülerek yoğun bakıma alınan Kaya’nın ailesi, Cumhuriyet Başsavcılığı’na infazın durdurulması için başvuruda bulundu ancak olumlu cevap alamadı. Aile Kaya’nın sağlık durumu sebebiyle hapishanede kalmaya devam etmesinden endişeli.

Otübüs firmaları yüksek ücretler talep ediyor

Raporun sonunda yer alan “Alınan Yeni Önlemler ve Şikayetler“de ise mahpusların izne çıkma hakkından yararlanamamalarına ve seyahat öncesi ve seyahat sırasında yaşadıkları sorunlara değinildi:    

İzne çıkarılması planlanan mahpusların evlerine gidebilmek için otobüs kullanmaları gerektiği, otobüs biletlerini alma konusunda maddi olarak zorlandıkları,

Şehirler arası otobüs firmalarının biletler için yüksek ücretler istedikleri,

Bazı hapishanelerde koronavirüs önlemi olarak uygulamaya konulan izne çıkma hakkından maddi imkansızlıklar sebebiyle yararlanamayan mahpuslara kurumda kalmaya devam edecekleri söylendiği,

Bazı hapishanelerde mahpusların talebinin dışında hesaplarında bulunan paranın bilet ücreti için ayrıldığı ve hesaplarındaki paraya ihtiyaçları olmasına rağmen erişemedikleri belirtilmiştir.