Hafta SonuKöşe YazılarıManşetUncategorized

Fukuşima İzlenimleri(4): Onagawa Nükleer santrali tanıtım ofisini ziyaret ve Dünya Risk Toplantısından notlar

Fukushima'dan Alınan 10 Ders

Fukuşima felaketinin 4.yıldönümünde orada yaşananları aktarmaya çalıştığım yazı dizisinin sonuncusuna geldik. Bu yazımda Onagawa Nükleer santrali hakkında aldığımız bilgileri ve birkaç tespitimi sizinle paylaşacağım. Fakat esgeçemeyeceğimiz bir gerçek var ki, biz Fukuşima’yı, halkın tepkisini, yaşananları anlataduralım Türkiye,  Japonya  tarafından kurulacak nükleer santral için halkın itirazlarını görmezden gelerek “meclis onayı”nı verdi. Üstelik bu tarihi hata, ülkede tam bir gün boyunca yaşanan elektrik krizinden sonraki gün gerçekleşti. “Nükleer santralimiz olsaydı elektrik kesilmezdi”söylemini baz alarak elektrik kesintisini altyapı eksikliğiymiş gibi göstermek hiç şüphesiz sadece iktidarın  kullanabileceği bir argüman olabilirdi zira nükleer  santral bir tercih meselesidir, siyasi bir karardır ancak unutmayalım ki sonuçları toplumu ilgilendirir.

Fukuşima’daki saha turunu ve ziyaretlerimizi tamamladıktan sonra Birleşmiş Milletler(BM)Dünya Risk Konferansı’nı da izlemek üzere geldiğimiz Sendai’de  program yoğunluğumuza göre sınırları içinde bulunduğumuz Miyagi eyaletindeki Onagawa Nükleer  santralinin tanıtım ofisini ziyaret ederek uzamanlardan bilgi alıyoruz. Onagawa nükleer  santrali Sendai şehrinden 70 kilometre mesafede, 173 kilometrekare içerisinde deniz seviyesinden 14 metre yukarıda kurulu bulunuyor. Fukuşima felaketinden sonra  altyapı güvenliğine dair yeterlilik araştırmalarının başlaması sebebiyle kapalı durumdaki 48 reaktörden üçü burada.  Onagawa Nükleer santrali, 2011 Fukuşima depremin merkez  üssüne Fukuşima’dan çok daha yakın bulunuyor.  Onagawa Nükleer Santralinin işletmecisi haberimizde bahsi geçen Higashidori Nükleer santralinin de işletmecisi olan Tohoku Elektrik ve bu santralin reaktörleri  Toshiba tarafından  sırasıyla 1984, 1995 ve 2002 yıllarında yapılmış. İlk olarak kurulan rektörün güç üretme kapasitesi 524 MW olup diğer ikisininki 825MW. Genel bir sunumdan sonra hepimiz Onagawa Nükleer santraline dair sorular soruyoruz. Benim sorum da nükleer santrallerin tüm bilinen maliyetlerinin yanısıra halihazırda çalıştırılmayan nükleer santallerin maliyetleri hakkında oluyor: Halihazırda kapalı tutulan nükleer santrallerde normalde kaç kişi çalışıyordu ? Her bir reaktör kapatıldıktan sonra çalışan sayısında azalma olmuş muydu ve mevcut durumda çalışanların maaşları normal ödeniyor muydu? Aldığım cevap  nükleer santaller hiç kapatılmamış gibi  santral çalışanlarının çalışma şartlarında değişiklik olmadığı yönündeydi. Santralde çalışan personel sayısı  500 teknik personel,  1500 ofis çalışanı  olmak üzere 2000 kişiydi. Halihazırda teknik personel ağırlıklı olarak güvenlik şartlarının sağlanıp santrallerin tekrar çalışıtırılması için testlere katılıyordu.  Bu açıklamadan Japonya genelinde kapalı olan nükleer santrallerin üretim olmamasına rağmen maaş ödedediğini, düzenli  işletme giderleri bulunduğunu anlıyoruz. Fakat söylediklerine göre bir atalet yoktu  ne de olsa mevcut  mühendislerinin yeteneklerini ise nükleer teknolojiyi ihraç ederek değerlendirmeyi umuyorlardı.

Onagawa Nükleer santraline gelirken yanımızda  A3 kağıtlarımızla kalemlerimizi aldığımızı da belirtmem gerekir, bilgi aldıktan sonra kendimizi ifade etme ihtiyacı içerisine düşeceğimizi biliyorduk . Nitekim bakınız foto 1: Herkes kendi dilinde “Nükleere hayır!” diyor yer: Onagawa Nükleer Santralinin bahçesi, arkadaki beyaz direkler Nükleer santrale  ait.

Foto 1: Onagawa Nükleer santrali tanıtım ofisinin bahçesinde

Yukarıdaki fotoğraf bir kare olarak hatıralarımız arasında yerini alırken diğer tarafta Sendai şehir merkezinde gerçekleştirilen Dünya Risk Konferansında  tarihe geçen konuşmalar yapılıyordu. Japonya Başbakanı Abe,  Fukuşima’da herşeyin kontrol altında olduğunu ve 120 bin insan hükümetin davetlerine rağmen evlerine geri dönmeyişini yok saymış, her hangi bir problemin kalmadığını iddia ederek konferansın açılışını yapmıştı. Oysa insanların evlerine dönebilecekelerinin duyurusu yapıldıysa tek sebep devletin daha fazla tazminat ödemek istememesiydi,Devletin tutumundan radyasyon oranlarının  pek de öngörülmediğini  anlıyoruz.  Dünya Risk toplantısında sadece doğal afetler risk kapsamında ele alınıyordu, insan hatasının yol açabileceği riskler konuşulmuyordu, nükleer santrallerin bahsi bile geçmiyordu. Neyse ki bu durum sivil toplum kuruluşları tarafından yürütülen paralel oturumlarda bambaşka bir görünüm aldı .

Birleşmiş Milletler Afet Risklerini Azaltmadan sorumlu Genel Sekreter Temsilcisi Margareta Whalström

Foto 2: Birleşmiş Milletler Afet Risklerinin Azaltılmasından sorumlu Genel Sekreter Temsilcisi Margareta Whalström

BM Afet Risklerinin Azaltılmasından Sorumlu Genel Sekreter Temsilcisi  Margareta Whalström insan kaynaklı risklerin de afet riskleriyle birlikte değerlendirilmesi ihtiyacına dikkat çekerek nükleer santrallerin de risk  kapsamında ele alınması gerektiğini söyledi.  Whalström’a göre afet risklerinin azaltılması için insanlığın karşı karşıya olduğu tüm risklere karşı sivil toplum örgütlerinin, politikacıların, iş insanlarının işbirliği yapması gerekiyordu. Nitekim ertesi gün yayınlanacak konferans raporunda ekibiyle birlikte bu konunun yer almasına çalışıyorlardı .Whalström dünya devletlerinin temsilcileriyle işbirliği sözü vererek küresel düzeyde adapte edilebilecek bir program önerisinde bulunacağını belirtti. Ona göre artık tren kalkmıştı  ne olacağını düşünmemize gerek yoktu. Sendai’deki dünya risk toplantısının sonucunda uluslararası, bölgesel ve küresel olmak üzere   uluslarası iletişim kurulmuştu. Whalström konuşmasında afet risklerinin azaltılması çalışmalarının iklim değişikliği ile sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiyi de sağlayacağına inandığını belirtti.

Fukushima'dan Alınan 10 Ders

Foto 3: Fukushima’dan Alınan 10 Ders

Sizlere genel olarak Fukuşima’da geçirdiğim 10 günü aktarmaya çalıştığım sürecin en önemli çıktısı Japon sivil toplum örgütleri tarafından hazırlanmış olan ve bizlere tek tek ülkelerimizde tanıtmamız için verilen, izlenim yazılarımda değindiğim konuları içeren ve çok yakında Türkçesi ile buluşacağınız Fukushima’dan Alınan 10 Ders adlı kitaçıktır. Şimdilik ingilizcesine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. fukushimalessons.jp/Fukushima10Lessons . Yine aynı site üzerinden Japonca, Korece, Çince, Fransızca  versiyonlarına fukushimalessons.jp/ ulaşabilirsiniz.

Pınar Demircan

(Yeşil Gazete)

 

 

 

 

Kategori: Hafta Sonu