Hong Kong’da onbinler sokağa çıktı, ‘sınır dışı’ tasarısı ertelendi

Hong Kong’da zanlıların yargılanmak üzere Çin’e iadesine ilişkin tasarının yasama konseyinin önüne gelmesi, on binleri yeniden sokaklara döktü. Yolları işgal edip hükümet binalarını kuşatan protestoculara polis müdahale etti. Tasarının görüşülmesi ertelendi.

Çin Halk Cumhuriyeti‘ne bağlı özel yönetim bölgesi Hong Kong‘da ‘sınırdışı ve iade’ yasası çıkarılmasına yönelik protestolar durulmuyor. Zanlıların yargılanmak üzere Çin’e iadesine ilişkin yasa tasarısının pazar günü 1 milyonu aşkın kişi tarafından barışçı şekilde protesto edilmesine rağmen yasama konseyinin önüne gelmesi karşısında on binler sokaklara döküldü.

Dün sabah şafakla birlikte bazısı maske ve kask giymiş, çoğu öğrencilerden oluşan protestocular Hong Kong’un merkezindeki yolları işgal etti ve hükümet binalarını kuşattı.

Hükümet binalarına girişi engellemeye çalışan protestoculara biber gazı sıkan polis, dağılmamaları halinde güç kullanacağı uyarısında bulundu. Hong Kong Polis Teşkilatı, “Bu davranış barışçı toplanmanın ötesine geçmiştir. Derhal dağılma çağrısı yapıyoruz, aksi takdirde münasip güç kullanılacaktır” diye tweetledi.

Hong Kong İdari Genel Sekreteri Matthew Cheung de protestoculara derhal işgalleri sona erdirip dağılma çağrısı yaptı. Hong Kong Ulusal Cephesi isimli siyasi parti, tasarı geri çekilmezse, yasama konseyini basıp süresiz grev yapma tehdidinde bulundu.

1997 yılında İngiltere’den ayrılıp Çin’e bağlanan özerk Hong Kong’un lideri Carrie Lam tasarıyı yasalaştırmakta kararlı olduğunu söylese de gösteriler sonrası Pekin yanlılarının çoğunlukta olduğu yasama konseyi de (LegCo) yasa tasarısının ikinci okumasını ertelediğini duyurdu. Hong Kong özerk hükümeti, hazırlanan tasarıya göre sınır dışı işlemlerinin sadece uzun süreli tutukluluk gerektiren ağır suçlarda uygulanacağını öne sürüyor. Yaklaşık 7 milyon insanın yaşadığı Hong Kong’da, Çin Halk Cumhuriyeti’nin aksine basın ve gösteri özgürlüğü uygulanıyor.

Borsa düştü

Bu arada yaşanan gösteriler ve tasarı ile ilgili tartışmalar, uluslararası öneme sahip Hong Kong borsasını da olumsuz etkiliyor. Hong Kong Menkul Kıymetler Borsası’nın Hang Seng endeksi Salı gününü yüzde 1,59’lük düşüşle kapattı. Bu da Asya borsaları içinde dün itibariyle yaşanan en büyük değer kaybı oldu. Göstericiler söz konusu tasarının yasalaşması halinde Hong Kong’un uluslararası ticaret ve ekonomi merkezi olarak sahip olduğu imajın da zedeleneceğine inanıyor.

Yasa tasarısı ne anlama geliyor?

Hong Kong’da protestolara sebep olan, zanlıların ve şüphelilerin Çin’e iadesini kolaylaştıran yasal düzenlemeler 3 Nisan’da Meclis’e sunulmuştu. Düzenlemeler, zanlıların Çin ana karası, Çin’in Makao Özel İdari Bölgesi ve Tayvan‘a iadesini kolaylaştıracak. Bu bölgelerdeki yetkililer tecavüz ve cinayetle yargılanan kişileri Hong Kong’tan isteyebilecek. Ancak yasayı eleştirenler muhalif siyasetçilerin Çin’e iadesinin önünün açılacağını savunuyor. Uluslararası Af Örgütü de Çin’e teslim edilecek zanlıların bu ülkede işkence ve kötü muameleye maruz kalma ve haklarında görülen davaların adil olmama ihtimalinin bulunduğu uyarısını yapmıştı.

Özel bir yapıya sahip Hong Kong “iki sistem tek devlet” yapısıyla yönetiliyor. Çin yanlısı politikalar benimsemekle itham edilen bir hükümeti olan Hong Kong’un kendine ait yasaları bulunuyor.

Yapılan bütün gösterilere karşın ‘sınırdışı ve iade’ tasarısının 20 Haziran’da nihai oylamayla yasalaşması bekleniyor.