Hafta SonuKöşe YazılarıManşetYazarlar

[Bir Şarkının Hikayesi] Imagine/ John Lennon

1969‘un ağustos ayında The Beatles, Abbey Road albümü için stüdyoya girdiğinde hiç kimse “The Fab Four”’un bir stüdyo kaydı için son kez bir araya geldiğini tahmin etmemişti.

1966 yılında konserlerden ve turlardan vazgeçen grup, bir dokümanter niteliğinde olan “Let It Be” filmi için 1969 yılının ocak ayında, plak şirketleri Apple Corps’un çatısında, Metropolitan polisi müziğin sesinin kısılmasını isteyene kadar 42 dakika boyunca canlı performans sergilemişti.

Bu konser, kariyerlerinin halka açık son konseri olarak kayda geçecekti. “Rooftop” konseri olarak bilinen bu konserde kaydedilen beş şarkı “Let It Be” albümünde yer aldı.

Abbey Road albümünün kaydının ardından Liverpool’da başlayan ve 10 yıldan fazla süren beraberliğin sonuna gelmiş olsalar da grup üyeleri ticari kaygılardan dolayı sessizliklerini koruyorlardı.

Ancak bu çok uzun sürmedi ve altı ay sonra Paul Mc Cartney bir basın bülteni ile “The Beatles”ın artık bir arada olmadığını duyurdu ve ilk solo albümünü yayınladı. Bu, John Lennon’u çok sinirlendirmişti.

İlk Çığlık Terapisi

Artık istediğini yapmakta özgür olan Lennon ,1970 yazını Tittenhurst Park’taki konutunda geçirdi ve eşi ile beraber Dr. Arthur Janov’un kurucusu olduğu ve o güne kadar pek bilinmeyen “İlk Çığlık Terapisi”ni aldılar.

Terapinin kendisine verdiği cesaretle Lennon, çocukluğundaki mutsuzluğunu ve ebeveynlerine olan kızgınlığını haykırdığı “Primal Scream Album”ünü yayınladı. Beatles hayranları için dinlenmesi zor bir albümdü.

Lennon o dönemde politika ile daha fazla ilgilenmeye başlamıştı. ABD’de Vietnam savaşı kızışırken İngiltere de Nijerya -Biafran iç savaşına müdahil olmuş, iç savaş ülkede açlığa yol açmıştı. Lennon bunun üzerine solcu Red Mole dergisine bir demeç verdi:

Her zaman statükoya karşıydım. Büyüdüğünüz zaman polisten korkmak, nefret etmek ve doğal bir düşman olarak görmek temel bir davranıştır. Orduyu ise insanları bir yere götürüp bazılarını bir yerlerde ölü olarak terk eden bir kurum olarak görürsünüz. Demek istediğim bu, klasik bir işçi sınıfı tepkisidir.”

Lennon bir mesaj vermek istiyordu ve hayranlarını protesto etmeye ve aksiyon almaya davet ediyordu, ama onları nasıl ikna edecekti? Mesajını hayranlarının ve dinleyicilerinin kabul edebilmesi için onları güzel bir melodi ile sarmalayarak sunmalıydı.

Let It Be albümünün kaydı sırasında stüdyoda başladığı fakat bitiremediği bir melodi üzerinde çalışmaya karar verdi.  Albümün bonus materyali olan ve stüdyodaki konuşmalardan pasajların ve şarkı provalarının da bulunduğu “Fly On the Wall” adlı diski dikkatli dinleyenler, “John’un Piyano Parçası” adıyla anılan melodinin, tüm zamanların en iyi şarkılarından bir olacak olan “Imagine”ın en ham hali olduğunu fark edeceklerdi.

Esin kaynakları

1971’in ilk günlerinde bir sabah yatak odasında bulunan Steinway Z  model piyanosunun başına oturdu ve öğleye kadar Imagine’ın neredeyse tüm melodik yapısını, akorlarını ve sözlerinin büyük bir bölümünü bitirdi.

Bu sırada eşi de onunla beraber aynı odadaydı. Sözleri yazarken Yoko Ono’nun 1964’te yazdığı Grapefruit adlı kitabındaki bir şiirin hem sözlerinden hem de şiirin yapısından esinlenmişti:

“Gökteki bulutların damladığını düşünün
Onları içine koymak için bahçenizde bir çukur kazın”

Bir diğer esin kaynağı da komedyen ve aktivist dostları Dick Gregory’nin kendisine verdiği ve şarkıdaki temel düşünce biçimini yansıtan pozitif dua etmekle ilgili kitaptı. Lennon pozitif dua kavramını şöyle izah edecekti:

Dini mezheplerin olmadığı barış içinde bir Dünya hayal edecekseniz, bu benim Tanrım senin Tanrından büyüktür olayı olmadan, işte o zaman bu doğru olabilir.”

Bu düşünce biçimi “Imagine”’ın kıtalarında hayat buldu.

“Ülkelerin olmadığını düşünün
Bunu yapmak o kadar zor değil
Uğruna ölünecek ya da öldürülecek bir şey yok
Ve din de yok”

Şarkı aynı zamanda komünist hareketten de ilham almıştı. Lennon daha sonra şarkıda belirtilen idealler ile komünist manifesto ile arasındaki benzerliklerin kasıtlı olduğunu kabul edecek ama kendisinin herhangi bir politik harekete ait olmadığını da ilave edecekti.

“Imagine”, 1969 Ağustos’unda Beatles ‘ın son resimlerinin de çekildiği mekan olan ve Lennon’un stüdyoya çevirdiği Tittenhurst Park’taki konutunda, içlerinde George Harrison’un ve ünlü prodüktör Phil Spector’un da bulunduğu bir grup müzisyen tarafından kaydedildi.

Şarkının videosunda bembeyaz bir odada Lennon’un çaldığı beyaz piyano, evdeki ikinci Steinway piyano idi. Odada bulunan Yoko, şarkı ilerledikçe perdeleri açıyor, ışık ve umut odaya doluyordu. Şarkının sonunda da çift birbirlerine sarılıyordu.

Yas şarkısına dönüşüm

“Imagine” daha iyi ve daha adil bir dünya için bir umut şarkısı olarak yazılmıştı. Fakat daha sonra bir şekilde trajik olayların ardından çalınmaya başlayınca bir yas şarkısına dönüştü.

Belki de bu rüzgarın başlangıç ateşini, John Lennon’un öldürülmesinin bir gün sonrasında Wembley konserlerinde sanatçıya veda için “Imagine”ı seslendiren Queen yakmıştı.  Neil Young 11/9 kahramanların övgü konserinde şarkının cover’ını çaldı. 2004 yılında Madonna, Hint Okyanusundaki tsunamide ölenler yararına yapılan konserde “Imagıne”’ı seslendirdi.

Imagine’ı 200’e yakın şarkıcı seslendirdi. Rolling Stone dergisi tarafından tüm zamanların en iyi 500 şarkısı listesinde üçüncü sırada gösterildi. Dinlerin olmadığı bir dünyayı hayal ettiği için başından itibaren hep tartışıldı. Lennon, ölümünden bir süre önce “Imagıne”’ın söz yazarları arasında Yoko Ono’nun da gösterilmesi gerektiğini, başında sadece kendi ismini yazarak bencil davrandığını itiraf etti. Resmi olarak süreç tam bitmese de Yoko Ono, 2017’de şarkının ortak söz yazarı olarak gösterildi.

Lennon’un “Imagine”’ı yazdığı ve 1970 yılında 1.000 Pound’a satın aldığı Steinway Z upright piyano, George Michael tarafından açık arttırmada 2 Milyon dolara satın alındı.

Bir Beatles fanatiği olan Michael piyanoyu aldıktan sonra “Beyazı kadar büyük ve güzel olmadığını biliyordum ama ilk bakışta görebileceğiniz en ucuz görünümlü piyano” diyecekti.

Sanatçı “Patience” adlı şarkısını bu ikonik piyanoda besteledi ve kaydetti. George Michael piyanoyu 2001 yılında Liverpool’daki Beatles müzesine hediye etti.

2007 yılından sonra piyano, George Michael’ın fikri olan “Imagine Piyanosu Barış Projesi” adı altında trajik olayların meydana geldiği yerlerde sergilendi ve 2019 yılında evine döndü. Piyanonun bugünkü değeri 8  ila 12 Milyon dolar olarak tahmin ediliyor.

Kaynakça

Eams T, The Story Of Imagine By John Lennon, 8 October 2020, Smooth Radio
Radio X, Why John Lennon’s Imagine is more than just a peace anthem, 8 December 2020
Taysom J., The misunderstood meaning of Iconic John Lennon Song “Imagine”, Jan.2021
Songfacts,  Imagine by John Lennon
John Lennon’s Steinway Model Z
Wikipedia, Imagine,Let It Be,The Beatles’ Final Photo Shoot

Kategori: Hafta Sonu