2 Temmuz 1993 tarihinde, Sivas’ta Madımak Oteli’nin yakılarak ikisi otel görevlisi, 33’ü aydın olmak üzere 35 kişinin katledilmesinin üzerinden 28 yıl geçti. Katliamda hayatını kaybedenler bugün Madımak Oteli‘nin önünde düzenlenen törenle anıldı.
Pek çok kentten katılımcının katıldığı anmada, kalabalık grup Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Sivas Şubesi önünde toplandı. Katliamı lanetlemek, faillerin yargılanması ve katliamın gerçekleştiği otelin “Utanç Müzesi” olması talebiyle yürüyen gruba, HDP ve CHP milletvekilleri ile çok sayıda Alevi örgütü temsilcisi de eşlik etti.
Polis ablukasında Madımak Oteli önüne gelen grup, otel önüne karanfil ve katliamda yaşamını yitirenlerin fotoğraflarını bıraktı.
Otel önünde konuşan HDP Sözcüsü Ebru Günay, Sivas Katliamı’nda adaletin yerini bulmadığını belirterek, iktidarın failleri koruduğunu söyledi. Katliam zihniyetinin günümüze kadar devam ettiğini söyleyen Günay, “Failleri çok iyi tanıyoruz. Katleden bir zihniyetle karşı karşıyayız. Zihniyet hala derin devlet ile iş başında” diye konuştu.
‘Acımız ilk günkü gibi taze’
Alevi Bektaşi Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Hüseyin Güzelgül ise şunları söyledi:
“Kardeşçe barış içinde yaşamayı beceremeyenler bugün de kendinden başkasının varlığına tahammül edemiyor. Ayrıştırmaya, yok saymaya ve katletmeye devam ediyor. 28 yıl önce burada tarihin en karanlık katliamını yaptılar. Bilimin, sanatın, şiirin, türkünün merkezini yaktılar. Biz bu katliamda sorumlu olanları, katilleri serbest bırakanları ve davayı zaman aşımına uğratanları affetmiyoruz. Bizim acımız ilk günkü gibi taze. Sivas’ı unutmadık, unutmayacağız.”
Adalet sağlanamadı
PSAKD Genel Başkanı Gani Kaplan da devletin katliamın içinde olduğu için adaleti sağlamadığını kaydederek, “Sivas Katliamı’nın arkasında bizzat devletin kendisi var” dedi.
Katledilenlerin aileleri, faillerin bulunması ve adaletin sağlanması için taleplerini dile getirdi. Konuşmaların ardından, semah ile anma etkinliği sona erdi.
Anayasa Mahkemesi görüşmeyi erteledi
Anayasa Mahkemesi, katliamın yıldönümüne sayılı günler kala, 7 yıl sonra gündemine aldığı Sivas Katliamı başvurusunun görüşülmesini gerekçesiz bir şekilde erteledi. Sivas davası avukatlarından Şenal Sarıhan, AYM’den katliamın insanlığa karşı suç olarak kabul edilmesini beklediklerini ifade ederken, “Bitmemiş, arkasındaki örgütler bulunmamış, gerçek failler öne çıkarılmamış bir olayda adaletin bağlandığını söylememiz mümkün değildir” dedi.
Kılıçdaroğlu: Bu ateş 28 yıldır sönmüyor, enkazı kimse kaldırmıyor
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Madımak Katliamı’nın yıldönümü dolayısıyla videolu bir mesaj yayınladı.
Videolu mesajını sosyal medya hesabından “Bu ateş 28 yıldır sönmüyor, enkazı kimse kaldırmıyor…” ifadeleriyle paylaşan Kılıçdaroğlu, “Madımak’ın ateşi 28 yıldır sönmüyor. 35 kişi katledildi. Aydınlarımızı, sanatçılarımızı, otel görevlilerimizi kaybettik. Yıllar geçiyor ama bu enkazı hala kimse ortadan kaldırmıyor” dedi.
“Aslında bu katliamın tedavisi ihmal edilmiş iltihapların sonucuydu ve maalesef bu iltihaplar bugün bile hala temizlenmiş değil” diyen Kılıçdaroğu, mesajının devamında katliamla yüzleşilmesi gerektiğini ifade ederek “Gelecek nesillere daha güzel, demokrat, farklılıkları seven bir Türkiye bırakmamız bizim sorumluluğumuz” dedi.
Neler yaşanmıştı?
2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas’ta Türkiye Cumhuriyeti’nin en karanlık katliamlarından biri yaşandı. Pir Sultan Abdal Şenlikleri kapsamında 1 Temmuz’da kente gelen sivil toplum kuruluşlarından temsilciler, şair, yazar ve halk ozanlarının da aralarında bulunduğu sanatçılar Madımak Oteli’ne yerleşti.
Etkinlikler öncesinde kentte el altından “Müslüman kamuoyuna” başlıklı bildiriler dağıtılmaya, yerel basında “Müslüman mahallesinde salganyoz satılıyor” manşetleriyle halk kışkırtılmaya başlandı. En büyük tepki ise, Aydınlık Gazetesi’nde Salman Rüşdi’ye ait “Şeytan Ayetleri” kitabını yayınlatan, yazar Aziz Nesin’di.
2 Temmuz günü Cuma namazı sonrası başlayan olaylarda kalabalık bir grup, Cumhuriyet karşıtı sloganlar atarak Hükümet Binası’na doğru yürüyüşe geçti. Dönemin Sivas Valisi Ahmet Karabilgin’in çevre illerden istediği askeri kuvvet ise bir türlü kente gelmedi.
Asker desteği gelmedi
Katliama ilişkin polisin düzenlediği olay tutanağında talep edilmesine karşın 20 kişi dışında askeri kuvvetin desteğe gelmediği vurgulandı. Saldırganlar dağıtıldıktan sonra Madımak Oteli’nden 93 kişi çıkarıldı, bunlardan aralarında Metin Altıok, Behçet Aysan, Uğur Kaynar, Nesimi Çimen, Muhlis Akarsu, Hasret Gültekin, Asım Bezirci, Edibe Sulari ve Asaf Koçak gibi aydın ve sanatçılar ile 12 yaşındaki Koray Kaya ve 15 yaşındaki Menekşe Kaya’nın da bulunduğu 35 kişi hayatını kaybetti.
Devlet seyretti
Dönemin iktidarındaki SHP-DYP koalisyonunun lideri Tansu Çiller, katliamın ardından “Çok şükür, dışarıdaki vatandaşlarımızdan zarar gören olmamıştır” dedi.
Dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ise olayın münferit olduğunu ve “Alevi-Sünni çatışmasına dönüşmemiş olmasını” vurguladı: “Olay münferittir. Ağır tahrik var. Bu tahrik sonucu halk galeyana gelmiş… Güvenlik kuvvetleri ellerinden geleni yapmışlardır… Karşılıklı gruplar arasında çatışma yoktur. Bir otelin yakılmasından dolayı can kaybı vardır.”
İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu ise Aziz Nesin’i hedef gösterdi: “Aziz Nesin’in halkın inançlarına karşı bilinen tahrikleriyle halk galeyana gelerek tepki göstermiştir”
Madımak Oteli ise önce kebapçı yapıldı, ardından tepkiler üzerine Sivas Bilim ve Kültür Merkezi haline getirildi. Merkezde, saldırıya uğrayan kişilerle birlikte iki saldırganın da fotoğraflarının hayatını kaybedenler arasında yer alması, mağdur ailelerin büyük tepkisine neden oldu.
Davada ne oldu?
Katliama ilişkin yalnızca 124 kişi hakkında arasında dava açıldı. Uzun süren yargılamalar sonucunda 33 sanık idam cezası, 14 sanık 15 yıla kadar değişen hapis cezalarına çarptırıldı. İdam cezasının kaldırılmasıyla birlikte 33 sanığın cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çevrildi. Katliam sanıklarının avukatlığını ise bugün AKP’de siyaset yapan birçok kişi üstlendi.
Yargı, “insanlığa karşı suç”u kabul etmedi
Arasında Belediye Meclis Üyesi ve Aziz Nesin kurtarılırken ona saldıran Cafer Erçakmak’ın bulunduğu firari beş sanığın davası ise 2012’de zamanaşımı nedeniyle düşürüldü. Mahkeme, katliamın insanlığa karşı suç olduğuna ilişkin müştekilerin talebini kabul etmedi. Dava sürecinde aranan sanıkların evlendiği, askere gittiği, belediyede işe girdiği ortaya çıktı.
Halen, firari üç sanık hakkında açılan dava Ankara’da devam ediyor.
‘
