Hafta SonuKitapKöşe YazılarıManşetYazarlar

[Çocuklar için Yeşil Kitaplar] Bahçeye sığdırılan doğa

Meraklı Tilki Kitaplığı’ndan yakın tarihte çıkan Finn ile Bahçedeki Dostları büyük şehre yeni taşınmış bir çocuğu konu ediyor. Annesiyle birlikte neden köydeki evlerinden ayrılıp dedenin apartman dairesine yerleştiklerini bilmiyoruz. Tek bildiğimiz şu: Finn durumdan hoşnut değil. O gri binalarla dolu şehrin kasvetine bir türlü alışamıyor ve doğayı çok özlüyor.

Sık sık birlikte dışarı çıkıp harika vakit geçirdiği dedesi olmasa onun için her şey daha da zor olurdu mutlaka. Üstelik dedesinin bir bostanı da var. Finn, şehrin göbeğinde yan yana sıralanan bir sürü bahçeyle karşılaşmayı ummuyordu. Dedesinin bostanında, ormanda yaşadıkları bilinen kirpi ve tilki gibi hayvanlarla karşılaşmayı da… Bunun üzerine dedesi onu bu canlıların özellikleri konusunda bilgilendiriyor, dahası torununa,  hayvanlara yemek ve korunaklı bir yuva bulma konusunda nasıl yardımcı olabileceğini öğretiyor. Başta sadece kirpilere ilgilenen Finn, sonunda tilkinin de acıkıp susayan, ihtiyaçları olan bir canlı olduğunu kavrıyor. Önceleri tilkiyi, kirpilerin yemeğini yemesin diye bostandan kovaladığı için pişmanlık duyup tilkiyi de beslemeye başlıyor. Bir zaman sonra tilki de kirpi gibi anne oluyor. Bostanın müdavimi iki hayvan ailesiyle kurduğu bağlar Finn’e, köyden uzak olsa da doğayı tekrar duyumsatıyor.

Bostandaki canlıları bulma oyunu

Büyük boy resimli kitabın sayfalarında Mavi Baştankara’dan Kısa Kuyruklu Tarla Sıçanı’na, Kardinal Böceği’nden Bahçe Salyangozu’na onlarca hayvanın çizimi var. Onları resmedilen sahnelerde bulup keşfetmek kitabı karıştıran çocuk okur için ayrı bir heyecan. En arkada “Büyükbaba Sid’in Bostanında Yaşayan Canlıları Bulabilir Misin?” başlığı altında toplanan hayvan ve bitkilerin küçük resimlerinin yanında bir de isimleri yazılı.

Resimli kitabın hikâyesinin sonlandığı yerde, kirpi ve tilkiye özel iki bilgi sayfası ayrılmış. Burada onların en temel özelliklerinin yanı sıra, kirpinin kakasının neden parladığı gibi ayrıntıları da öğreniyoruz.

Rachel Lawston’un yazdığı Lia Visirin’in resimlediği resimli kitabın temel amacı şehirli çocukların doğayla güçlü bağlar kurmasına yardımcı olmak. Keşke Türkiye’de de kentlerin göbeğinde ya da herkes için ulaşılabilir çeperinde de kirpiler, tilkiler görebilsek, hafta sonları uzun araba yolculukları yapmaya gerek kalmadan yürüyüş mesafesindeki bostanlara gidip kendi ektiğimizi biçtiğimizi toplayıp yiyebilsek.

Bahçe, doğanın yerini alabilir mi?

Böyle olmayınca da bu resimli kitap daha çok hayali, ecnebi dünyaları anlatıyormuş hissi uyandırıyor. Giderek bizden uzaklaşan, büyüyen kentlerin istilasına uğrayan doğanın “bahçeler”le özdeşleştirilmesi de eleştirel bir okumayı gerektiriyor. Yaşanabilir kentler içindir bahçeler, yoksa doğanın yerine ikame edilemezler…

Tabii yazar ve çizerin niyeti bambaşka:  “Bu kitap büyük şehirlerde yaşayan çocukların çevrelerini saran doğayı yakından tanımalarına yardımcı olmak ve doğaya besledikleri sevginin yaşam boyu sürecek bir tutkuya dönüşmesine ilham vermek için kaleme alındı,” deniyor içi kapakta. Doğa eğitmeni Paul Lawston tarafından onaylandığı da vurgulanıyor.

Herhangi başka bir sanat dalı gibi çocuk edebiyatın da onaylanmaya ihtiyacı yoktur hâlbuki. Ama belki de edebi bir iddiası olmayan bu kitabı daha ziyade küçük yaş grubuna hitap eden kurgu dışı popüler bilim kategorisinde değerlendirmek gerekir. Açıkçası o açıdan da epey zayıf ve sevimli resimlerine rağmen göz doldurmayı başaramıyor.

*

Rachel Lawston.

Rachel Lawston: Çocuk kitapları yazarı, kitap tasarımcısı ve doğa tarihi meraklısıdır. Amatör ama hevesli bir orkide avcısı, kuş gözlemcisi ve yarasa detektörüdür! Walker Books ve Penguin Random House’un da içinde olduğu pek çok yayıncıyla tasarımcı olarak çalıştı. Barnes’taki WWT Londra Sulak Alanlar Merkezi’nde gönüllü olarak çalışmaktan büyük keyif alıyor.

Lia Visirin: Transilvanya’da, dağlarla ve Orta Çağ kaleleriyle çevrili küçük bir kasabada dünyaya gelen bir çocuk kitabı çizeridir. En büyük iham kaynağı doğadır.

 

Kategori: Hafta Sonu