Bu akşam öylece oturmuş yazacaklarımı planlarken uzun zamandan beri bir şeyi unutmuş olduğumu fark ettim; hayatta bazen gerçekten asla kopmayacak çok sağlam bağlar vardır ve bu bağ her zaman kendi familyanızdan bir canlı ile olmayabilir. Benim en temel bağım hiç şüphesiz ki hayatı boyunca beni kendi varlığının ötesinde tutmuş, hayatımın mucizesi Wall-e ile. Ama ben bu bağ için çok bekledim, çok engel gördüm, çok engel aştım, çabaladım. En büyük engelim günümüz şehir insanının başlıca sorunlarından biriydi üstelik: “alerji”.

Alerji ve neden olduğu hastalıklar çağımızın en sık görülen sorunlarının başında geliyor. Bilimsel olarak tanımı ise şöyle; alerji, bağışıklık sistemimizin toksik olmayan yabancı maddelere karşı gösterdiği aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Yani vücudumuz, karşılaştığı bazı maddeleri zararlı kabul ederek savunma amacıyla antikor oluşturur. Aynı maddeyle tekrar karşılaşıldığında, bu antikorlar vücudu korumak için harekete geçerler. Bu ise aslında normal insanlarda koruyucu bir mekanizmadır. Alerjik bünyeli kişilerde ise karşılaşılan maddenin vücuda zararlı olup olmadığına bakılmaksızın zararsız maddelere de reaksiyon gelişebilir. Bu reaksiyon sonucu ortaya çıkacak bulgular olayın oluştuğu bölgeye göre değişiklik gösterir. Örneğin; burundaysa hapşırma ve burun akıntısı, solunum yolundaysa öksürük, nefes darlığı, hırıltılı soluma, gözdeyse kaşıntı, kızarıklık, akıntı gibi türevlendirilebilir. Alerjiye en sık neden olan maddeler (alerjenler); hayvan tüyleri, çiçek polenleri, toz, küf ve deterjan gibi maddeler olarak temellendirilmekle birlikte şehir kalabalığı, çevre kirliliği, ozon tabakasındaki delinme gibi sebeplerle milyonlarca çeşitliliğe ulaşmıştır. Teşhisi alerji ve klinik immünoloji uzmanı tarafınca, kan ve deri testleri ile yapılan alerjinin tedavisi; aşılama, tablet ve sprey ilaçlar ile günümüz gelişmişlik düzeyi için en başarılı cevapların alındığı yöntemlerden oluşmaktadır.

Geniş alerjen portfolyosunun içerisinden bir konuyu bir adım öteye taşıyalım şimdi; köpek alerjisi!

Köpeklerin salgıladığı en önemli alerjen madde, köpek salyasında yüksek miktarlarda bulunan “Canf1”’dir. Yani bilinenin aksine alerjiye sebep olan köpeklerin tüyleri değil, salyalarıdır. Köpeklerin tüyleri ise bulundukları ortama yayılarak yalnızca bu alerjenin taşıyıcısı olurlar. Dolayısı ile köpeklerin kısa tüylü olmaları veya cinsleri alerjenlerin buharlaşarak havaya zaten karışıyor olması sebebi ile alerji durumunu değiştirmezler.

Özellikle gelişim çağındaki çocuklarda görülebileceği gibi, öncesinde alerjisi bulunmayan yetişkinlerde de sonradan gelişebilecek bir reaksiyon olabileceğinin söylenmesi ile alerjik insan için köpekle birlikte yaşamak bazı kurallar gerektirir. Kurallara uyulması koşulu ile de bu birliktelik gayet mümkündür. En büyük avantaj şüphesiz köpeklerin ortak yaşamın kurallarına uyum sağlama şahaneliklerindedir. Şimdi size köpek alerjisine rağmen köpeklerle yaşayabilme sırları vereceğim:

• Pek çok doktor mücadelenize destek vermektense önden reddetmeyi uygun görür, bu nedenle hayvansever bir doktorunuz olduğuna emin olun, doktorunuzun önerdiği tedaviyi düzenli, eksiksiz ve zamanında uygulayın,
• Köpeğinize ortak yaşam kurallarınızı öğretin, bunları örneklemek gerekirse; dışarıdan geldiğinde ayaklarının yıkanıp temizlenmeden eve giremeyeceğini öğrenmesi gerekir (ıslak mendil ve/veya havlu ile silmek yeterli değildir), yatağınıza, koltuğunuza izin almadan çıkmaması, sizi mümkün mertebe yalamaması (unutmayın salyasından kaçınmalısınız), mutfağınıza girmemesi..vb. gibi kurallarınız olmalı ve taviz vermeden bu kuralları uygulamalısınız,
• Çamaşırlarınız için kurutma makinesi kullanın, çamaşır kurutma makinesi giysilerinizin üzerinde yıkamadan sonra kalan tüm tüy ve tozları toplayacaktır, diğerleri için vakum torbası ve tüy toplama yapışkan rulolarından yararlanabilirsiniz,
• Toz torbasız ve hepa filtreli bir süpürgeniz olsun, hava temizleyiciniz de olursa daha da güzel olur, kullandığınız aletlerin filtrelerini düzenli temizleyin ve değiştirin,
• Yatağınızın nevresim takımlarını haftada 1 defa temizleri ile değiştirin,
• Marketlerden çok uygun fiyata alabileceğiniz ucuna mendil gibi bir mikrofiber pet takılan ve tüm tüyleri toplayan aparatlardan edinin, ne kadar hayat kurtarıcı olduğunu göreceksiniz. Haftada 1 defa tüm evinizi temizleyip, gün aşırı bu aparatla bütün evdeki tüyleri pratik bir biçimde yorulmadan toparlayabilirsiniz,
• Evinizde mümkün olduğu kadar az halı bulundurun. Halı ve koltuklarınızı dönemsel olarak vakumlu olarak yıkatın,
• Köpeğinizin bakımını düzenli yapın ve köpeğinizi gücünüzün yettiği en sağlıklı mama ile besleyin, düzenli tarayın ve nemli bezle silin, ağız bakımını düzenli yapın,
• Ellerinizi ve yüzünüzü daha sık yıkayın.

Tüm bahsettiklerim kulağa dolu dolu geliyor olsa da yaşam biçimi haline getirdiğinizde asla ağır gelmiyor. Kaldı ki ucunda dünyanın en temiz sevgisi var. Son derece sevimli olan ve ailenin bir parçası haline gelen köpeğimize karşı alerji geliştirdiğimizde büyük bir sorunla karşı karşıya kalırız. Maalesef ki birçok kişinin bu noktada işin kolayına kaçıp alerjenin kaynağını, yani köpeklerini hayatlarından çıkarmayı tercih ettiklerine üzülerek şahitlik ediyorum. Aslında konu sadece kendimiz olsa çabalamak daha da kolay belki ama annemiz, evladımız gözümüzün önünde mücadele ederken karar vermek, hareket etmek çok daha zor olabiliyor, bunu anlıyorum. Ama yine de ailenizden bir bireye alerji geliştirdiğinizi düşünelim, onu evden atar mıydınız? Üstelik bu astım hastası olup yıllarca sigara içen pek çok kişinin kendine verdiği zarardan çok daha masumken ve kuralları düzenli uyguladığınızda diğer tüm alerji ve köpek sahipleri gibi sağlıkla yaşayabilir olabileceğinizi bile bile.

Hem alerji, hem köpekle ve üstelik sağlıklı yaşamak? Evet mümkün! Tecrübe ile sabittir.

Duygu Er