Shell’e iş planını iklim hedeflerine uygun hale getirmeme gerekçesi ile dava uyarısı

Climate Change News‘da Mat Hope imzası ile yayınlanan makaleyi Yeşil Gazete gönüllü çevirmeni  Damla Deveci’nin çevirisi ile paylaşıyoruz.

                                                                                    ***

Shell mevcut iş planını uluslararası iklim hedeflerine uygun hale getirmediği takdirde, “Friends of the Earth” petrol devine karşı bir dava süreci başlatacakları uyarısında bulundu.

Fotoğraf: Wikimedia Commons/Lom

Hollanda’daki iklim aktivistleri eğer iklim değişikliğine yönelik büyük bir eylemde bulunmazsa petrol şirketi Shell’i dava açmakla tehdit ediyor.

“Friends of the Earth” Hollanda şubesi şirkete resmi bir mektup gönderdi. Bu resmi mektupta iş planını Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen küresel iklim hedeflerine uyumlu hale getirirken Shell’in takip etmesi gereken adımlar ana hatlarıyla belirtildi.

Shell’in yatırımlarının yaklaşık %95’ini petrol ve doğal gaz çıkarmak için kullanacağını duyurması sonrasında kampanya için harekete geçildi ve şirket hakkında yasal işlem başlatıldı. Çünkü şirketin sürdürülebilir enerji kaynaklarına sadece %5’lik bir yatırım yapacağı tahmin ediliyor.

Son zamanlarda yapılan bir araştırmaya göre 1894 ile 2010 yılları arasındaki küresel karbondioksit ve metan salımının yaklaşık %2’si Shell kaynaklı. Şirketin Hollanda ve Birleşik Krallık’a kayıtlı olması bu konuyu Avrupa’da gündeme getirmek için kampanyacılara güçlü bir dayanak noktası sağladı.

Yapılan açıklamada, dava tehdidinin Shell’i harekete geçirmek için zorlayacağı ve şirketin “küresel iklim değişikliğindeki payı nedeniyle sorumluluk alması gerektiği” ifade edildi.

İklim değişikliğindeki mesuliyetleri nedeniyle büyük petrol şirketlerini suçlamak için başvurulan yasal işlemler içerisinde dava açmak son çözüm olabilir. İklim değişikliğine etkilerinden dolayı New York, dünyadaki en büyük beş petrol şirketine (BP, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil ve Shell) tazminat davası açmaya hazırlanıyor. California’da da benzer bir dava üzerinde çalışılıyor.

Ayrıca, Nijerya’daki petrol sızıntılarına yol açtığı için Shell daha önce Hollanda’da mahkemelik olmuştu.

Craig Bennet

“Friends of the Earth” Birleşik Krallık şubesi başkanı Craig Bennet konu hakkında şu açıklamayı yaptı: “Bilim, konu iklim değişikliği olduğunda zamanın sahip olduğumuz bir lüks olmadığı görüşünde. Dünya liderleri 2015 yılında Paris’te bir araya geldiklerinde fosil yakıt çağına son verecekleri konusunda anlaşmıştı fakat bu süre zarfında, Shell’in yeni petrol ve doğal gaz kaynaklarına yatırım yapmaya devam ediyor.’’

‘‘Shell artık dünyaya zarar veren fosil yakıt çıkarma işlemine bir son vermeli, sürdürülebilir bir gelecek için değişimin bir parçası olmalı ve sıcaklık artışını yaklaşık olarak 1,5 santigratta tutmaya çalışmalıdır. Şu anda, Shell ve bu gibi şirketler geçmişte sebep oldukları zararın sorumluluğunu üstlenmeyen büyük tütün şirketleri gibi hareket etmektedir.’’

Sophie Marjanac

Client Earth adlı Sivil Toplum Kuruluşu’nda avukat olarak çalışan Sophie Marjanac bu davanın ‘büyük etkileri’ olacağını söyledi.

‘‘Hollanda’da açılan iklim davasında hâkimler sivil toplum kuruluşunun lehine karar verdi ve bunun sonucunda salımını azaltması yönünde Hollanda hükümetine baskı yapıldı. Bu argümanlar çok güçlü ve fosil yakıt liderlerine zorluk çıkarmada yeni bir kapı aralayabilir. Bunun örneklerini dünyanın pek çok yerinde açılan davalarda ve #ExxonKnew gibi kampanyalarda gördük.’’

Şirketlerin iklim politikalarını değiştirirken hissedarların da dikkatini çekmeyi amaçlayan ShareAction yardım derneği çalışanı Jeanne Martin, hissedarların yasal işlem tehditlerini ciddi bir şekilde dikkate alması ve ‘petrol endüstrisinde manidar bir değişim sağlamak adına’ güçlerini kullanmaları gerektiğini söyledi.

“Şirket, Paris Anlaşması’nı desteklediğini, başlıca hedefinin sıcaklığı iki derece düşürerek küresel ısınmayı sınırlamak olduğunu açıklıyor ama yatırım portfolyosu bunun tam tersini gösteriyor. Çağımızın en büyük sorunu ile yüzleşmek yerine Shell, Paris Anlaşması’na verdiği destek ile bağdaşmayan projelere para saçıyor. Büyük ihtimalle mevzuata ilişkin artan yıkıcı teknolojik güçler göz önünde tutulursa zaten yakında iflas edecektir.”

Shell konu hakkında açıklama yapması talebine henüz karşılık vermedi.

 

Haberin İngilizce orijinali

Muhabir: Mat Hope

Yeşil Gazete için çeviren: Damla Deveci

 

(Yeşil Gazete, Climate Change News)