Varşova – Dün başlayan Birleşmiş Milletler 19. İklim Zirvesi (COP 19)’a Filipinler’de hafta sonu yaşanan tarihin en büyük tayfun felaketi, Haiyan damga vurmaya devam ediyor. Dün açılış töreninde Filipinler temsilcisi Yeb Sano’nun zirveden anlamlı bir sonuç çıkana kadar açlık grevine başladığını açıklamasının ardından bugün 20’den fazla sivil toplum örgütünden yaklaşık 30 aktivist iklim değişikliğine bağlı tayfun felaketiyle boğuşan Filipinler halkıyla ve Yeb Sano’yla dayanışma orucuna başladı.

İklim Eylem Ağı (Climate Action Network – CAN) tarafından düzenlenen basın toplantısında konuşan CAN direktörü Wael Hmaidan kendisinin de açlık grevine başladığını açıkladı. Hmaidan’ın verdiği bilgiye göre destek amaçlı açlık grevi yapacak olan aktivistlerin bazıları 24 saat, bazıları da Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi, yani UNFCCC binasında oldukları sürece hiçbir şey yemeyecekler. Sayının yüzlerce kişiye ulaşabileceğini söyleyen Hmaidan, başka yerlerde de dayanışma oruçlarının başladığını, örneğin Yale Üniversitesi’nden bir grup öğrencinin destek açlık grevine başladıkları bilgisini aldıklarını söyledi. Felaketin içinde yaşayan Filipinler halkının acısını paylaştıklarını söyleyen Hmaidan, amaçlarının anlamlı bir siyasi sonuç çıkmasını sağlamak olduğunu söyledi.

Açlık grevi ve dayanışma orucu yapan delege ve aktivistler bugün öğle saatlerinde zirvenin yapıldığı Polonya Ulusal Stadyumu Kongre Merkezi’deki restoranların bulunduğu food court‘un önünde bir basın açıklaması yaptılar. Burada gençler ve sivil toplum üyeleri olarak Filipinler halkıyla dayanışmak ve tarafların gerçek politik kararlar almalarını talep etmek için toplandık diyen gençlik temsilcisi, COP’un sonuna veya toplantıda anlamlı, işe yarar bir çözüm kararı alınana kadar gönüllü olarak oruca başladıklarını söyledi ve “Bu hareket Filipinlerle sınırlı değildir. İklim değişikliğinden etkilenen ve gelişmiş ülkelerin sırtını döndüğü bütün etki altındaki ülkelerle dayanışmayı amaçlamaktadır” dedi.

“Kendi kardeşim de felaketzede”

Kendi kardeşinin de felaketten sağ kurtulan binlerce insan arasında olduğunu anlatan Filipinler baş delegesi Yeb Sano ise basın açıklamasında şunları söyledi:

“Bu dayanışma hareketinden çok etkilendiğimi söylemeliyim. Özellikle Varşova’daki ve dünyanın her yerindeki genç insanların bu zor zamanda bizimle birlikte oldukları için çok mutluyum. Filipinler halkı dirençlidir. Filipinler ruhu bütün bu yaşananların üstesinden gelecektir. Dün açılışta oruçtan bahsettim. Amacım süper tayfun Haiyan nedeniyle yiyecek yemek, içecek su bulamayan on binlerce Filipinliyle dayanışmaktır. Benim ailemin yaşadığı yer felaket bölgesi. Şu ana kadar akrabalarımın ne durumda olduğunu bilmiyorum. Kardeşim de tayfundan sağ kurtulanlar arasında. Bu insanlar zorlukla ayakta duruyorlar. Biz de burada iklim zirvesinde hiçbir şey yemeyeceğiz. Buradan anlamlı bir sonuç çıkana kadar oruçtayız.

Gazetecilerin anlamlı sonuçtan ne kastettiğini sorması üzerine Sano şunları söyledi: “En önemli şey kayıp ve zararların karşılanması için teminat mekanizmasının işler hale getirilmesidir. İlk olarak bu mekanizma üzerinde anlaşmaya varılmalıdır. Bu mekanizma risklerin önceden belirlenmesini, hasar tespitini, bu tür kayıp ve zararlara uğrayan ülkelere tazminat verilmesini kapsıyor. Şu anda iklim fonunun bomboş olması trajik bir durumdur. Bu iklim fonunun bugün zararları karşılayacak en büyük fon olması gerekiyordu. Ayrıca adaptasyon fonundan bahsediyoruz. Çünkü bugün artık tarihin öyle bir noktasına geldik ki pek çok gelişmekte olan ülkeye adaptasyon fonları sağlanması zorunlu olmalıdır.”

Haber: Ümit Şahin – Yeşil Gazete, Varşova

Varşova – Birleşmiş Milletler 19. İklim Zirvesi (COP-19) dün Polonya’nın başkenti Varşova’da başladı. Bugünden itibaren sizlere önemli gelişmeleri günlük olarak buradan aktarmaya çalışacağım. Gün içinde de önemli gelişmeler oldukça Açık Radyo’dan, Yeşil Gazete’nin twitter ve facebook hesaplarından ve kendi twitter hesabımdan (adresi yazının sonunda bulabilirsiniz) gelişmeleri bildirmeye devam edeceğim.

Varşova’ya dün öğle saatlerinde vardığım için toplantıların öğleden sonraki kısmını izleyebildim. Yakalayabildiğim kadarıyla (ve dünden beri burada olan Tema’dan Gökşen Şahin’in de yardımıyla) ilk günkü önemli başlıklar şöyle:

Filipinler temsilcisi açlık grevine başladı

Kaderin trajik cilvesine sahne olan ve iklim zirvesinden hemen önce büyük bir iklim felaketi yaşanan tek yıl 2013 değil. Bu benim katıldığım dördüncü zirve ve daha önce de açılış törenlerinde o sene hangi ülke yıkım yaşadıysa onun delegasyonuna taziyelerin iletildiğini hatırlıyorum… Hatta geçen yıl Filipinler’de yaşanan Bhopa tayfunu yine iklim zirvesine denk gelmişti.

Ancak bu yıl, 19. iklim zirvesi başlamadan sadece 2 gün önce Filipinler’i vurarak 10 bine yakın kişinin ölümüne neden olan Haiyan tayfunu gerçekten büyük bir şok yaratmış durumda. Bu yazıyı yazarken televizyonda CNN’in Filipinler’den yaptığı kesintisiz afet yayınını izliyorum. Tsunami fekaletini hatırlatan çok büyük bir yıkım söz konusu. Tabii medyada kimsenin aklına iklim değişikliği gelmiyor. Daha çok hangi ülke ne kadar yardım göndermiş, bunun reklamı yapılıyor.

Ama burada iş değişik. Açılış konuşmaları arasında anılmaya değer belki de tek konuşmayı iklim felaketinin yıkıp geçtiği Filipinler’in delegesi Yeb Sano yaptı. Güçlükle konuşan Sano, “Filipinler’in dirençli insanları adına konuşuyorum” diyerek ve gösterdikleri sempati için herkese teşekkür ederek başladığı konuşmasında bilimin açıkça gösterdiği gibi iklim değişikliği nedeniyle bu tayfunların giderek artacağını ve bu süper fırtınaların yeni normal olacağını söyledi. Kendi ülkesinin iklim değişikliği çılgınlığının kurbanı olduğunu söyleyen ve bu çılgınlığın hemen burada, Varşova’da durdurulması gerektiğini söyleyen Sano, COP toplantısından anlamlı bir sonuç çıkana kadar açlık grevine başladı.

Sivil toplum temsilcileri ağır konuştu

Açılışta delegelerin yanı sıra birkaç sivil toplum temsilcisine de kısa sürelerle de olsa söz verildi. İklim Adaleti Koalisyonu, İklim Eylem Ağı, dünya gençlik örgütleri ve yerli topluluklar adına konuşmalar yapıldı. Sivil toplum adına konuan konuşmacıların hepsi genç katılımcılardı. Tüm konuşmacılar söze Filipinler’de yaşanan tayfundan bahsederek başladılar. İklim Adaleti Ağı adına konuşan temsilci buradan bir sonuç çıkmamasının insanlığa ve gezegene ihanet olacağını ve 2015’i beklemeden, hemen şimdi anlaşmaya varılması gerektiğini söyledi. İklim Eylem Ağı temsilcisi ise 2020 için açıklanan son derece yetersiz hedefleri sorumsuzluk olarak niteledi. İklim değişikliğinin başlıca kurbanı olduklarını söyleyen yerli halklar temsilcisi ise Toprak Ana’nın çocukları olarak tek ses olmamız gerektiğini vurguladı.

Burada vereceğiniz karar bizim hayatımızın nasıl olacağını belirleyecek diye konuşan Kanadalı gençlik temsilcisi ise gelişmiş ülkelerin tutumlarından, başta kendi ülkesi Kanada olmak üzere utanç duyduğunu söyledi.

Günün fosili “çevrecilik gizli sosyalizmdir” diyen Avustralya’ya

İklim Eylem Ağı tarafından her gün verilen Günün Fosili “ödülünü” ilk kazanan ise ödülün gediklisi Avustralya oldu. Avustralya’nın ödülü daha ilk günden almasının nedeni iklim değişikliği fonu için herhangi bir yeni finansman sağlamayacağını açıklamasıydı. Avustralya hüükümetinin iki gün önce iklim değişikliği fonuna herhangi bir para yatırmanın “çevrecilik kılığına girmiş sosyalizm” olduğunu ilan etmesi de ödülün anlamını güzel özetliyor. İklim Eylem Ağı Avustralya hükümetine “biz buna eşitlik diyoruz ve bu sizin sorumluluğunuzdur” diye cevap verdi.

Ümit Şahin – Yeşil Gazete

https://twitter.com/umitsahin

* Ümit Şahin, Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nde iklim değişikliği alanında kıdemli uzman olarak çalışmaktadır.