Ankara Yeşiller‘i yeni dönem toplantılarından ikincisini Ayrancı Ekolojik Pazarı‘nda yaptı.
Organik Pazar’da toplanan Yeşiller, biraz pazardan aldıkları ile, biraz da pazarda satıcılık yapanların verdikleriyle bir İMECE yemeği pişirdi. Pazarın bitiminde de her bir unsuru organik olan bu yemek katılmak isteyen herkesle birlikte afiyetle yedi.
Görüşünü aldığımız Ankara Yeşiller’i, bu yemeğin her hafta yapılarak, katılımcılığının büyümesini istediklerini dile getirdiler.
Gazeteci Hrant Dink’in öldürülmesiyle ilgili davada müdahil avukatlar duruşma salonunu terk etti. Savcı, Yasin Hayal ve Erhan Tuncel için müebbet hapis cezası istedi.
Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink cinayetiyle ilgili davanın duruşmasına bugün devam edildi.
Duruşmada Cumhuriyet savcısı, mütalaasını açıklamak istedi.
Dava sürecinde birçok taleplerinin yerine getirilmediğini ifade eden müdahil avukatlar ve Dink’in yakınları bu gelişme üzerine salonu terk ettiler.
Mütalaasını açıklayan Savcı, azmettirici olmakla yargılanan Yasin Hayal ve Erhan Tuncel için müebbet hapis cezası istedi.
Cinayeti gerçekleştiren Ogün Samast 22 yıl 10 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.
Erzurum’da Kış Oyunları’na ev sahipliği yapan kayak tesisinde 70 milyon liralık atlama kulesi arızalanınca Dünya Kupası yarışları iptal edildi.
2011 Üniversiteler Kış Oyunları’na evsahipliği yapan Erzurum’daki kayak kompleksi yine aksaklıkla gündeme geldi.
Akşam Gazetesi’nde yer alan habere göre; kayak tesisinin 70 milyona mal olan atlama kulelelerinde yaşanan arıza krize yol açtı. 17-18 Eylül tarihlerinde gerçekleşmesi beklenen “Kayakla Atlama Yaz Dünya Kupası” yarışları iptal oldu.
Atlama kulelerine sporcuları taşıyan fünikülerlerle çim sulama sistemlerinde arıza, beton zeminde bozulma olduğunu belirten Türkiye Kayak Federasyonu Asbaşkanı Mustafa Efendioğlu, aylardır sorunların giderilmesi için girişimlerde bulunduklarını söyledi.
Kış Oyunları’nın ardından atlama kulelerinde sorun tespit ettiklerini belirten Efendioğlu, “Büyük mücadele verip birçok organizasyonu Erzurum’a getirdik. Ancak Kayakla Atlama Yaz Dünya Kupası arızalar nedeniyle iptal oldu. Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü yetkililerini defalarca uyardık. Ancak sorun aylardır giderilmiyor. Şubatta Kış Oyunları’ndan daha da önemli olan Kayakla Atlama Dünya Gençler Şampiyonası var. Çözüm bulunmazsa bu yarışı da iptal etmek zorunda kalırız. Bu hem Erzurum hem ülkemiz için büyük imaj kaybına yol açar. Başta Dünya Kış Olimpiyatları, talip olacağımız tüm oyun ve yarışmalarda karşımıza çıkar” dedi.
Efendioğlu, Avrupa’nın en büyük, dünyanın ikinci en büyük kulelerine sahip olduğumuz halde sorunlar nedeniyle sporcuların kamp için yurtdışına gönderildiğini belirtti: “Kendi tesislerimiz, otelimiz var ama büyük paralar harcayarak sporcularımızı yurtdışı kamplarına gönderiyoruz. Umarım şubata kadar arızalar giderilir.”
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü yetkilileri tesiste arıza değil, bakım olduğunu savundu.
Malatya‘nın Kürecik İlçesi‘nde kurulacak olan füze kalkanına karşı Kürecik halkı ile bir araya gelen siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcileri, 7 maddelik eylem kararı aldı. Kürecikliler ilk eylemlerini, 2 Ekim’de füze kalkanının kurulacağı düşünülen bölgeye yürüyüş düzenleyerek gerçekleştirecek.
BDP, EMEP, CHP, İHD, Pirsultan Abdal ve Kültür Derneği, Kürecikliler Dayanışma ve Kültür Derneği ile köy muhtarlarının da aralarında bulunduğu çok sayıda sivil toplum örgütü ve siyasi parti temsilcisi, füze kalkanının kurulacağı Malatya’nın Kürecik İlçesi’nde toplandı. Kürecik Cemevi’nde yapılan ve yüzlerce Küreciklinin de katıldığı toplantıda konuşan Kürecikliler Dayanışma ve Kültür Derneği İstanbul Şubesi Yöneticisi Hüseyin Hazar, kafası ve beyni açık olan insanların dünyanın her yerinde bu tür insanlığa zarar veren mekanizmalara şiddetle karşı çıktığını belirtti. “Ancak çıkarı ve kârı insanı öldürmekte gören para zihniyetli kuruluşlar ve devletler insanlığın yararına hiçbir şey yapmazlar” diyen Hazar, şöyle konuştu: “Bütün karları insanın zararına olduğu için bugünde insan ve doğasını öldürebilecek bir mekanizmayı bizim Kürecik’e kurmaya çalışıyorlar. Buna şiddetle karşı çıkacağız. Kürecik halkı ezelden beri karşı çıkmayı bilen bir halktır. Bunlar bizi sınamaya çalışıyor. Ama biz bunu çevremize zarar veren bu mekanizmaya elimizden geldiğince dostlarımızla karşı duracağız. Düşman bunu böyle bilmelidir. Kürecik halkı bu öldürücü mekanizmayı kabul etmeyecektir.”
İlk eylem için 2 Ekim günü Kürecik’te bir araya gelecek olan kitle, füze kalkanlarının kurulacağı alana doğru yürüyüş gerçekleştirecek.
(Ajanslar)
Şiddetsizlik tartışması son haftalarda gündeme damgasını vuruyor. Savaşın tırmanmasıyla ve devletle PKK arasındaki müzakerelerin iyice açığa çıkmasıyla birlikte Kürt sorununda şiddetsiz çözümünü savunan tartışmalar da yoğunlaşıyor. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Taraf gazetesi yazarı Prof. Dr. Mithat Sancar, son iki haftadır yazdığı köşe yazılarında ve şiddet karşıtlığıyla ilgili önceki makalelerinde şiddetsizliğin çerçevesini hem Kürt sorunu özelinde, hem de genel politik ve toplumsal anlamda net bir şekilde çiziyor.
Bu nedenle bu haftaki Yeşil Gazete röportajında Mithar Sancar’la şiddet karşıtlığı ve Kürt sorununda şiddetsiz çözüm üzerine uzun soluklu bir söyleşi yaptık. Mithat Sancar bize hem son gelişmeleri, hem de şiddet karşıtlığını nasıl tanımlamamız gerektiğini anlattı.
…
Siz yazılarınızda şiddet karşıtlığını “toplumsal sorunların çözümünde şiddetin bir yönetim tekniği ve bir siyasal mücadele yöntemi olarak kullanılmasını reddeden ilkesel tutum!” olarak tanımlıyorsunuz. Oysa insanlar galiba şiddet karşıtlığını genelde daha bireysel bir tutum veya ezilmeye ve şiddete karşı ne olursa olsun ses çıkarmama olarak anlama eğilimindeler. Şiddet karşıtlığını toplumsal ve siyasal bir ideoloji olarak biraz daha açabilir misiniz?
Şiddet karşıtlığının tarihsel olarak pasifizmle bağlantılı olduğunu daha önce de yazılarımda belirtmiştim. Pasifizm Türkiye’de iyi bilinen bir kavram değil. Daha çok genel günlük dil kullanımı içinde algılanıyor. Yani her türlü şiddete karşı olmak, artı bir tür hareketsizlik, toplumsal sorunlara karşı tavırsızlık olarak anlaşılıyor, ki bu doğru değil. Çünkü pasifizmin ya da şiddet karşıtlığının hem kökleri çok eskiye dayanıyor, hem de çok değişik türleri var. Bütün şiddet karşıtları aynı pozisyonu temsil etmedikleri gibi, kendi konumlarını aynı argümanlarla da meşrulaştırmıyorlar. Hem politik tutum, hem de felsefi, epistemolojik temel açısından birbirinden çok farklı pasifist tutumlar var.
Şiddetin tarihte, hayatta, toplumsal olaylarda ve siyasal alanda nasıl bir rol oynadığı çok uzun bir felsefi ve bilimsel tartışma konusu. Bütün bunları genel ve soyut bir biçimde incelemek, irdelemek gerekiyor kuşkusuz; ama gazete köşelerinin buna uygun olduğunu sanmıyorum. Şiddet, bizim için soyut ve felsefi bir mesele değil; yakıcı ve sarsıcı bir hakikat. Tartışmanın odağını bu hakikati alırsak, çok daha kolay derinleşiriz. Bu hakikati, tartışmanın “kapitone noktası” olarak alalım, oradan soyut ve genel boyutları da daha anlamlı bir şekilde dalarız diyorum. Türkiye’de yaşanmakta olan örgütlü silahlı mücadele üzerine oturan şiddet meselesi, işte böyle bir nokta olsun şiddet üzerine yapacağımız tartışmalarda.
Eğer şiddet kavramının çeşitli tanımlarını, yani neyin şiddet sayılacağını, neyin sayılmayacağını masaya yatırırsak, orada kaybolma riskimizi çok yüksektir. Öyle olunca Kürt sorununuyla ilgili tartışmada mesafe almamız da bana göre imkansızlaşır. Şiddetin çok farklı şekilleri ve tanımları var; doğrudan fiziksel şiddet, dolaylı şiddet, yapısal şiddet, kültürel şiddet vs. Halbuki bizim burada tartıştığımız ve aslında benim bilinçli olarak sınırlamaya çalıştığım alan, bir etnik ve sosyal meselenin silahlı bir örgüt tarafından siyasal gündeme ve toplumsal hayata getirilmiş olmasıdır. Daha somut ve açık bir şekilde söylemek gerekirse, Kürt sorununda Kürtlerin ezilmişliklerine itirazın ve hak taleplerini yükseltmenin, silahlı mücadeleyi yöntem olarak seçen bir örgüt tarafından savunulması ve bunun yarattığı hayati sonuçlar.
Burada elbette şiddetle ilgili salt ilkesel bir tartışma da yürütülebilir. Lakin bu tartışma “ben insan olarak her türlü şiddete karşıyım, insanlar hiçbir şekilde çıkıp şiddete başvurmamalıdır” demekle, “ben şiddeti savunuyorum” demek gibi iki uç tutuma sıkışmak zorunda değil, sıkışmamalıdır da. Elbette böyle bir tartışmayı başlattığınızda diğer konular da gündeme gelecektir. Onlar da bu meseleyle bağlantı içinde tartışılır, benim buna hiçbir itirazım yok. Ama eğer tartışmanın çerçevesi ve ekseni iyi belirlenmezse meselenin özünü kaçırmak yüksek bir risk olarak her zaman mevcuttur.
Şiddetsizliği savunduğunuz zaman, bu tür bir şiddet karşılığının ve pasifist söylemin ezenden yana tavır almaya yaklaştığı ya da buna neden olabileceği gibi bir eleştiri de yapılabiliyor.
Şiddet başlı başına çok ciddi bir sorun alanı. Neden karşı çıktığımı, açıkladığım ilkesel tutumu neden savunduğumu da çok kısa olarak şöyle açabilirim: Toplumsal ve siyasal sorunlarda devletten veya muhalif gruplardan gelen şiddetin bir süre sonra özerk bir olgu haline geldiğini, kendi özgül dinamiklerini yarattığını ve bu dinamiklerin de o sorunların çözümünü imkansızlaştırdığını, yeni başka yıkımlar yarattığını düşünüyorum. Ama bunu savunurken, elbette şiddet bir kere ortaya çıktıktan sonra, şiddet bir yöntem olarak kullanan aktöre karşı tepki göstermenin ötesinde herhangi bir siyasal tutum takınmamayı asla önermiyorum. Tam tersine, diyorum ki, eğer mesleleleri henüz böyle bir örgütlü silahlı mücadele ve bunun ekseninde yürüyen bir çatışma ortaya çıkmadan tartışıyorsak, şiddetin ortaya çıkmasını engelleyecek her türlü çabayı göstermeliyiz.
Bu noktada aktif bir barış siyaseti, daha doğrusu aktif bir demokratik siyaset savunusu öneriyorum. Mesela Kürt sorununda henüz şiddet bu tarzda ve çapta yokken, şiddete gerekçe oluşturabilecek bütün meselelerde demokratik siyasal çözümü hem içerik, hem de usul açısından savunmayı bu tutumun bir gereği olarak görürüm. Böyle olunca tabii ezilene karşı ezenin yanında durmak şeklindeki itham çok temelsiz kalıyor, çünkü ben şiddet karşıtlığını toplumun düzenlenmesinde ve toplumsal sorunların çözülmesinde şiddetin bir idare tekniği olarak kullanılmamasını da içeren bir tutum olarak açıklıyorum.
Devletin şiddet tekelini elinde tutması, meşru şiddet kullanma yetkisine sahip olması, bu yetkiyi toplumsal hayatın örgütlenmesinde ve toplumsal sorunların çözümünde bir teknik olarak kullanmasını haklı göstermiyor. Devlet şiddetine ve devletin şiddet tekelinin yarattığı şiddet kültürüne karşı baştan sona net bir tutum takınmayı şiddet karşıtlığının ön şartlarından biri olarak görüyorum. Bu açıdan baktığımızda devlet şiddetine itiraz etmeyen, şiddet tekelinin kullanım biçimlerini demokratik bir çerçeve içine sokmayı savunmayan herhangi bir tutumun, şiddet karşıtlığı olarak nitelenmesi mümkün değildir. Devletin şiddet tekeli dolayısıyla sahip olduğu şiddet kullanma yetkisinin nasıl demokratikleştirilebileceği konusu da bana göre bu tartışmaların önemli bir boyutudur, ki henüz bunlara girme şansımız olmadı, zaten tartışma da böyle yürümüyor. Ama benim bu konularda daha önce yazdığım yazılar var, hem Birikim’de, hem Doğu Batı’da hem de kendi kitabım Devlet Aklı Kıskacında Hukuk Devleti’nde, modern devletin şiddet tekeli dolayısıyla yaşadığımız, modernliğin bir parçası olarak karşımıza gelen devlet kaynaklı olağanlaşmış, görünmez şiddeti çok cicddi bir mesele olarak tartışmıştım.
Kısaca şöyle dediğinizi söyleyebilir miyiz? “PKK’ye silah bırak, şiddet yöntemlerini terket” derken, “devlete böyle bir çağrı yapamayız, çünkü devlet zaten şiddet tekeline sahiptir” demek şiddet karşıtlığı değildir diyorsunuz.
Değildir, zaten ben ikinci aşamayı da şöyle tanımlıyorum. Eğer silahlı çatışma başlamışsa, burada artık şiddet karşıtlığı basit bir silah bırak çağrısından ibaret görülemez, aksine böyle bir yaklaşım şiddetin siyasal ve toplumsal boyutlarını yok sayma anlamına gelir. Şayet bir silahlı çatışma başlamışsa, silahlı bir örgüt hak ve eşitlik taleplerini şiddet yoluyla gündeme getirmeyi ve kabul ettirmeyi tercih etmişse ve bu da yaygın bir çatışma yaratmışsa, bundan sonra şiddet karşıtlığı, ortaya çıkan bu durumun şiddetsiz çözümünün nasıl olabileceği noktasında kafa yormayı gerektirir. Burada şiddet karşıtlığının özü, şiddeti şiddetsiz sona erdirme yolları üzerine düşünme ve tavır alma noktasında yoğunlaşır. Ama şiddetsiz çözüm dediğimde de, silahlı gruba yönelen, ona silah bırakma çağrısından ibaret, onunla sınırlı bir tutumu asla kastetmiyorum. Tam tersine bir silahlı çatışma ortaya çıkmışsa bunun bir hukuku, bir aklı, bir töresi, bir geleneği olduğunu, şiddetten kurtulmak istiyorsak, bunların gereklerinin mutlaka öne çıkarılması gerektiğini söylüyorum. Bu durumda, şiddet karşıtlığı tanımında söylediğim birinci unsur bütünüyle geçerlidir. Devlet, şiddet kullanan bir örgüt varolmasına rağmen, sorunu şiddetle çözecek bir yaklaşımda bulunamaz, böyle bir politika uygulayamaz. Silahlı örgütün varlığı, devlete şiddete dayalı bir siyaset takip etme yetkisini vermez.
Devletin şiddet tekelinin varlığını çok sınırlı bir alanda meşru görmek gerektiği kanısındayım. O da bireysel özgürlüklerin ve hayatların, toplumsal birlikteliğin ve özgürlüklerin korunmasını sağlayacak caydırıcı veya önleyici tedbirlerden ibarettir. Bunun ötesinde devlet tarafından gelen her türlü şiddet kullanımı gayri meşrudur. Esasen devletin şiddet tekeline sahip olmasını da, zorunlu ve geçici bir kötülük olarak görüyorum. Bugünkü şartlarda toplumsal yaşamın gereği olan güvenliği sağlamak amacıyla devlete şiddet tekeli tanımak dışında henüz başka bir yol bulamadığımız için bu kötülüğe bir zorunluluk olarak katlanıyoruz. Zorunlu olarak katlandığımız bir kötülüğün daha geniş bir alanda uygulanmasını da savunamayız.
Kürtlerin taleplerini ve Kürt siyasi hareketinin politikalarını desteklemekle aynı mücadelenin bir parçası olan PKK’nin şiddetini eleştirmek arasında bir çelişki olduğu söylenebiliyor. Siz bir çelişki görüyor musunuz?
Bence bu, çok indirgemeci ve çok basit bir yaklaşım! Çünkü şiddetin yarattığı özgül dinamikleri dikkate almayan bakışlar, son derece basitleştirici tutumlar üretebiliyorlar. Bugün PKK’nin varlığı ekseninde ortaya çıkmış yaygın iç çatışmanın ve şiddetin sona erdirilmesinin çeşitli şiddet dışı yolları var. Bu yollara başvurulmasını önermenin, Kürtlerin demokratik taleplerini hiçe saymakla hiç alakası yok. Dediğimiz şey, çok karmaşık değil: Şiddet ortaya çıkmışsa, şiddetsiz sona ermesi için uğraşmak lazım.
Bu bağlamda yapılması gerekenlerin bir kısmı demokratik usule, bir kısmı da demokratik içeriğe ilişkindir. Şiddetin sona erdirilmesinin demokratik usulü, silahsızlanma dediğimiz, uluslararası literatürde de kullanılan bir çerçevedir. Burada artık müzakereler, görüşmeler, silah bırakma anlaşması, ardından silah bırakmanın şartları, silah bırakacak insanların nasıl yaşayacağı, ne yapacağı, hepsi o çerçevede ele alınır. Burada da demokratik siyaseti gözden kaçırmamak gerek! Buna göre, silahın bırakılabilmesinin en önemli şartı silahla mücadele yürütenlerin siyaset yapmalarına, demokratik yasal siyasal alana gelmelerine imkan sağlayacak her türlü düzenlemeyi yapmakta yatar. Örgütlü silahlı mücadele yürütenlere, demokratik siyaset yoluyla taleplerini dile getirme imkanının tanınması da şiddeti şiddetsiz bitirme hukukunun temel şartıdır. Ayrıca elbette belli taleplerin demokratik siyaseti mümkün kılacak düzenlemeler şeklinde tanınması da aynı çerçeveye girer.
Devlet şiddeti devam ederken silahlı örgüt ortaya çıkmışsa, örgütün kendi varlığını koruma açısından şiddet kullanması artık şiddet karşıtlığı çerçevesinde değil, savaş hukukunun gerekleri ve ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir. Böyle bir silahlı çatışma varken, devreye şiddetin hukuku ve etiği dediğimiz bir başka boyut giriyor. Orada da silahlı örgüt pasif dursun, hiçbir şey yapmasın, devletin silahlı güçleri gelsin onları yok etsin gibi bir öneri ne bu hukuk bakımından geçerlidir ne de hayatta bir karşılığa sahiptir. Burada meseleye, örgütü belli açılardan eşit konumda gören, dolayısıyla salt devlet olmaktan dolayı onun kullandığı şiddeti meşru görmeyen bir bakışla yaklaşmak gerekiyor. Burada artık olay devletin, “ben devletim, şiddet kullanırım, benim bu yetkim vardır, o silahları bıraksın ya da teslim olsun” diyebileceği gibi bir basitlikte algılanamaz . Meseleye toplumsal siyasal boyutuyla değil, suç ve ceza boyutuyla bakan böyle bir yaklaşım, sorunu şiddetsiz çözmeyi mümkün kılmaz.
Zaten şiddet yoluyla bir takım talepler dile getirildiğinde bu talepleri karşılamak, hükümete yakın çevreler veya hükümet yetkilileri tarafından sanki şiddete boyun eğmek ya da bir anlamda yenilgi gibi kabul ediliyor ve şiddeti şiddet dışı yollarla sona erdirmeyi imkansız hale getiriyor, öyle değil mi?
Evet, maalesef öyle!
Yani savaştan başka bir yol olmadığı noktasına geliniyor.
Bu da daha fazla şiddet üretmekten başka bir sonuç da doğurmuyor zaten. Bu tür yaygın silahlı çatışmalarda geleneksel modern devlet algısıyla yaklaşamayız! Bu tutum, modern devletin meşruiyet temellerine 18. yüzyıl, en fazla 19. yüzyıl zihniyetiyle bakmak anlamına gelir. Devlet, bir bireysel suç söz konusu olduğunda güvenlik kuvvetlerini devreye sokacaktır, çünkü şu anda ufukta şiddet tekeline dayalı bu tür bir örgütlenmenin alternatifi olabilecek, şiddet araçlarına sahip olmayan bir toplumsal örgütlenme modeli ne yazık ki yok. O halde bir zorunlu kötülük olarak buna katlanıyoruz. Ama bunu zorunlu kötülüğün ötesine taşımamamız gerekiyor; taşımamamız gereken ilk alan da toplumsal siyasal alandır.
Toplumsal ve siyasal sorunların çözümünde birileri örgütlü olarak şiddet kullansa bile, devletin buna sadece şiddetle cevap vermesi düşünülemez, kabul edilemez. Şiddetle cevap verebileceği yerler vardır, diyelim ki kendi karakolunu savunması gibi. Fakat bunlar, meselenin çok basit boyutları. Bir karakola saldırı yapıldığında askerin de orada hareketsiz kalıp ölümü beklemesini önermek söz konusu olamaz. Tıpkı bir gerilla grubuna bir operasyon düzenlendiğinde o grubun hareketsiz kalıp ölümü beklemesini öneremeyeceğimiz gibi. Çünkü ortada, artık benim demokratik siyaset savunucusu olarak önleyemediğim bir şiddet durumu var. Şimdi bunun şiddetsiz sona ermesini sağlayacak yollar üzerinde düşünmeyi daha doğru, daha yapıcı buluyorum ve onu öneriyorum.
Burada davanın haklılığını sorgulayan bir bakış; silahlı örgütün savunduğu, dile getirdiği talepleri gayrimeşru sayan bir yaklaşım da söz konusu değil. Ancak bu gibi durumlarda, şiddet kullanan örgütün sürekli mağdur ve dezavantajlı durumda olduğunu, mecburiyet karşısında bazı şeyleri yaptığını telkin eden bakış da sorunludur. Türkiye’yi ele alarak daha somut konuşursak, bugün PKK 28 yıla varan ilan edilmiş bir silahlı mücadele yürütüyor. Artık sadece bir tepki, sadece tali bir unsur, sadece bir türev konumunda değildir; onun da bu şiddet yoluyla kurduğu pek çok alan vardır. Ali Bayramoğlu’nun geçen günkü yazısında yaptığı çok isabetli ve önemli vurguyla söylersek, PKK şiddetinin kurucu rol oynadığı durumlar ve ilişkiler hiç de az değil. PKK’nin, siyasi ve toplumsal hayatı ve gelişmeleri etkileyen, bazı hallerde de belirleyen özerk bir aktör, onun kullandığı şiddetin de özerk bir faktör haline geldiğini görmek gerekiyor.
Bu durumda elbette acaba asıl sorumluluk kimdedir diye sorulabilir. Benim cevabım açık: Şiddeti şiddetsiz sona erdirmek konusunda, gene siyasal ve/veya fiziksel imkanların büyük bir kısmına sahip olan devlet öncelikle adım atması gereken, bir şeyler yapması gereken taraftır. Ama bütün meseleyi sadece devletin harekete geçmesi ve öncelikle onun sorumluluğunun vurgulanması noktasında toplarsak, yine bana göre şiddete dayalı çatışmaları şiddetsiz çözme konusunda fazla bir yol alma imkanımız olmaz ya da bir noktaya gelir orada tıkanırız. PKK’yi de, kullandığı şiddeti de özerkleştiği alanlarda ayrıca sorumluluk bahsi çerçevesinde tartışmak gerekiyor. Bunları tartıştığımız zaman, devlete PKK’ye göre daha fazla haklılık veya PKK’nin taleplerine daha az meşruluk tanımış olmayız. Burada yaptığımız şey, önemli bir olguyu, şiddeti, onu nasıl sona erdirebileceğimiz kaygısıyla tartışmaktır.
Türkiye’de şiddetsiz çözüm tartışması çok eski sayılmaz açıkçası. Daha çok demokratik ve barışçı bir çözümden bahsediliyor veya barış mücadelesi şeklinde adlandırılıyor kuşkusuz, ama bu şiddeti reddeden ya da şiddetsiz mücadele yöntemleriyle sorunu çömeye yönelen bir hale pek fazla gelemiyor. Şunu sormaya çalışıyorum. Türkiye’nin siyasi mücadele tarihinde şiddetsizliğin bir geçmişi var mı? Türkiye’nin bir Martin Luther King’i var mı örneğin? Herhalde yok. Böyle bir geleneğin olup olmaması açısından meseleyi nasıl yorumlarsınız?
Türkiye’de modernleşme süreci bizatihi çok yoğun şiddet içeren bir süreçtir. Modern devletin kuruluş şekli de yine yoğun şiddet üzerinden gelişmiştir. Bütün modern devletlerde az ya da çok bu var zaten. Ama tepeden modernleşme modellerinde bu daha fazladır. Türkiye tepeden modernleşme modellerinin tipik örneklerinden bir tanesidir. Kuruluş süreci yoğun fiziksel ve yapısal şiddet içermektedir. Toplumu kontrol altında tutmayı kendi varoluş sebebi olarak gören bir devlet elitinin ve bu devlet elitinin yaygınlaştırdığı bir yönetim zihniyetinin varlığı söz konusu. Bütün bunlar tabii toplumda da şiddeti en kestirme ve etkili çözüm aracı olarak gören bir zihniyetin yerleşmesini teşvik etmiştir. Türkiye’de bu açıdan demokratik siyaset geleneğinin, pratiğinin ve tefekkürünün yaygın bir geçmişi olduğunu ve kabul gördüğünü söylemek mümkün değil.
Ama arkamızda 30 yıla yaklaşan yoğun bir yaygın şiddet ve iç çatışma tecrübesi oluştuktan sonra ve pek çok olayı tecrübe ederek öğrendiğimizi varsayarsak, artık toplumsal ve siyasal meselelerde şiddetsiz çözümlerin yollarını ve imkanlarını daha fazla ciddiyetle tartışabileceğimize inanıyorum. Zaten dikkat edin, daha bundan birkaç yıl önce bu şiddet tartışması çok dar bir çerçeveye sıkışırdı. Şiddet demek PKK demekti, şiddete karşı çıkmak PKK’yi lanetlemek demekti. Şiddetin neden ortaya çıktığını sorduğunuzda bile şiddeti meşrulaştıran bir kişi olarak damgalanırdınız.
Tıpkı 11 Eylül 2001’den sonra Amerika’da yaşanan tartışmalarda olduğu gibi. Orada da Chomsky’den Judith Butler’a kadar pek çok insan “acaba Amerika’ya yönelen bu nefretin ve bunun şiddetle ifade edilmesine kadar varan öfkenin nedenleri nelerdir, şiddeti yaratan bu nedenleri tartışmadan 11 Eylül’ü anlayamayız” dediklerinde, kendileri de El Kaide savunucusu, şiddet sempatizanı olarak damgalandılar. Ama onları bu şekilde bastırmaya çalışan yaklaşımın bugün dünyada şiddeti nasıl yaygınlaştırdığını çok daha çıplak bir gözle görebiliyoruz. Bir tepki olarak şiddet ortaya çıktığında bunu ortaya çıkaran sebepleri tartışmadan ve hem global hem yerel bazda şiddetsiz çözüm ve demokratik siyaset imkanlarını sorgulamadan şiddetten kurtuluşumuz mümkün olmuyor.
Son yazılarınızda şiddetin bu şekilde ilkesel bir yaklaşımla ele alınmamasının yaratabileceği ciddi iki riske işaret ediyorsunuz: Sinizme ve nihilizme. Bı konuyu da biraz açabilir misiniz?
Elbette. Bu sadece bir tarafa yönelik bir değerlendirme değildir. Bunun altını çizmek isterim. Eğer ilkesel olarak, mesela devletin toplumsal sorunların çözümünde şiddet kullanmasına karşı çıkmıyorsanız, konjonktür elverdiğinde ya da sizi oraya sürüklediğinde pekala devlet şiddetini eskiden hiç de sıcak bakmayacağınız şekilde savunur hale gelirsiniz. Yani şiddetten kaynaklanan bütün melanetleri karşı tarafa yıkar, yanında durduğunuz devletin şiddetini meşrulaştırmak için de pek çok manevra yapmaya başlarsınız. Bu sinizmdir. Aynı şey elbette PKK’yi savunanlarda da var. Üstelik burada gizli gizli acımasızlığın takası ya da mahsup edilmesi gibi bir algı da mevcut, ama buna dikkat çektiğinizde her iki taraf da kızıyor. Acımasızlığın takası ya da mahsup edilmesi dediğim şey, şiddet kullanan örgüt savaş hukuku çerçevesinde bile suç sayılan bir eyleme giriştiğinde buna sessiz kalınmasıdır. Sanki o eylem sorgulandığında bütün taleplerin meşruluğu sorgulanacakmış veya ilkesel olarak yanında durdukaları örgüt devlete karşı zayıf düşecekmiş gibi bir ruh haliyle konuşuluyor.
Aynı şey devlet savunucularında da var. Mesela PKK’nin acımasız bir eylemine sert bir şekilde karşı çıkarken, ondan çok daha vahim, çok daha barbarca devlet eylemlerini bir tür küçük kaza veya görmezden gelinebilecek bir arıza olarak değerlendirebiliyorlar. Ya da şöyle diyorlar: Ama onlar da böyle yapıyor! Her iki taraf da “ama onların yaptığına bakın” diyor sık sık. Mesela Dersim’de sivillerin öldürüldüğü bir eylemi söz konusu ettiğinizde, size Kızıltepe’de Uğur’un öldürülmesini, Ceylan’ın öldürülmesini, ya da gerillaların yargısız infaz edilmesini veya kimyasal silahlarla öldürülmesini örnek gösterip, bu eylemin tartışılmasını engellemeye çalışmak, bir refleks gibi ortaya çıkıyor.
Aynı şey devleti savunanlarda da var. Onlar da devletin bir eylemini kınadığınızda size çoluk çocuğun öldürüldüğü, sivillerin sokak ortasında infaz edildiği PKK eylemlerini örnek gösteriyorlar. Bu, acımasızlığı birbirine mahsup etme ve ona karşı tavır almaktan kaçma mantığıdır. Bu mantık, şiddete karşı ilkesel tutum yokluğunun yarattığı son derece kötü bir durumdur. Çok yozlaştırıcı, çok bozucu, bir toplumun toplum olmasını engelleyecek kadar tehlikeli bir yaklaşımdır.
Öte yandan, şiddete ilkesel karşı çıkış söz konusu olmadığında nihilizm tehlikesi de vardır. Burada nihilizmi de şöyle tanımlayabilirim: Eğer siz şiddetin bir çözüm aracı olduğuna inanıyorsanız, çatışmaların çok kızıştığı bir noktada yanında durduğunuz tarafın her türlü eylemine göz yummaya hazır hale geliyorsunuz. Mesela bugün devlet operasyonlara hazırlanırken, eminim yarın öbür gün kimyasal silah kullansa bile bugün operasyon hazırlıklarına destek verenler buna gözlerini kapayacaklardır. Hele bir sonuç alalım, sonra bunlar halledilir gibi bir mantıkla bakacaklardır.
Aynı şey PKK için de geçerli. Zaten TAK açıklamıştı, şehir merkezlerinde sivil ayrımı da gözetmeden çok sarsıcı eylemler yapacağız demişti. Eminim yine bir sürü insan böyle bir ortamda o eylemleri bile içten içe meşru görecektir. İşte ilkesel tutum yokluğu böyle sinik, nihilist bir dalga boyu yaratıyor. Ve burada artık bırakın şiddetsiz çözümü, herhangi bir çözümün mümkün olmadığı bir noktaya, toplumsalın parçalandığı bir noktaya savruluyoruz. Toplumsalın çözüldüğü, parçalandığı nokta her türlü ilkenin ve değerin yok olmasıyal at başı gider. Nihilizm de, sinizm de değerlerin ve ilkelerin sistematik imhasının güçlü iki aracıdır.
Son olarak geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan MİT-PKK görüşmesi kaydı için ne düşündüğünüzü sormak istiyorum. Bu görüşmenin yayınlanması barışın yakın olduğunu mu gösteriyor sizce, yoksa bir fırsatın kaçırılmış olduğunu mu?
Bu tür görüşmelerin varolduğunu konuyla ilgili herkes gibi ben de biliyordum, tahmin ediyordum tabii ki. Kimin neden sızdırdığı tartışması da bana son derece önemsiz geliyor bu aşamada. Çok önemli gelen şey ise şu: “Çok zor zamanlarda” bile bu hükümet PKK’nin temsilcileri ile müzakereleri yürütebilmiştir. Türkiye’de bu müzakerelerin yapıldığının açığa çıkması da bir infial yaratmamıştır. Demek ki Türkiye’de özellikle bu hükümetin 2006’dan bu yana tuttuğu bilinen böyle bir yol var. Bu daha açık hale geldi. Bu olay hükümetin de aslında müzakere pratiğini bidiğini, buna yabancı olmadığını, tam tersine epeyce de bir tecrübe birktirdiğini gösteriyor. İkinci olarak da böyle bir müzakereye ilkesel olarak karşı olmadığını gösteriyor.
PKK’nin de bütün o anti-AKP kampanyasına ve söylemine rağmen AKP hükümetinin temsilcisi olduğunu açıkça söyleyerek masaya oturanlarla çok zor şartlarda, KCK operasyonları yapılırken müzakere ettiği anlaşılıyor. O halde onlar da çok zor şartlarda bu hükümetle bir müzakere tecrübesi yaşamışlardır, bunun mümkün olduğunu görmüşlerdir. Bugün toplumun geneline baktığımızda bir infial, bir öfke, hatta bir şaşkınlık bile görümüyoruz. Aslında bunun olması gereken bir şey olduğuna dair bir algı topluma daha hakim hale gelmiş görünüyor. Bu nedenle de bu görüşmelerin ortaya çıkması savaş yanlılarının elindeki bütün argümanları anlamsızlaştırıyor. Demek ki mümkündür, denenmiştir ve bu tecrübenin devam ettirilmemesi için ileri sürülecek hiçbir kaygı da inandırıcı olmayacaktır. Ben bu kaydın ortaya çıkmasını, müzakere yani şiddetsiz çözüm için bir şans, bir imkan olarak görüyorum, bir kırılma noktası oluşturma ihtimalini bile düşünüyorum.
Çok teşekkür ederim Yeşil Gazete’ye zaman ayırdığınız ve bu önemli görüşleri bizlerle paylaştığınızı için.
Röportaj: Ümit Şahin – Yeşil Gazete
Kongre Hareketi, 15-16 Ekim’de yapmayı planladığı kongrenin hazırlıklarını sürdürüyor. Çalışmalar kapsamında 20 bölgeye ayrılan 81 ilde oluşturulan hazırlık komiteleri, halk toplantıları yaparak ve kurumlarla görüşerek, delegeleri belirliyor.
Milletvekili seçimleri öncesinde 18 siyasi parti, çeşitli kurum ve kuruluş tarafından oluşturulan Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku’nun 20 Ağustos’ta geniş katılımla yaptığı toplantıyla Kongre Hareketine dönüşmesinden sonra, Ekim ayı sonunda yapılması planlanan kongre hazırlıklarına hız verildi
15-16 Ekim 2011’de Ankara’da toplanacak olan Kongre Hareketi karara bağlanmak üzere bir program taslağı hazırladı. Kongre Girişimi Program Çerçeve Metni’ni adıyla hazırlanan taslağı olduğu gibi yayınlıyoruz:
NEDEN BİR ARADAYIZ?
1. Bizler, halklarımıza yöneltilmiş tüm baskı ve haksızlıkları ortadan kaldırmak, barış içinde ve insanca yaşayabileceğimiz bir Türkiye’yi kurmak üzere bir araya geldik.
2. Türkiye’nin baskı ve sömürüye dayalı sistemi, egemenlerin iki ana siyasal akımı tarafından sürekli olarak yeniden üretilmekte, buna karşı mücadele eden tüm toplumsal direniş odakları ise baskı altında tutulmaya çalışılmaktadır. Ancak her dilden ve kültürden Türkiye halkları, mevcut sistemin ömrünü uzatmak için birbiriyle yarışmakta olan bu iki akım arasından birini; egemenlerin dayattığı neoliberal ve anti-demokratik düzen içinde, Türk-İslam sentezci veya ulusalcı anlayışlardan birini tercih etmek zorunda değildir.
3. Bugün dünyada hâkim olan kapitalist sistem, toplumsal yaşamı yıkmakta, insanı yalnızlaştırmakta, bireyi kendi emeğine, topluma ve doğaya yabancılaştırmaktadır. Bu durum karşısında ortak mücadele ve dayanışma ruhunu yeniden kurmak, sisteme karşı direnişin en önemli adımıdır.
4. Halktan, ezilenden, yok sayılandan, doğadan, emekten, özgürlükten, eşitlikten, barıştan, adaletten ve demokrasiden yana olanların yeni bir toplum, insanca bir yaşam için ortak mücadeleyi örgütlemelerinin zamanıdır.
5. Her türden baskı, sömürü ve ayrımcılığa karşı olan birey ve örgütlerin, halkın kendi yönetimini kurmasını sağlamak üzere, birlikte mücadele etmesinin zamanıdır.
6. Artık birleşik ve güçlü bir mücadele hem daha gerekli hem de daha mümkündür. Kongremiz bunun temel gücü olmaya adaydır.
7. Halkların dinmeyen mücadelesini ve arayışını temel alan bizler, bu genel görüşlerde ortaklaşıyoruz. Farklılıklarımızı zenginliğimiz olarak görüyor ve Kongre oluşum sürecinde bir araya geliyoruz.
NE YAPACAĞIZ?
8. Kongremiz, tüm demokratik muhalefet güçlerinin mücadele alanlarını, ortak mücadele alanı olarak görür ve buradan güç alır. Kongremiz, tüm ezilenlerin ve sömürülenlerin; işçilerin, emekçilerin, göçmenlerin, kadınların, köylülerin, gençlerin, emeklilerin, engellilerin, LGBT bireylerin, dışlanan ve yok sayılan bütün halkların, tüm inanç topluluklarının, yaşam alanları tahrip edilenlerin buluştuğu ortak bir mücadele zeminidir.
9. Kongremiz, Anadolu ve Mezopotamya’nın tarihsel ve toplumsal dokusunun inkârına dayalı, tekçi ve asimilasyoncu ulusal egemenlik anlayışına karşı, Türkiye’de yaşayan tüm halkların kültürlerinin ve kimliklerinin tanınmasını demokrasinin vazgeçilmez unsuru olarak görür. Kongremiz, halkların, başta anadilinde eğitim hakkı olmak üzere eğitim ve kültür politikalarının hazırlanmasına ve uygulanmasına katılımının hayata geçirilmesi için mücadele eder.
10. Kongremiz, mevcut anti-demokratik siyasal sisteme/düzene itirazı olanların gücünü açığa çıkarmayı ve bu gücü örgütleyerek, demokratik bir toplum yaratmayı amaçlar. Kongremiz, halkın yerelde karar alma ve uygulama süreçlerine en geniş katılımını sağlamayı amaçlayan ve tüm farklılıkların kendini özgürce ifade edebileceği siyasi ve idari modelleri hedefler.
11. Kongremiz, emperyalizmin bölgemiz halkları başta olmak üzere, dünya halkları üzerindeki egemenlik ve baskı politikalarına, onların askerî üslerine, ekonomik, siyasi anlaşmalarına ve kurumlarına karşı mücadele eder. Sömürgeciliğe, işgallere ve benzeri müdahalelere karşı çıkar, ezilen halkların direnişlerinden yana tutum alır. Uluslararası sermaye kurumlarının dayattığı neoliberal sömürü, soygun ve talan politikalarına karşı mücadele eder.
12. Kongremiz, bölgemiz halklarıyla mücadele birliğini savunur. Tüm dünya halklarının mücadelelerini kendi mücadelesi sayar ve enternasyonal dayanışmayı yükseltir.
DEMOKRASİNİN KAZANILMASI
13. Kongremiz, ezilen ve sömürülen halkların, işçi ve emekçilerin, kadınların ve gençlerin bugüne kadar verdikleri ekonomik, sosyal ve siyasal mücadeleleri kendi mücadelesi ve deneyimleri olarak görür. Bu mücadelelerin ürünü olarak toplumda güçlü bir demokratikleşme isteği ve özgürlükler lehine bir beklenti ortaya çıkmıştır. Bu beklentileri karşılamak üzere başlatılan bir girişim olarak Kongremiz, askerî ve bürokratik vesayete; otoriter, katı merkeziyetçi siyasi/idari yapılanmaya ve hukuk adı altında dayatılan anti-demokratik yasalara, uygulayıcı kurumlara ve yerel idarelerin piyasaya terk edilmesine karşı mücadele yürütür.
14. Kongremiz merkezi idarenin yerel yönetimler üzerindeki vesayetini, demokrasinin kazanılmasının önünde önemli bir engel olarak görür. Askerî-sivil bürokrasinin egemenliğine karşı, halkın kendi kendini yönetebileceği mekanizmaların geliştirilmesini savunur ve bu uğurda mücadele eder.
15. Demokrasiyi temsili bir meclisle sınırlı görmeyen Kongremiz, halkın tartışma, örgütlenme ve karar mekanizmalarına katılımının önündeki tüm engellerin kaldırılmasını, her düzeyde halk denetiminin geliştirilmesini savunur. Kongremiz, İlçe-İl ve Bölge Halk Meclisleri gibi örgütlenmelerle, halkı siyasetin öznesi haline getirmek için mücadele eder. Halkların ihtiyaç duyduğu çeşitli yönetim biçimlerini ve özerklik modellerini geliştirmenin zeminini yaratır.
16. Kongremiz, baskı ve şiddeti bir yönetim tarzı olarak benimseyen devletin yetkilerini sınırlayarak, düşünce, basın, ifade, örgütlenme ve eylem hakkı başta olmak üzere, temel hak ve özgürlüklerin hayata geçirilmesini savunur.
17. Kongremiz, 12 Eylül darbe anayasasının ortadan kaldırılmasını, tüm kurumlarının dağıtılmasını, fiili uygulamalarına son verilmesini, darbecilerin yargılanarak cezalandırılmasını hedefler.
18. TMK, TCK ve Özel Yetkili Mahkemeler kıskacındaki adaletsiz, otoriter ceza sisteminin değiştirilmesi ve cezaevlerinde tecrit uygulamalarının kaldırılması için mücadele eder; yargının bağımsızlığını ve demokratikleştirilmesini savunur.
19. Cinsiyetçi olmayan, ulusu ve yurttaşlığı etnik kimliklerden arındıran, tekçi olmayan; tüm kimlik, dil, kültür ve inançların varlığını kabul ederek güvence altına alan, ekolojik, çoğulcu, eşitlikçi, özgürlükçü ve demokratik bir anayasayı, demokrasinin kazanılması için önemli bir mücadele alanı olarak kabul eder. Kongremiz, anayasa yapmayı anti-demokratik yasalarla oluşturulmuş, halk temsiliyetini sınırlayan parlamento bileşimine bırakmaz. Uzun soluklu bir halk mücadelesi ile taleplerini görünür kılarak, anayasayı halkla birlikte inşa etmeyi hedefler. Siyasi partiler ve seçim yasalarının, halk iradesinin sınırsız ve barajsız açığa çıkmasını sağlayacak şekilde demokratikleşmesi için mücadele eder.
KÜRT SORUNU; BARIŞ VE DEMOKRATİK ÇÖZÜM
20. Kongremiz, tüm kimliklerin farklılıklarıyla varlığını korumayı savunur; eşit ve özgür yurttaşlık hukuku içerisinde yaşama hakkına sahip olduklarını, temel bir ilke olarak kabul eder. Kürt halkının temel hak ve özgürlüklerine bu ilkesel tutum çerçevesinde yaklaşan Kongremiz, Cumhuriyet’in kuruluşundan bu yana çözümsüzlüğe mahkûm edilen Kürt sorununun, barışçıl demokratik ve eşit haklara dayalı çözümünü savunur, bunun için mücadele eder. Kongremiz, Kürt halkının Demokratik Özerklik kararını, Kürt sorununun çözümünde önemli bir girişim olarak değerlendirir. Demokratik Özerkliğin, aynı zamanda Türkiye’nin demokratikleşmesinde, halkların özgür ve gönüllü birliğinde önemli bir rol oynayacağını savunur.
EMEK MÜCADELESİ
21. Kongremiz, kapitalizme, emek sömürüsüne, yolsuzluk ve talana; gelir dağılımındaki uçuruma, açlık ve yoksulluğa karşı mücadele eder. Kongremiz, güvencesiz ve sigortasız, güvensiz ve sağlıksız ortamlarda insan çalıştırmaya; sendikasızlaştırmaya, taşeronlaştırmaya, kazanılmış hakların gaspına karşı, emekçilerin haklarını savunur ve kazanımlar için mücadele eder. İşsizliğe, işçi kıyımlarına ve iş cinayetlerine karşı insanca yaşam kavgası veren işçi ve emekçilerin, yıkıma sürüklenen küçük esnafın, ürününün karşılığını alamayan üretici köylünün yanında yer alır. Göçmenler ve mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının insanca olması için mücadele eder. Kadın işçi ve emekçilerin üretim sürecindeki ikincil konumlarına karşı verdikleri mücadeleyi destekler. Tüm kimlik ve inançlardan işçi ve emekçilerin siyasete daha güçlü ve örgütlü müdahalesinin olanaklarını yaratmak ve emeğin örgütlenmesinin önündeki tüm engelleri kaldırmak için çaba gösterir.
22. İş Yasası, Sendikalar Yasası ile Toplu Sözleşme ve Grev Yasası’nın işçilerin ve kamu emekçilerinin haklarını güvence altına alacak şekilde yeniden düzenlenmesi, sendika üyeliğinde noter şartının, sözleşmede işkolu barajının kalkması ve lokavtın yasaklanması için mücadele eden Kongremiz, insanın insana kulluğunun son bulacağı sömürüsüz bir düzeni amaçlar.
23. Kongremiz, sağlık hizmetlerinin ticarileştirilmesine karşı, herkesin ulaşılabilir, yeterli ve parasız sağlık hizmeti alabilmesi için mücadele eder.
HALKLAR ve KİMLİKLER
24. Bu topraklarda yaşayan tüm halkların toplumsal ve tarihsel dokusuna aykırı olan tekçi, inkârcı, asimilasyoncu egemenlik sistemine karşı, tüm halkların, kimliklerin, dillerin, kültürlerin eşit, özgür ve gönüllü birlikte yaşamını savunan Kongremiz, bunun gerçekleşmesi için mücadele eder. Egemenlerin başta Ermeni, Rum, Süryani, Kürt, Laz, Yahudi, Çerkes, Arap, Roman halkları olmak üzere tüm halklara yönelik soykırım, katliam, imha, inkâr, aşağılama ve asimilasyon politikalarına karşı durur; geçmişte yaşanan katliamların ve karanlık tarihin aydınlatılması, yüzleşme ve hesaplaşmanın sağlanması için mücadele eder. Anadil hakkını temel bir hak olarak kabul eder.
25. Kongremiz, Aleviler, Hıristiyanlar, Museviler, Ezidiler gibi ezilen ve dışlanan tüm inanç ve kültürel grupların üzerindeki baskıların kaldırılması için mücadele eder. Devletin dini biçimlendirme aracı olarak işleyen Diyanetin kaldırılmasını; inanç sembolleri üzerindeki her türlü baskıya son verilmesini, inanç ve ibadetin inananların vicdanına bırakılmasını savunur. Zorunlu din dersinin kaldırılması, Alevilerin eşit yurttaşlık haklarının kabulü, Cemevlerinin ve ayrımcılığa maruz kalan tüm inançların ibadet yerlerinin statüye kavuşturulması, yaşanan tüm kimlik sorunlarının eşit haklar temelinde çözülmesi hedefi ile hareket eden Kongremiz, inananların ve inanmayanların, tüm kimliklerin kendilerini özgürce ifade etmesinin olanaklarının yaratılması için mücadele eder.
TOPLUMSAL CİNSİYET VE KADIN MÜCADELESİ
26. Kongremiz, kadın emeğinin görünür kılınması ve örgütlenmesinin önündeki tüm engellerin kaldırılması için çalışır. Kadın emeğinin çifte sömürüsüne karşı mücadele eder. Ücretli ya da ev içi karşılıksız emek kıskacındaki kadının toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinde, kadın iradesinin ve özgücünün önemine inanarak, kadınların örgütlenmesinin önündeki her türlü engelin kaldırılması için mücadele eder ve kadın hareketleriyle dayanışır.
27. Kongremiz, toplumsal cinsiyet eşitliğini temel hedef olarak belirler. Ekonomik, siyasal, sosyal alanda fiili ve gerçek eşitlik sağlanıncaya kadar en etkili yol yöntem ve araçlarla mücadele eder. Geçici, özel önlem olarak kota ve pozitif ayrımcılık ilkelerini kabul eder. Kongremiz, tüm kurullarında ve çalışma alanlarında, kadınların eşit katılım ve temsil hakkını her zaman gözetir. Kadın hareketini, emek ve demokrasi mücadelesinin vazgeçilmez unsuru olarak görür.
28. Kongremiz, kadına karşı şiddeti bir insanlık suçu olarak tanımlar, kadına karşı her türlü ayrımcılığın ve baskının sona ermesi için mücadele eder. Kadına yönelik cinsel şiddetin tanımlanması ve soruşturulmasında kadının beyanının esas alınmasını benimser.
29. Kongremiz, lezbiyen, gey, biseksüel ve trans bireylerin sürekli, yoğun ve sistematik şekilde maruz kaldıkları ayrımcılık, nefret suçları ve nefret söylemi, polis şiddeti, toplumsal dışlanma gibi sorun alanlarına yönelik LGBT bireyler ve örgütleri ile ortak mücadeleyi geliştirir.
EKOLOJİ VE YAŞAM
30. Kongremiz, yaşam alanlarına sahip çıkan halkımızın mücadele gücü ve kararlılığından ilham alır. Kapitalizmin doğayı, doğal varlıkları ve yaşamı metalaştırarak sömürmesine karşı, Kongremiz insanı doğanın efendisi değil, bir parçası olarak görür. Doğanın, insanın, hayvanların ve tüm canlıların yaşam haklarının garanti altına alınmasını savunur.
31. Kongremiz, suyun ve doğanın ticarileştirilmesine, piyasa temelli enerji politikalarına ve projelerine karşı mücadele eder. İnsan-doğa-enerji ilişkisini kullanım değeri üzerinden tarif eden Kongremiz, insani ihtiyaçlar için gereken ve geçimlik tarımda kullanılan suya parasız, temiz ve yeterli miktarda erişim hakkının güvence altına alınmasını hedefler.
32. Kongremiz, su kullanım hakkı anlaşmalarına, karbon ticaretine, yaşamı yok eden başta HES (Hidroelektrik Santrallar) projeleri ile termik, nükleer santral ve diğer enerji ve madencilik politikalarına, endüstriyel atık ve kirlilik sonucunda yaşamın sürdürülemez hale getirilmesine, küresel iklim değişikliğinin nedenlerine ve sonuçlarına karşı mücadele eder. Kentlerin doğasızlaştırılmasına; kenti yağmalayan kentsel dönüşüm projelerine; tarihi, kültürel varlıkların ve kamusal alanların gasp edilmesine; sermayenin tüm yıkıcı kır ve kent politikaları ile çevresel hizmetlerin özelleştirilmesine ve piyasalaştırılmasına karşı mücadele eder, herkes için insanca barınma ve ulaşım hakkını savunur. Kongremiz, doğal, tarihi ve kültürel varlıklara ilişkin korumaları kaldırmayı amaçlayan mevzuat saldırılarının da karşısında durur.
33. Kongremiz, kırda ve kentte, doğa ve yaşam haklarını savunma ve yaşam ortamlarını koruma mücadelesi verenlerin dayanışmasını güçlendirmeyi, bu mücadeleleri ortaklaştırmayı ve taleplerini siyaset zeminine taşımayı görev edinir.
34. Çökme noktasına getirilen tarım ve hayvancılık, tekellerin ve tüccarın insafına terk edilmiştir. Kongremiz, tarımsal destekleri yok eden, tarımsal birlikleri güçsüzleştiren yasaların, ürün kotalarının kaldırılmasını ve tekellerin çıkarına endeksli politikalar altında ezilen üretici köylülüğün hak ettiği insanca yaşama kavuşmasını hedefler.
GENÇLİK
35. Kongremiz, gençliğin siyasete aktif katılımının ve temsiliyetinin bir zeminidir. Gençliği işsizliğe, ucuz işgücü sömürüsüne mahkûm eden kapitalist politikalarla mücadele eden Kongremiz, ayrımcı, cinsiyetçi, milliyetçi ve tekçi eğitim anlayışını reddeder; herkese parasız, eşit, demokratik, bilimsel ve anadilde eğitim hakkının sağlanması ve çalışma yaşındaki her gence iş olanağı yaratılması için mücadele eder. Rekabetçi ve eşitsizliğe dayanan ve eşitsizliği derinleştiren sınav sistemini reddeder. Üniversitelerin bilimsel ve akademik özgürlüğünü ve yönetsel özerkliğini savunur.
36. Kongremiz, zorunlu askerlik uygulamasının kaldırılması ve vicdani ret hakkının yasalarca güvence altına alınması için mücadele eder.
*****
Bizler, seçim sürecinde oluşturduğumuz Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku’nun ortaya çıkardığı başarının yarattığı umut ve heyecanla tüm toplumsal muhalefet kesimlerini, demokratik direniş odaklarını, demokrasi, eşitlik ve barış mücadelesi veren tüm özneleri, ortak bir mücadele hattında buluşturmanın tam zamanı olduğunu düşünüyoruz. Kongre sürecinde farklılığımızı ve çeşitliliğimizi birlikte mücadelemizi güçlendirecek temel politik değerler olarak görüyor, tüm ezilenlerin birliği için attığımız bu ilk adımda herkesi birlikte yol almaya çağırıyoruz.
AKP Hükümeti, hidroelektrik santral (HES) projelerini yaşama geçirmek için derelerden sonra şimdi de içme suyu tesislerine göz dikti. AKP’li Rize Belediyesi, Rize’nin içme suyunu sağlayan Andon İçme Suyu Tesisleri’ne HES yapılması kararı aldı.
Rize Belediyesi bünyesinde kurulan ve Belediye İktisadi Teşebbüsleri (BİT) kapsamındaki ‘Rize İli Yerel Yönetimler Andon İçme Suyu Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (RİZESUYAP-İŞ), Andon İçme Suyu Tesisleri su girişlerinde hidroelektrik santrali (HES) yapılması yönünde bir karar aldı.
Rize Belediyesi tarafından basın-yayın organlarına gönderilen basın bülteninde RİZESUYAP-İş Meclisi’nin bu bölgede ‘enerji santrali’ yapılması için ihale kararı aldığı bildirildi.
Basın bülteninde, tesise kurulacak HES barajından üretilen elektrik enerjisinin bir kısmının birliğe verileceği belirtilirken, “tesis giriş suyuna kurulması düşünülen santralin zarar vermesinin hiçbir şekilde söz konusu olmadığı” iddia edilerek şu ifadelere yer verildi: “Aksine boşa akan içme suyumuzu kontrol altına alıp fazla yağışlar durumunda bir nevi tesis güvenliğini sağlayacaktır” denildi.
(Ajanslar)
Gazeteci Nedim Şener ve Ahmet Şık‘ın tutuklanışının 200. günü nedeniyle Galatasaray’la Taksim arasında “Adaletin 200’ü” yürüyüşü gerçekleştirildi. Grubun Taksim’e çıkmasına polis izin vermedi.
Daha önce “Adaletin Kara 100’ü” için yürüyen Ahmet Şık ve Nedim Şener’in arkadaşları bugün de “Adaletin 200’ü” için yürüdü.
Galatasaray Lisesi’nin önünden yürüyüşe başlayan grup İstiklal Caddesi boyunca sloganlar atarak ilerledi. Yürüyüşe Ruşen Çakır, Banu Güven, Murat Sabuncu, Ayşenur Arslan, Mete Çubukçu, Musa Ağacık, Leman Sam, Sırrı Süreyya Önder, CHP milletvekilleri Gürsel Tekin, Süleyman Çelebi, Umut Oran, Sezgin Tanrıkulu gibi tanınmış isimler de destek verdi. “Direniş Yetimleri” adlı müzik grubu, yürüyüş kortejinin önünde yürüyerek müzikleriyle eyleme renk kattı.
Ellerinde “Adaletin 200’ü”, “Yansak da dokunacağız”, “Sansüre hayır”, “Özgür basın için sokaktayız” gibi dövizler ve pankartlar taşıyan gazeteciler Taksim Medyanı’na doğru yürüyüşlerini sloganlar eşliğinde sürdürdü. Ancak Taksim Meydanı’na varmadan polis tarafından durduruldu ve basın açıklamasını burada yapmak zorunda kaldı. Gazeteci Nedim Şener ve Ahmet Şık’ın tutukluluklarının 200. gününde yapılan yürüyüşe çok sayıda medya mensubu ve STK üyeleri katıldı. Şener ve Şık için gerçekleştirilen yürüyüşün tüm tutuklu gazeteciler için yapıldığı belirtildi.
(Emek Dünyası)
Macaristan‘da hükümetin ekonomik önlemler paketine karşı sendikaların aylardır devam eden hazırlık görüşmelerinin ardından oluşan “birlik platformunun” protesto mitinglerine izin verilmedi.
Farklı siyasi görüşlere sahip 70 sendikal örgüt, sendikal ve sosyal haklar için birlikte hareket etme kararı almıştı.
Örgütler 29 Eylül – 9 Ekim tarihleri arasında Budapeşte‘nin 12 farklı meydanında protesto gösterisi yapmak için polise başvurmuştu.
Budapeşte Emniyet Genel Müdürlüğü‘ne göre, sendikaların miting taleplerine izin verilmemesinin nedeni, gösterilerin “şehirde trafik ve ulaşım güvenliği” için tehlike oluşturması, kargaşa yaratması.
Sendikalar ise polisin tavrının politik olduğunu, ve ifade özgürlüklerini hayata geçirebilmek için yargıya başvuracaklarını açıkladılar.
Macar Helsinki Komisyonu ve bazı hukuk kurumları da bu konuda sendikalara yardımcı olmak için harekete geçtiler.
Öte yandan hükümet, şimdiye dek alınan ekonomik önlemler beklenen başarıyı gösteremeyince yeni bir önlemler paketi açıkladı.
Buna göre 2012 yılında ortaya çıkması muhtemel bütçe açığını karşılamak amacıyla hükümet birçok vergi oranını arttırdı.
Şimdiye kadar % 25 olan KDV oranı % 27’ye çıkarıldı.
Böylece Macaristan, % 27’lik oranla AB ülkeleri arasında KDV’nin en yüksek olduğu ülke haline geliyor.
Macaristan’da hükümet üretim artışı sağlamak amacıyla ilk başta gelir vergilerini düşürmüştü.
Ama Gayrı Safi Milli Hasılada % 3-3,5’luk bir artış beklerken, ancak % 1,5’luk artış elde edebilmişti.
Şimdi aradaki fark yeni vergilerle kapatılmaya çalışılacak.
Macaristan Başbakanı Viktor Orbán ülkenin önündeki en önemli ödev olarak dış borçların azaltılmasını görüyor.
Hükümetin ilk icraatlarından biri, son on yıldır özel şirketler tarafından toplanan “emeklilik primlerinin” devlet kapsamı altına alınması olmuştu.
Bu fonlar sayesinde yapılan ödemelerle GSMH’nın % 75 civarında olan dış borçlar 5 puan aşağı çekilmişti.
Başbakan ülkede bazı kesimler rahatsız olsa da, maaşların arttırılmayacağını, devlet giderlerinde de radikal tasarruflara gidileceğini vurguluyor.
(BBC)
Yapılan araştırmalar, meme kanseri vakalarının dünya genelinde son 30 yılda iki kat artış kaydettiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu artışın ardında farklı nedenler bulunduğunu tahmin ediyor.
Dünya genelinde 1980 yılında meme kanseri teşhisi konulanların sayısı 640 bindi. 30 yıl sonra, yani günümüzde ise bu rakam 1 milyon 600 bine ulaştı.
Seattle’deki Washington Üniversitesi’ne bağlı sağlık alanında araştırmalar yapan enstitünün uzmanları (Institute for Health Metrics and Evaluation) meme kanseri ile ilgili çalışmalarında, son 30 yılı mercek altına aldı. Araştırmanın sonuçları, İngiliz Lancet dergisinde yayımlandı. Buna göre Amerikalı araştırmacılar, ABD gibi sanayi ülkelerinde meme kanserinden ölenlerin sayısının azaldığı tespitinde bulunuyor.
ABD’de 1980 yılında her 32 kadından 1 meme kanserinden yaşamını yitirirken, 2010 yılında bu rakam geriliyor ve her 47 kadından 1’i meme kanseri yüzünden ölüyor. Ancak araştırmanın geneline bakıldığında, meme kanserinden yaşamını yitirenlerin sayısında artış gözleniyor. 1980 yılında meme kanserinden hayatını kaybedenlerin sayısı 250 binken, 2010 yılında bu sayı 425 bine yükseldi.
(Ajanslar)
