Dünyaca ünlü Yunanistanlı besteci, söz yazarı ve siyasetçi Mikis Theodorakis 96 yaşında yaşamını yitirdi.

Sağlık sorunları nedeniyle son yıllarda birçok kez hastaneye kaldırılan usta müzisyen, en son 2019 yılında kalp pili için ameliyat olmuştu.

Binin üzerinde esere imza attı

29 Temmuz 1925’te Sakız Adası‘nda, Giritli avukat bir baba ve İzmir Çeşmeli bir annenin oğlu olarak dünyaya gelmişti.

Binin üzerinde eseri olan sanatçı, Zorba (1964), Z (1969) ve Serpico (1973) filmleri için bestelediği müzikleriyle birçok nesilin hafızalarına kazınmıştı.

Ballad of Mauthausen

Yunan halk müziği ve senfoni orkestrasını bir araya getirmeyi başaran Theodorakis’in yazdığı “Ballad of Mauthausen” olarak bilinen “Mauthausen Üçlemesi” en önemli eserlerindendi.

Bu eser, “Nazi soykırımı hakkında yazılmış en güzel eser” olarak nitelendiriliyordu.

Birçok kez esir düştü

Henüz 17 yaşındayken İtalya‘nın Yunanistan’a savaş açmasıyla birlikte direniş hareketine katıldı. Esir düşüp serbest bırakıldı. Yunanistan’ın Naziler tarafından işgal edilmesiyle birlikte yeniden direnişçilerin saflarına katıldı.
Tekrar esir düşen Theodorakis, yoğun işkencelere maruz kaldı ve ölüm cezasına çarptırıldı. Kurşuna dizildi ancak tesadüf eseri kurtuldu.

İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden sonra başlayan Yunan iç savaşı boyunca (1946-1952 arası) yine birçok kez hapse girip çıktı ve bu dönemin sonunda ülkeden sürgün edildi.

Şarkıları yasaklandı

1961 yılında Yunanistan’a döndü ve kurduğu Lambrakis Gençlik Örgütü’nün başkanlığına seçildi. Kısa bir süre sonra da Pire‘den milletvekili seçilerek parlamentoya girdi.

1967 Albaylar darbesinin hemen ertesi günü Theodorakis’e yönelik ciddi bir baskı kampanyası başlatıldı. Albaylar Cuntası 13 nolu ordu kararnamesiyle Mikis Theodorakis’in müziklerinin çalınmasını ve dinlenmesini yasakladı.

Yeraltına çekilen Theodorakis, Yurtsever Cephe‘yi kurarak cunta rejimine karşı mücadelesini sürdürdü. Yakalandı, cezaevine konuldu, ardından Oropo toplama kampına götürüldü. Dünya çapında sürdürülen bir dayanışma kampanyası sayesinde cezası sürgüne çevrildi ve böylece 1970 yılında kamptan alınıp sürgüne gönderildi.

Sürgünde de Albaylar Cuntası’na karşı mücadele etti, dünya çapında çıktığı turnelerde bin kadar konser vererek ülkesindeki baskı rejimini teşhir etti. Albayların iktidardan düşmesinden sonra zafer kazanmış olarak yeniden Yunanistan’a döndü.

Türkiye-Yunanistan barışı için çalıştı

1974 yılında tekrar milletvekili seçilerek meclise girdi. Zülfü Livaneli ve diğer dostlarıyla birlikte 1986 yılında Türk-Yunan Dostluk Derneği’ni kurdu; aynı dönemde İstanbul’da verdiği konserler büyük ilgi topladı. Türkiye ile Yunanistan arasında barış sağlanması ve ilişkilerin normalleşmesi için çalıştı.

1981-1990 yılları arasında Yunanistan Komünist Partisi’nden (KKE) milletvekilliği yaptı.

1989’da merkez sağdaki Yeni Demokrasi Partisi‘nin içinde bağımsız bir aday olarak bir süre çalıştı ve koalisyon kurulması için çaba harcadı.

1990’da yeniden parlamentoya seçildi, Constantine Mitsotakis yönetimindeki ülkede Hükümet Bakanı oldu. Bu süreçte uyuşturucu ile mücadele çalışmaları yürütürken kültür, eğitim ve Yunanistan-Türkiye arasındaki ilişkileri iyileştirmek için de çalıştı.

Theodorakis, Lenin Barış Ödülü‘nün de sahibiydi. 2000 yılında Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterildi.