Köşe Yazıları

Bursa haykırıyor: DOSAB, bu kara sevdadan vazgeç! – Serdar Esen

Bursa kentinin içinde, Demirtaş mahallesinde yer alan “Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi” ne bir termik santral kurulmak isteniyor. Termik santralin buhar ve enerji üretimi için yapılacağı belirtilmekte. Oysa DOSAB sanayicisi buharı bugün kendi tesislerinde zaten üretmektedir. DOSAB sanayicisi kurmak istediği termik santral ile sadece kârlılığını arttırmayı amaçlamaktadır.

Kurulmak istenen santralın elektrik üretim gücü 49,5MW ve buhar kapasitesi 120 bar, 540 C dir. DOSAB Termik Santralinin yılda 530 bin ton kömür yakacağı bildirilmektedir. Bu miktar, 2 milyon nüfuslu Bursa’da hane başı yılda yaklaşık 1 ton kömür yakmaya eşdeğerdir.

Termik santralde kullanılmak üzere günde 2350 ton kömür, kireçtaşı ve kül taşınacaktır. Bunun anlamı her gün 120 kamyon ile sevkiyat yapılmasıdır. Kömürün Dursunbey’den geleceğini de düşündüğümüzde, kamyonların yaratacağı trafik sıkışıklığı bir yana egzozlarından çıkacak gazlar da Bursa havasını önemli oranda kirletecektir.

Termik Santral depolama alanı olarak planlanan yer, DOSAB sanayi alanın 2014 yılında Bursa Ovasına doğru genişletildiği tarım alanı üzerinde bulunmaktadır. Oysa genişletme için yapılan plan değişikliği ve Toprak Koruma Kurulu kararlarında, bu alanın enerji amacıyla kullanılamayacağı hükmü bulunmaktadır.

Termik Santralin arıtma suyu ile çalıştırılacağı açıklanmaktadır. Oysa arıtma suyunun enerji ve buhar üretmek için filtre edilerek kullanılması, santral yatırımımdan beklenen kârlılığın çok üzerinde maliyete neden olacaktır. Santralin arıtma suyuyla çalıştırılacağı gerçeği yansıtmamaktadır. Termik Santral depolama alanı üzerinde günde toplam 3900 ton su çekecek 30 lt/sn su kapasiteli 15 adet su kuyusu açma çalışmaları başlatılmış, konunun öğrenilmesi üzerine bu çalışmalar DOSAB yönetimi tarafından durdurulmuştur. Günde 3900 ton su ~150bin hanenin günlük su tüketimine denktir. Santral yapılırsa bu kuyular olmadan çalışması olanaksızdır. Her gün bu kadar yüksek miktarda yeraltı suyu kullanımı ovanın su dengesini bozacak, verimi düşürecektir.

Termik Santralin bacasından çıkan gazların en ileri teknoloji ile filtreleneceği belirtilmiştir. Oysa filtre sistemleri belirli gazları süzmektedir. Santralin bacasına filtre takılması, Dioksin, Furan, ağır metal gibi kanser yapıcı, endokrin sistem bozucu kimyasalların, karbondioksit ve radyoaktif maddelerin santralin bacasından havaya karışmayacağı anlamına gelmez. Öte yandan termik santrallerin, yoğun karbondioksit salınımı nedeniyle, iklim değişikliğinin de en önemli nedeni olduğu bilinmektedir.

DOSAB termik santrali kurulursa yaratacağı kirlilik halk sağlığına olduğu kadar Bursa Ovasında yetişen şeftali, incir ve diğer tarım ürünlerine zarar verecek, çiçeklenmeyi azaltacak verimi belirgin oranda düşecektir.

Başta BOSB olmak üzere Bursa’da kurulu bulunan diğer sanayi bölgeleri, kendi termik santrallerini kurabilmek için DOSAB Termik Santral yapım sürecinin başarıyla tamamlanmasını beklemektedir. Bursa’da bundan sonraki termik santral furyasının önüne geçmek için DOSAB Termik Santralinin yapımına karşı verilecek mücadele büyük önem taşımaktadır.

DOSAB Termik Santralı ile ilgili ÇED süreci 10 Haziran 2014 tarihinde başlamış olup 23 Aralık 2014 tarihinde Ankara’da İDK toplantısı yapılmıştır. Halkın ve termik santrale karşı olan STK ve odaların alınmadığı İDK toplantısının sonucu hala açıklanmamıştır.

DOSAB termik santralına Bursa’da bulunan STK, oda, sendika ve siyasi partilerin çok büyük bir bölümü karşıdır. Santralın kurulmak istendiği bölgeye yakın mahallelerde yaşayanlar ve bu mahalle muhtarları da santrali istemediklerini açıkça ifade etmektedirler.

Bursa’da 100’ün üzerinde STK, sendika, oda ve siyasi partinin oluşturduğu “DOSAB Termik Santralına Hayır Platformu” kurulmuş ve santralın zararlarını anlatan afiş, pankart, bildiri, basın açıklaması, panel vb çalışmalara başlamıştır. Platform 13 Aralık tarihinde Bursa kent merkezinde yaklaşık 5.000 kişinin katıldığı kitlesel bir miting yapmıştır.

DOSAB Termik Santrali ile ilgili ÇED sürecinde önemli gelişmeler yaşanmaktadır. ÇED raporuna olumlu görüş vermeyen Bursa Halk Sağlığı Müdürü Dr. Resul Özbek Bursa Valisi tarafından görevden el çektirilmiş, yerine atanan Dr.İrfan Oğuz da bir süre sonra görevden alınmıştır. Sürece Sağlık Bakanlığı el koymuş olup, raporun bizzat bakanlıkça hazırlanacağı öğrenilmiştir. Konuyla ilgili olarak “DOSAB Termik Santraline Hayır Platformu” bir basın açıklaması yaparak Bursa Valiliği kınanmıştır.

İDK toplantısına ÇED raporuna ilişkin sunulan kurum görüşleri de öğrenilmiştir. Bursa Büyükşehir Belediyesi “alan OSB olduğu için bizle alakası yoktur” görüşünü bildirirken, İl afet Acil Durum Müdürlüğü sakınca yoktur demiştir. İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ise  teknik altyapı alanı, tarımdan çıkarılırken enerji üretim tesisi yapılamaz şerhi koymuş olmalarına rağmen, bu aşamada “sözkonusu alanlar 5403 sayılı yasa kapsamında değildir” diyerek geri dönüş yapmış, topu taca atmışlardır.

Bu görüş üzerine “DOSAB Termik Santraline Hayır Platformu” 22 Ocak 2015 günü Bursa Tarım İl Müdürlüğü önünde bir basın açıklaması yaparak siyah çelenk bırakmış, Tarım İl Müdürünü kınamıştır.

Bursa’da son günlerde yapılan hava kalitesi ölçümlerinde hava “hassas” veya “sağlıksız” olarak ölçülmektedir. Hava kirliliğinde şu anda en kirli iller arasında yer alan Bursa, termik santralin yapılması durumunda tümüyle yaşanamaz hale gelecektir. Platform santralin yapımını engellemek için yeni eylem planları üzerinde çalışmaktadır.

2

Platform bileşenleri arasında yer alan Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi Bursa İl Örgütü, Bursa halkını konuya ilişkin bilgilendirme çalışmalarına katkıda bulunmak amacıyla  “Termik Santrallerin Yaşama Etkileri ve Alternatif Enerji Politikaları” konulu bir panel düzenlemiştir. Panel 31 Ocak 2015 C.Tesi günü saat 17.00 de Ördekli Kültür Merkezinde yapılacaktır. Panele konuşmacı olarak Marmara Üniversitesi Enerji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tanay Sıdkı Uyar ve Uludağ Üniversitesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala katılmaktadır. Panelin kolaylaştırıcısı ise Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi Eş Sözcüsü Sevil Turan olacaktır.

1 Serdar-Esen

 

Serdar Esen