Yeşil Gazete | Sayfa 982

Kömür neden kötüdür?

Selin Uğurtaş

-

23/03/2022

Sivil toplum kuruluşları ve çevre aktivistleri, Türkiye’nin en geç 2035’e kadar kömürden çıkacağını açıklaması için çağrıda bulunuyor. Öte yandan Rusya‘nın Ukrayna‘yı işgali, enerji bağımsızlığı konusunu yeniden gündeme getirdi. Rus doğal gazına bağımlı olan Avrupa ülkeleri, bir yandan bu fosil yakıtı başka ülkelerden getirmenin yollarını ararken, diğer yandan da yerel kaynaklara yöneliyor.

Yatırımları yenilenebilir enerjiye yönlendirmek, orta vadede en iyi çözüm. Ancak kısa vadede, devreden çıkarılan kömürlü termik santralleri yeniden çalışır hale getirmeyi gündeme getirenler de az değil. Bu bölümde, kömüre yönelmenin neden iyi bir fikir olmadığını, çok temel bir soru üzerinden konuşacağız: Kömür, neden kötüdür?

Fosil yakıt sürdürülebilir değil

Kömür, bitkilerin, milyonlarca yıl zarfından basınca ve ısıya maruz kalması sonucu oluşmuş bir fosil yakıt. Kömürü yer altından çıkardığımız ve ardından ısıl değerini kullanarak elektrik ürettiğimiz süreç ise, üç büyük zararı nedeniyle, sürdürülebilir değil.

Her şeyden önce kömür, iklim krizinin birincil sebebi. İklim krizine neden olan sera gazı emisyonlarının neredeyse yarısı, kömür kullanımından kaynaklanıyor. Yeni yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye 2035 yılına kadar kömürden çıkmasını sağlayacak adımları atarsa, sera gazı emisyonlarını yüzde 82,8 azaltabilir.

Kömürün insan sağlığına da ciddi etkileri var. 1965 ile 2020 yılları arasında 16 ilimizde faaliyet gösteren kömürlü termik santrallerin kümülatif etkisini araştıran Sağlık ve Çevre Birliği (HEAL), bu santrallerin 200 bine yakın insanın erken ölümüne sebep olduğunu tespit etti. Söz konusu termik santrallerin sağlık masrafı, 4,8 trilyon TL olarak hesaplandı.

Üstelik kömürün, henüz yeraltından çıkarılması sürecinde dahi, çevreye birçok olumsuz etkisi var. Kömür madeni açılması için doğal alanlar tahrip ediliyor, kömürün yakılması sırasında açığa çıkan zehirli gazlar asit yağmurlarına sebep oluyor, kül depoları radyoaktivite yayıyor ve santraller, su kaynakları üzerine baskı oluşturuyor.

Yerli, milli ve ucuz da değil

Bütün bu olumsuzluklara katlanma nedeni olarak, kömürün yerli ve ucuz bir kaynak oluşu gösteriliyor. Ancak ithal kömürle çalışan termik santraller, 2005 yılından bu yana arttı. Şu an yerli kömüre dayalı kurulu güç 11,4 GW iken, ithal kömüre dayalı kurulu güç 9 GW seviyesine ulaşmış durumda. Örneğin 2020 yılında, kömürden elektrik üretiminin yüzde 59’u ithal kömürle gerçekleşti. İthal ettiğimiz kömürün yüzde 35’i ise yine Rusya’dan geliyor.

Öte yandan yenilenebilir enerji yatırımlarının ucuzlamasıyla birlikte, özellikle ithal kömürle çalışan santrallerin ekonomik olduğunu savunmak giderek zorlaşıyor. Ember Türkiye’nin Eylül 2021 tarihli araştırmasına göre, yeni bir rüzgar veya güneş enerjisi santrali kurarak elektrik üretmek, şu an faaliyette olan verimli bir ithal kömür santralinde elektrik üretmekten daha ekonomik.

Bu durum, 2026’da yürürlüğe girmesi beklenen AB’nin sınırda karbon düzenleme mekanizmasıyla birlikte tüm ülke için daha da netleşecek. Türkiye’nin sera gazı emisyonlarını sınırlandırmak için ciddi adımlar atmaması durumunda ihracatçıların AB’ye ödemek zorunda kalacağı yıllık vergi miktarı, TÜSİAD tarafından 1,8 milyar Euro olarak hesaplandı.

Videoda ayrıca, Türkiye’nin 2030’a kadar kömürden çıkacağını duyurması için imza kampanyası başlatan İklim için Gençlik Türkiye ekibinden de bir mesaj var. Genç iklim aktivistleri Hazal Kara ve Maya Özbayoğlu, Türkiye’nin neden kömürden çıkması gerektiğini düşündüklerini anlattı.

‘Sınıflarda kız ve erkek öğrenciler yan yana oturmasın’ bildirisi Meclis’e taşındı

Haber Merkezi

-

23/03/2022

0

‘Sınıflarda kız ve erkek öğrenciler yan yana oturmasın’ bildirisi Meclis’e taşındı

Bursa Osmangazi’deki bir ortaokulun müdürünün, öğretmenlere okullarındaki kız ve erkek çocukların ayrı sıralara oturtulması talimatı vermesine ilişkin tepkiler sürüyor.

Bursa Osmangazi ilçesinin Mithatpaşa Ortaokulu Müdürü Haydar Akın’ın, 22 Mart 2022 tarihinde öğretmenlere okullarında 10-13 yaş arasındaki kız ve erkek çocukların ayrı sıralara oturtulması gerektiğini içeren resmi bildirisi sosyal medyada da gündem olmuştu.

Akın tarafından öğretmenlere yollanan resmi belgede, “Tüm sınıflardaki oturma düzeninin değiştirilmesi ve erkek öğrenciler ile erkek, kız öğrenciler ile kız öğrencilerin denk geleceği şekilde bir düzen oluşturulması gerekmektedir” denilmiş, müdür öğretmenlere attığı mesajında da, ““Kız ve erkek yan yana oturtulmuş bazı sınıfları görüyorum. Sınıf öğretmenlerimizin sınıflarda kesinlikle erkekleri erkeklerle, kızları kızlarla oturtulması konusunda hassas davranmanızı özellikle rica ediyorum. Bu durumda olan sınıf öğretmenlerimizin en kısa zamanda gerekli değişiklikleri yapmalarını önemle rica ederim” ifadelerini kullanmıştı.

Müdür Haydar Akın’ın bugün MEB tarafından müdürlük görevinden alındığı, memurluk yapma hakkının ise geçerli olduğu açıklandı.

HDP Batman milletvekili Ayşe Acar Başaran, Millî Eğitim Bakanı Mahmut Özer‘in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi. Yapılanın Anayasa’daki eşitlik ve lailik ilkesine aykırı olduğunu belirten Ayşe Acar Başaran, “10-13 yaş arası öğrencilerin bir arada oturmasının ne gibi bir sakıncası olabileceği düşünülmektedir? Söz konusu okulda öğrencilere yönelik başka ayrımcı yaklaşımların olup olmadığının soruşturulması amacıyla Bakanlığınız tarafından bir teftiş gerçekleştirilmiş midir?” diye sordu.

Başaran, eğitimcilern öğrencilerin birbirini tanımasını, cinsiyet kimliklerinin ayrıştırılmadan topluma adapte olmasını sağlamakla görevli olduklarını da hatırlattı.

Osmangazi Kaymakamlığı‘ndan da yapılan açıklamada, “Ortaokulda yaşanan hususlarla ilgili inceleme soruşturma başlatılmış olup, konu hakkında çalışmalar tüm boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde ve hassasiyetle yürütülmektedir” denilmişti.

Konu ile ilgili Eğitim-SEN üyeleri ve CHP Bursa İl Örgütü okul önünde toplanarak tepkilerini dile getirmiş, adliyeye giderek okul müdürü hakkında suç duyurusunda bulunmuşlardı.

Zerobuild Summit’22 başladı: Yılda 10 milyar dolar, havayı ısıtmak için boşa harcanıyor

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

Zerobuild Summit’22 başladı: Yılda 10 milyar dolar, havayı ısıtmak için boşa harcanıyor

Avrupa Birliği’nde geçen yıl zorunlu hale getirilen ‘Sıfır Enerji Binalar’a dönüşümün Türkiye gündeminde yer bulması amacıyla düzenlenen ZeroBuild Summit’22 (Uluslararası Sıfır Enerji Binalar Zirvesi) İstanbul’daki TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi’nde başladı.

“Değişim Burada Başlıyor” sloganıyla düzenlenen ve 26 Mart tarihine kadar sürecek Zirve’de gerçekleşecek 16 oturumda 100’e yakın yerli ve yabancı uzman konuşmacı yer alacak.

Hyve Group tarafından düzenlenen 44. Yapı Fuarı-TurkeyBuild İstanbul ev sahipliğinde gerçekleşen Zirve’nin açılış oturumunda; ZeroBuild Summit’22 Direktörü Dr. Gamze Karanfil, ZeroBuild Institute İcra Direktörü Doç Dr. Ümit Ünver, Dünya Gazetesi Yayın Kurulu Başkanı Dr. Şeref Oğuz ve Yaşar Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Hepbaşlı yer aldı.

İlk oturumda konuşan Dr. Karanfil, sera gazı emisyonlarının yüzde 25’inden sorumlu Türkiye’de binalarda yılda yaklaşık 18 milyar dolarlık enerjinin kullanıldığını belirtti. Karanfil, “2021 yılında toplam 50 milyar 691,7 milyon dolar enerji ithal ettik. Bunun yaklaşık yüzde 35’ini binalarda kullanıyoruz. Ülkemizdeki binaların yüzde 80’inin enerji verimliliğinin düşük olduğunu da dikkate aldığımızda yaklaşık 10 milyar dolarlık enerjinin boşa harcandığını söylemek yanlış olmaz” dedi.

Karanfil, binaların sadece ekonomik etkilerine değil, çevresel etkilerine de dikkat çektiği konuşmasında binaların toplam sera gazı emisyonlarının yüzde
25’inden sorumlu olduğunu ifade etti. Türkiye’nin Paris Anlaşması’nı imzalaması ve 2053 Net Sıfır hedefini açıklamasının ardından bu hedefe giden yol haritalarının hazırlıklarının başladığını hatırlatan Dr. Gamze Karanfil, bu çalışmaları da şöyle özetledi:

“Geçen ay yayınlanan NSEB Yönetmeliği ile Sıfır Enerji Binalara ilişkin ilk adım da atılmış oldu. Yönetmeliğe göre 1 Ocak 2023 – 1 Ocak 2025 tarihleri arasında yapı inşaat alanı 5 bin metrekare üzerinde olan binalarda yüzde 5 yenilenebilir enerji kullanma zorunluluğu getirildi. Bundan sonrasında yönetmelikte yapılacak değişiklikler ve güncellemelerin Net Sıfır hedefi için bir zemin oluşturacağı kanaatindeyiz. Bu düzenlemelere ek olarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, ülkemizin en çok ihtiyaç duyduğu çalışmalardan biri olan İklim Kanunu’na zemin oluşturacak çalışmaların da hızla tamamlanacağını ve yine aynı hedeflerle ülkenin daha temiz bir dünya için teminat olarak gösterdiği eylemleri içeren 2030 Ulusal Katkı Beyanı’nı da bu yıl bitmeden güncelleyeceklerini açıkladı.”

‘Zaman az, gidilecek yolumuz uzun’

Tüm bu çalışmaların son derece olumlu gelişmeler olduğunu söyleyen Dr. Gamze Karanfil, “Ancak zamanımız az, gidilecek yolumuz uzun” dedi. Dr. Karanfil, bu nedenle çalışmaların hızlandırılması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Enerji verimliliğinin artırılması, fosil yakıt kullanımının minimuma indirilmesi ve aynı anda yenilenebilir enerji kaynaklarına odaklanılması tüm dünyanın ana gündemine oturmuş durumda. Bizler de dünyada birçok başarılı örneği bulunan ve aynı zamanda pek çok ülkenin eylem planlarında yer alan Sıfır Enerji Binaları; ülke gündemine taşımak, konunun önemine dikkat çekmek, politika yapıcılardan üretici ve uygulayıcılara, akademiden son tüketiciye kadar uzanan tüm paydaşları konuya dahil edebilmek için çalışmaya devam edeceğiz”

‘Topyekun bir hareket başlamadan başarı mümkün değil’

Açılış oturumunda konuşan ZeroBuild Institute İcra Direktörü Doç Dr. Ümit Ünver de dünyada yoğun ve bilinçsiz enerji kullanımı nedeniyle dünyanın S.O.S sinyalleri verdiğini dile getirdi. Ünver, bu nedenle eski alışkanlıkların ve estetik kaygıların, kuralların hatta kanunların bir kenara bırakılarak Sıfır Enerji Binalara doğru bir dönüşüm yaşandığını söyledi.

“Avrupa ve Amerika, Sıfır Enerji Binalara yönelik olarak kanun ve yönetmelikler çıkarmaya başladılar bile. Peki, kanun yapıcıların ve uygulayıcıların bu girişimleri tek başına yeterli mi?” diyen Ünver, şunlara dikkat çekti:

“Başka pek çok deneyim bize gösterdi ki toplum bilinçlenmeden, topyekûn bir hareket başlatılmadan, bireyler de tercihlerini Sıfır Enerji Binalara çevirmeden bu mücadelenin başarılı olması mümkün değil. Ne zaman ki insanlar kira veya satın almak için konut tercihlerini konvansiyonelden sıfır enerjiye çevirir, işte o zaman bu atılan adımlar sonuç vermeye başlar. Bu yüzden toplumun bilinçlendirilmesi hayati öneme haiz bir meseledir. Bu zirve, gelecek nesillere yaşayabilecekleri bir dünya bırakabilmek için mücadeleyi başlatacak bireyleri bilinçlendirmeyi ve harekete geçirmeyi amaçlıyor. Çünkü toplu olarak mücadele edilmezse, dünyadaki her bir birey bu mücadeleye katılmazsa, maalesef dünyamızda bugünden öngöremeyeceğimiz felaketler ve doğal afetlerle hayat yaşanamaz hale gelecek!”

Oturumda; Dünya Gazetesi Yayın Kurulu Başkanı Dr. Şeref Oğuz, “Güneş Topla Benim İçin” ve Yaşar Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Hepbaşlı da “ZeroBuild Bize Neyi Kastediyor” başlıklı birer konuşma yaptı.

Pilot örnekler: Gaziantep ve Kolombiya

Zirve’nin ilk günü açılış programının ardından “Türkiye’nin Sıfır Enerji Binalar Yol Haritası”, “Çevresel ve Sürdürülebilir Finans”, “Sıfır Karbon Binalar Projesi” başlıklı oturumlar gerçekleşti. “Sıfır Karbon Binalar” oturumunda Türkiye’de bu alandaki iki pilot şehirden biri olan Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin yanı sıra Kolombiya’daki projenin temsilcisi de konuşmacı olarak yer alarak tecrübelerini katılımcılarla paylaştı.

“Türkiye’nin Sıfır Enerji Binalar Yol Haritası” başlıklı oturumda ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileri katılımcıları bilgilendirdi.

Uluslararası Sıfır Enerji Binalar Zirvesi’nin ikinci günü olan 24 Mart Perşembe günü ise toplam dört oturum düzenlenencek. Bu oturumlar; “2053’e Kadar Karbon Nötr Şehirler Kurmanın Yolları”, “Türkiye’de Atık Isı Potansiyeli ve Atık Isı Kazanımı”, “Enerji Verimliliğinde Yeni ve Yenilikçi Yaklaşımlar”, “Yeşil Bina Sertifikasyon Sistemlerinin ZeroBuild’e Etkisi ve Katkısı” başlıklarında gerçekleştirilecek.

‘Yeşil Hidrojen’ konuşulacak

Zirve’nin üçüncü günü olan 25 Mart Cuma ise toplam beş oturum gerçekleşecek. İlk oturumun başlığı “Sıfır Enerji Binalara Ulaşmanın En Akılcı Yolu ‘Pasif Evler ve Pasif Eve Uygun Komponentler’” olurken uzmanlar, bu alanda Türkiye’deki uygulamalar ve gelişmeler hakkında katılımcıları bilgilendirecek, merak edilenlere yanıt verecek. “Alternatif Enerji Kaynakları” başlıklı oturumda ise son dönemde tüm dünyada merakla izlenen Yeşil Hidrojen konusu tüm yönleriyle ele alınacak.

Aynı gün ayrıca “Net Sıfır Karbon Binalar Taahhüdü”, “nSEB ve Isı Yalıtımı” ve “Enerjinin Etkin Kullanımı ve Yenilenebilir Enerji Arasında Sinerji” başlıklı oturumlar da gerçekleşecek.

Sıfır Enerji Bina ile Geleceği İnşa Et Deklarasyonu Zirve’nin son günü olan 26 Mart Cumartesi, “Enerji Etkin Tasarım ve Sürdürülebilir Mimari” ve “Yapılarda Karbon Emisyonlarının Azaltımında Malzeme Yönetimi” başlıklı oturumlarının ardından düzenlenecek kapanış oturumunda “Sıfır Enerji Bina ile Geleceği İnşa Et Deklarasyonu” imza töreni gerçekleştirilecek. Zirve’ye destek veren STK’ların temsilcilerinin yer alacağı bu oturumda, Şubat 2022’de imzaya açılan ve 12 maddeden oluşan deklarasyon hakkında bilgi verilecek. Deklarasyona imzaya verenler; yeni binaların 2030’a, tüm binaların ise 2053 yılına kadar Net Sıfır Enerji Bina olması için oluşturulacak stratejik plana katkıda bulunmayı benimsediklerini beyan etmişlerdi.

Yeni ürün ve teknolojiler tanıtılacak

Zirve kapsamında oturumların yanı sıra ZeroBuild Summit’22 Uluslararası Sergi Alanı’nda sıfır enerji binalara ait yeni ürün ve teknolojiler de sergilenecek. ZeroBuild Network Zone için ayrılan özel alanda kurulacak stantlarda ziyaretçiler, yapılarını daha verimli işletmek ve çevreye olan etkilerini minimuma indirebilmek için sunulan çözümleri inceleme fırsatı bulacak.

‘Hekimlerin Gözünden Hayattan Kareler’ fotoğraf yarışması ödülleri sahiplerini buldu

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

‘Hekimlerin Gözünden Hayattan Kareler’ fotoğraf yarışması ödülleri sahiplerini buldu

14 Mart Tıp Bayramı’nın önemine vurgu yapmak amacıyla Hekimler Arası İletişim ve Konsültasyon Platformu Medklik tarafından düzenlenen “Hekim Gözünden Hayattan Kareler” konulu fotoğraf yarışmasını kazanan hekimler açıklandı.

“Kapatıyoruz” isimli fotoğrafıyla Dr. Mehmet Erdal Kınacı birinci olurken; “Dede-Torun” isimli fotoğrafı ile Doç.Dr. Ali Rıza Akyüz ikinci seçildi.

Dt. Hakan Yıldırım‘ın “Doğanın Zerafeti” isimli fotoğrafı üçüncü oldu.

Yrd.Doç.Dr. Gizem Gizli‘nin “Dara ve Kadın” isimli fotoğrafı 4. olarak Medklik Özel Ödülü’nü aldı.

Yarışmaya pek çok branştan hekimler katıldı.

“Birecik Barajında Balıkçılar” isimli fotoğrafıyla Dr. Ahmet Doğan Yardı, “Balık Kartalı” isimli fotoğrafı ile Uzm.Öğr.Dr. Orhan Çiçek ve “Perşembe Yaylası” isimli fotoğrafı ile Op.Dr. Ömer Yağlıdere de mansiyon ödülüne layık görüldü.

Gazeteci Levent Gültekin’e saldıranlara indirim yapıldı, hükmün açıklanması geri bırakıldı

Haber Merkezi

-

23/03/2022

0

Gazeteci Levent Gültekin’e saldıranlara indirim yapıldı, hükmün açıklanması geri bırakıldı

Gazeteci Levent Gültekin‘in darp edilmesine ilişkin iki sanığa “kasten yaralama” suçundan verilen 11 ay 20’şer gün hapis cezası hükmünün açıklanması geriye bırakıldı.

Bakırköy 47. Asliye Ceza Mahkemesi‘ndeki duruşmaya, tarafların avukatları katıldı. Sanıkların avukatı, beraat talebinde bulunurken, müşteki avukatı da sanıkların en üst sınırdan cezalandırılmasını istedi. Davayı karara bağlayan mahkeme, sanıklar Muhammed Emin Kılıç ve Ömer Doğru‘yu “kasten yaralama” suçundan ayrı ayrı 1 yıl hapis cezasına çarptırdı. Eylem nedeniyle müştekide hafif derecede kemik kırığı meydana geldiğini belirten mahkeme, cezayı 1 yıl 2’şer aya yükseltti.

Sosyal ilişkileri ve gelecekleri üzerindeki olası etkilerini dikkate alarak cezayı 11 ay 20’şer güne indiren mahkeme, ceza hükmünün açıklanmasını geriye bıraktı.

Ne olmuştu?

Gazeteci Levent Gültekin, 8 Mart 2021’de, Murat Sabuncu ile birlikte program yaptığı Halk Tv’nin Bakırköy’deki binasının önünde kalabalık bir grubun saldırısına uğramış ve darp edilmişti.

Güvenlik kamerası görüntülerini TV yayınında paylaşan Gültekin, Necmettin Erbakan anmasına katılan liderleri eleştirdiği için sosyal medyadan da kendisine tepkiler geldiğini ve tehdit edildiğini açıklamıştı.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı‘nca hazırlanan iddianamede, sanıklar Muhammed Emin Kılıç ve Ömer Doğru’nun, ifadelerinde müştekiyle tartıştıkları belirtilerek, Doğru’nun müştekiye vurduğunu kabul ettiği kaydedilmişti.

İddianamede iştirak halinde bir anda saldırdıkları müştekiyi yaralayan 2 sanığın “nitelikli yaralama” suçundan 1,5 yıldan 4,5 yıla kadar hapisle cezalandırılması istenmişti.

Ordu Büyükşehir Belediyesi’ne bir suç duyurusu daha

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

Ordu Büyükşehir Belediyesi’ne bir suç duyurusu daha

Ordu Çevre Derneği (ORÇEV), Ordu Büyükşehir Belediyesi’nin (OBB) Rıhtım ile Melet Irmağı arasındaki deniz dolgusu ve kıyı düzenleme projesine açtığı davanın sonuçlandığını, Melet Irmağı ağzına yapılan balıkçı barınağı projesi hakkında da yürütmenin durdurulması kararı verilmesine rağmen belediyenin mahkeme kararına uymadığını ve bu nedenle ikinci kez suç duyurunda bulunduklarını duyurdu.

ORÇEV yönetim kurulu adına yapılan açıklamada, “Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan Melet Irmağı Balıkçı Barınağı için açtığımız dava sonucu, 2. Ordu İdare Mahkemesi 2021/986 Esas nolu kararı ile itiraz yolu kapalı olarak ‘Yürütmeyi Durdurma’ kararı verdiği halde 22 Mart 2022 Salı günü yerinde yaptığımız incelemede çalışmanın devam ettiğini tespit ettik” denildi. Ek olarak açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Ayrıca, Rıhtım ile Melet Irmağı arasındaki kıyı düzenleme projesi hakkında 1. Ordu İdare Mahkemesi 2019/456 kararla yürütmeyi durdurma ve dava sonucunda da çalışmanın iptali kararı vermesine rağmen Ordu Büyükşehir Belediyesi, OBB binası karşısındaki otoparkta Rusumat 4 gemi projesi ve büyük iskele yapım çalışmasını sürdürmektedir.”

Açıklamada ikinci kez suç duyusu yapıldığı vurgulanarak, “Mahkeme kararını OBB’ye bildirdik. Belediye Başkanı ve Daire Başkanlarıyla bir görüşme de yaptık. Bizlere mahkeme kararlara uyacaklarını ve çalışmaları durduracaklarını söylediler ancak sözünde durmuyorlar. Yerinde tespitlerimiz nedeniyle belgelerle ikinci kez suç duyurusu yaptık. Artık yeter, hukuk tanımaz yönetimden hesap sorulmalı” denildi.

Ne olmuştu?

ORÇEV, OBB 1. Ordu İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararına rağmen kıyı dolgu ve düzenleme projesi çalışmasını durdurmaması üzerine Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulundu.

Ordu Çevre Derneği Yönetim Kurulu adına yapılan açıklamada, “Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından Melet Irmağı ağzına yapmak istediği balıkçı barınağının yerinin uygun olmadığı ve ekolojik sorunlara neden olacağı gerekçesiyle dava açtık. Mahkeme de iddialarımızı olumlu değerlendirerek ‘yürütmeyi durdurma’ kararı verdi. İdare Mahkemesi’nde duruşmalı mahkememiz de tamamlandı. Süreç, karar aşamasında. Buna karşın Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı basın açıklamasıyla balıkçı barınağının yapılacağı doğrultusunda bilgi veriyor. Mahkeme kararlarını önemsemiyor” denildi.

OBB kıyı dolgu ve düzenleme projesi çalışmasını durdurmaması üzerine ORÇEV Ordu Valiliğine ve İl Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğüne Şubat’ta dilekçe vermişti.

Türkiye’nin ilk iklim davası, Marmara Gölü’nün balıkçıları adına açıldı

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

Türkiye’nin ilk iklim davası, Marmara Gölü’nün balıkçıları adına açıldı

Manisa’nın Gölmarmara ilçesine ismini veren Marmara Gölü, 2011’den 2021’e kadar geçen 10 yıllık süreçte, devlet kurumlarının hatalı su politikaları ve ataleti sonucunda, yüzey alanının yüzde 98,18’lik bir kısmını kaybetti ve neredeyse tamamen kurudu. Kamu idaresinin kurutulan göl sebebiyle balıkçı kooperatifinden kira bedeli talep etmesi ve kooperatife ödeme emri gönderilmesi sonrası iklim davası açıldı.

Yaşanan sorunu basit bir kira borcu olarak görmeyen Altıparmak Hukuk Bürosu, Marmara Gölü balıkçılarının avukatlığını “pro-bono” yani toplum yararına bir hukuk hizmeti olarak üstlendi. Altıparmak Hukuk Bürosu; Marmara Gölü’nün, Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nden ve Paris İklim Anlaşması’ndan kaynaklı taahhütlerine tamamen aykırı politikaları sonucunda kuruduğunun ve bu kurumadan kamu idarelerinin sorumlu olduğunun tespiti için, Manisa İdare Mahkemesi’nde Türkiye’nin ilk iklim davasını açtığını duyurdu.

‘İklim davaları iklim değişikliğine aykırı politikalara karşı stratejik öneme sahip’

Altıparmak Hukuk Bürosu tarafından yapılan açıklamada iklim davalarının, hükümetleri ve şirketleri iklim değişikliğiyle mücadeleye aykırı politikaları, kararları ve ataletleri nedeniyle sorumlu tutmak ve hesap vermelerini sağlamak üzere açılan, stratejik öneme sahip davalar olduğu belirtildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Ekim 2021’de onaylanan Paris İklim Anlaşması’yla birlikte, iklim değişikliği ile mücadelede 2053 için sıfır karbon taahhüdünde bulunan Türkiye’nin, bu taahhütlerine uyabilmesi için sadece fosil tabanlı gazların atmosfere salımını sınırlaması yetmiyor. Aynı zamanda, karbon yutak alanları olarak kabul edilen ve küresel ısınmaya yol açan gazları tutan alanları korumak, bozulanları rehabilite etmek ve hatta sayılarını çoğaltmak zorunda.”

‘İklim değişikliğiyle mücadele taahhütlerine aykırı politikalar, Marmara Gölü’nde tahribata yol açtı’

Karbon yutak alanları olarak kabul edilen alanların başında sulak alanların geldiğinin hatırlatıldığı açıklamada “Marmara Gölü, 2017’de ulusal öneme haiz sulak alan ilan edilmiştir ve bu özelliği ile korunması gereken bir karbon yutak alanıdır. Ancak kamu idaresinin iklim değişikliği ile mücadele taahhütlerine aykırı politikaları, Marmara Gölü’nde tahribata yol açmış ve bir sulak alanı yok etmiştir” ifadeleri yer aldı.

‘Ortaya çıkan zararlardan idarenin sorumlu olduğunu ispatlayacağız’

Davacı balıkçı kooperatifinin avukatlarından Cem Altıparmak, açılan davaya ilişkin değerlendirmesinde “Türkiye’nin iklim değişikliği ile mücadeledeki sorumluluklarını görünür kılmak ve bu sorumluluklara aykırı davrandığını tespit ettirmek için, bu davayı bir iklim davası olarak açtık. Bu davada, devletin hatalı ve plansız su politikalarının gölün kurumasına yol açtığını, sorumluluğun tamamen idarede olduğunu ve bunun sonucunda ortaya çıkan zararlardan da idarenin sorumlu olduğunu ispatlayacağız” şeklinde konuştu.

‘İklim değişikliğiyle mücadelede etkin bir strateji olmadıkça iklim davalarının devamı gelecek’

İklim ve çevresel adalet açısından gerçek bir toplumsal ve yargısal dönüşümün, stratejik nitelikteki iklim davaları ve yargısal araçların etkin kullanımı ile sağlanabileceğini söyleyen Avukat Özlem Altıparmak ise, “Bu dava, iklim davası olarak bir ilk niteliğinde. Ancak Türkiye, iklim değişikliği ile mücadele için etkin bir strateji ve eylem planı oluşturup uygulamadığı sürece, bu iklim davalarının devamı mutlaka gelecektir” dedi.

Kömür sahaları güneş panelleriyle donatılırsa 6,9 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilir

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

Kömür sahaları güneş panelleriyle donatılırsa 6,9 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilir

Kömürün Ötesinde Avrupa (Europe Beyond Coal), Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe), Greenpeace Akdeniz, WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği, 350.org, Ekosfer ve Yuva Derneği‘ tarafından “Kömür Sahalarının Güneş Potansiyeli” raporu yayımlandı.

Solar3GW tarafından hazırlanan raporda, Türkiye’de açık madencilik yapılan kömür sahalarında hayata geçirilebilecek güneş enerjisi kurulu gücüne ve elektrik üretim potansiyeline dair bir ön analiz yapıldı.

Buna göre, kömür sahaları güneş panelleri ile donatılırsa 6,9 milyon hanenin yıllık elektrik ihtiyacı karşılanabilir.

Analizde, kömürlü termik santrallere bağlı çalışan açık madencilik sahalarının, hem kapladıkları alan itibariyle güneş santrali kurulumuna elverişli, hem de trafo merkezleri ve iletim hatlarına halihazırda bağlantılı oldukları için güneş enerjisi dönüşümünde maliyet avantajına sahip olduğu belirlendi.

İklim krizi ile mücadele ve enerji bağımsızlığı için bir an önce elektrik üretiminden kömürü çıkararak yenilenebilir enerji payını artırması gereken Türkiye’nin önünde büyük bir fırsat var: Kömür sahaları.

Raporda, “Türkiye, net sıfır hedefine ulaşmak için 2030 yılına kadar kademeli kömürden çıkış planını bir an önce hazırlamalı; ekosistemi ve yerel halkın taleplerini önceliklendirerek kömür sahalarındaki güneş potansiyelini değerlendirmeli” denildi.

Toplam kurulu gücü 10.495 MW olan 22 kömürlü termik santrale kömür sağlayan açık maden ocağı hesaplamaya dahil edildi. Analizde şu sonuçlara varıldı:

22 kömürlü termik santrale kömür sağlayan kömür sahalarına 13.189 MW kurulu gücünde güneş enerji santrali kurulabilir. Bu, Türkiye’nin şu anki güneş kurulu gücünün (7815 MW) yüzde 170 artması demek.
Bu kurulu güçten üretilecek 19.079 GWh elektrik, 6,9 milyon hanenin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilir.
Yenilenebilir güneş enerjisi sayesinde yıllık 12,4 milyon ton CO2 emisyonunun önüne geçilebilir.

Türkiye taraf olduğu Paris Anlaşması’nın küresel sıcaklık artışlarını 1,5 derece ile sınırlama hedefine uygun olarak kömürden çıkış stratejisi oluşturmalı, mevcut kömürlü termik santraller için kapanma programı belirlenmeli.

Raporda güneş potansiyeli değerlendirilirken madencilikle bozulan arazilerin doğaya yeniden kazandırılmasının mümkün olup olmadığının tespit edilmesi ve yerel halkın kararlara katılımının sağlanması gerektiği uyarısı da yapıldı.

Yeşil enerjiye geçişte önemli bir fırsat

Europe Beyond Coal Kampanyacısı Duygu Kutluay, 1,5 derece hedefi için en hızlı ve önemli adımın kömürden çıkmak olduğunun altını çizerek, “Avrupa’da 23 ülke ya elektrik üretimlerinde kömürü çıkardı ya da kömürden çıkış kararıyla kendilerine bir yol haritası hazırladı. Bu süreçte kullanılmaz haldeki eski kömür sahalarının güneş santrallerine çevirildiği örneklere giderek daha fazla rastlıyoruz” dedi.

Raporun Türkiye’de de tekrar ekosistemlere kazandırılamayacak kömür sahalarının yenilenebilir enerjiye geçişte önemli bir fırsat yaratabileceğini ortaya koyduğunu belirten Kutluay, “Ülkemizin en büyük hazinesi doğal alanlarını enerji üretimine feda etmek yerine, kömür sahalarından uygun olanların kullanılabilmesi için gerekli planların yapılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

2030’a kadar kömürden çıkmak Türkiye için hayal değil

Kömürden elektrik üretiminin iklim, halk sağlığı ve ekonomik açıdan topluma ve doğaya ağır bedeller yüklediğini altını çizen WWF Türkiye İklim ve Enerji Programı Müdürü Tanyeli Behiç Sabuncu şunları söyledi:

“Türkiye’nin toplam sera gazı salımının dörtte birinin kömürden kaynaklanıyor.Küresel ölçekte yaşanan kriz de enerji güvenliğinin yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasının ne kadar önemli olduğunu bize bir kez daha gösterdi. 2053’te net sıfır olma hedefimizde samimi isek kömürden çıkışı acilen planlamalıyız. Bu çerçevede güneş enerjisi büyük bir fırsat sunuyor ve bu rapor, bu fırsatı nasıl değerlendirebileceğimize dair ipuçlarını gösteriyor.”

Kömürden uzaklaşmanın halk sağlığında hızlı iyileşmeye katkı yapacağını ve yeni doğal alan tahribatlarının önüne geçileceğini belirten Greenpeace Akdeniz İklim ve Enerji Proje Sorumlusu Onur Akgül de, “2030’a kadar kömürden çıkmak Türkiye için hayal değil” dedi.

Milyonlarca genç 25 Mart Küresel İklim Grevi’nde sokaklara çıkıyor

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

Milyonlarca genç 25 Mart Küresel İklim Grevi’nde sokaklara çıkıyor

25 Mart Cuma günü tüm dünyada milyonlarca, Türkiye’de ise binlerce genç sokaklara dökülecek. Talepleri net: Karar vericilerin, dünya liderlerinin iklim krizine karşı mücadelede anlamlı ve somut adımlar atmaları, bunu da hemen ve “İklim Adaleti” çerçevesinde gerçekleştirmeleri. “Kar Değil İnsanlar” sloganıyla gerçekleştirilecek greve, Türkiye’nin pek çok şehrinden gençler, kendi yaşadıkları bölgelerde kitlesel eylemler düzenleyerek katılıyor.

‘Kâr değil insanlar’

Genç iklim aktivistleri, 25 Mart’ta karar vericiler ve dünya liderlerinden iklim tazminatının ve iklim adaletinin sağlanmasını talep ediyorlar. İklim krizinden en az etkilenecek gelişmiş kuzey ülkeleri karbon emisyonlarının %92’sinden sorumlu iken; iklim krizinden en çok etkilenecek Asya, Afrika, Latin Amerika ve Orta Doğu’nun toplamının, karbon emisyonlarının %8’inden sorumlu olduğunu belirten genç iklim aktivistleri, “Dünya genelinde çeşitli toplumlar ve sektörlerin yardımıyla beraber önemsenmeyen, güçleri ellerinden alınan insanların gücü olalım. Beraber, bir sistem bir yuva yaratalım ki ön planda bizler olalım” diyor.

Z Kuşağı: İklim Acil Durumu İlan Edilmeli

Altı gençlik ekibi, Türkiye’de de “İklim Acil Durumu” ilan edilmesi için bir imza kampanyası başlattı. İklim Grevi’nde dile getirecekleri taleplerini, “İklim Acil Durumu” başlığı altında topladılar. Bu talepler karbonsuz düzene geçişle ilgili bir eylem planı yapılmasını, merkezi yönetim ve yerel yönetimlerin gerekli düzenlemeleri yapmalarını içeriyor.

26 binden fazla imza topladıkları kampanyaya change.org/iklimacildurumu adresi üzerinden ulaşılabilir.

Dünyada 35 ülke, yerel, bölgesel yönetimler ile birlikte toplam 1 milyardan fazla insanın temsil edildiği 2012 farklı yönetim yapısı iklim acil durumu ilan etti. İklim acil durumu ilan eden ülkeler arasında; Arjantin, Kanada, Avustralya, Avrupa Birliği ülkeleri ayrı ayrı ve Avrupa Birliği bölgesel birlik olarak, ABD, Malta, Yeni Zelanda, Güney Kore, Japonya bulunuyor.

Türkiye 2030’a Kömürden Çıkmalı

İklim İçin Gençlik Türkiye ekibi, Türkiye’nin iklim krizi ile mücadele etmek için açıkladığı 2053 net sıfır karbon hedefine ulaşmak için acilen 2030 yılına kömürden çıkılacağının açıklanmasını talep eden bir imza kampanyası da başlattı.

Kampanyaya buradan ulaşabilirsiniz

25 Mart Küresel İklim Grevi’nde de gençler, karar vericilerden, karbonsuz bir gelecek için “Kömürden Çıkış Eylem Planı” açıklanmasını talep edecekler.

Türkiye’deki İklim Grevi Programları

İzmir / 25 Mart 18.00 Alsancak Gar
Hatay / 25 Mart 17.00 Antakya Köprübaşı
Bursa / 25 Mart 14.00 Görükle Spor Parkı, Nilüfer (Nilüfer Gençlik Evi)
Tekirdağ / 25 Mart 17.30 Hasan Ali Yücel Meydanı, Süleymanpaşa
İstanbul / 25 Mart 17.00 Barbaros Meydanı, Beşiktaş

‘Temiz enerji 2025’e kadar AB’nin Rus enerjisine bağımlılığını yüzde 66 azaltabilir’

Yeşil Gazete

-

23/03/2022

0

‘Temiz enerji 2025’e kadar AB’nin Rus enerjisine bağımlılığını yüzde 66 azaltabilir’

Ember, E3G, RAP ve Bellona‘dan ortak yayınlanan yeni analiz, Avrupa Birliği‘nin 2025’e kadar enerji güvenliğini artırmak için temiz enerji çözümlerini hızlandırma ve ölçeklendirme fırsatının altını çiziyor.

Analize göre; temiz enerji çözümleri, 2025’e kadar Rusya‘nın gaz ithalatının üçte ikisinin yerini alabilir. Buna göre; AB’nin iklim ve enerji politkalarını (Fit for 55) hayata geçirerek ve rüzgar ve güneşten yenilenebilir elektriğin üretimini, enerji verimliliği ve elektrifikasyonu hızlandırarak Rusya’nın gaz ithalatı yüzde 66 oranında azaltılabilir. Bu da 101 milyar metreküplük (bcm) bir azalmaya eşdeğer görülüyor. Analize göre; gerekli uygulama düzeyine ulaşmak için artık politikada acil bir hızlanma gerekiyor.

Analiz bulgularına göre yeni bir gaz ithalat altyapısı gerekli değil. Buna göre; arz güvenliğinin sağlanması ve Rusya’nın doğal gaz bağımlılığının azaltılması, LNG terminalleri gibi yeni AB gaz ithalat altyapısının inşasını gerektirmiyor. Mevcut varlıklar yoluyla ithal edilen 51 bcm alternatif kaynaklı gaz yeterli görülüyor.

Analizin diğer bulguları ise şöyle:

Kömürden elektrik üretiminin uzatılmasına gerek yok. Yukarıda bahsedilen önlemler, AB’nin kömürden elektrik üretimindeki düşüşü yavaşlatmadan fosil gaz talebinde gerekli azalmayı elde etmesini sağlayacak.
24 ve 25 Mart’ta gerçekleşecek Avrupa Konseyi’nde AB Üye Devletleri, AB enerji sektörü üzerindeki yansımaları da dahil olmak üzere Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline Avrupa’nın tepkisini masaya yatıracaklar. Bu, Avrupa Komisyonu’nun önümüzdeki birkaç hafta içinde uygulamaya konacak olan Rus gaz tüketimini azaltmaya yönelik REPowerEU planının önerisini takip ediyor.
Avrupa Komisyonu geçtiğimiz günlerde Rusya’nın gaz ithalatını 2027’ye kadar sonlandırabileceğini duyurdu. Analiz, bunun 2025’e kadar ve daha az alternatif kaynaklı fosil gazla (51 bcm’ye karşı 60 bcm) başarılabileceğini gösteriyor.

‘Yenilenebilir enerji kaynakları Rus fosil gaz bağımlılığından kaçış yolu sunuyor’

Ember Kıdemli Enerji ve İklim Analisti Sarah Brown analize ilişkin olarak “Yerli yenilenebilir enerji kaynakları, Avrupa’nın Rus fosil gaz bağımlılığından bir kaçış yolu sunuyor” diyor. Brown şu ifadeleri kullanıyor:

“AB, 2025’e kadar, REPowerEU’nun yakın zamanda açıklanan 2027 hedefinden daha hızlı bir şekilde, Rusya’dan gaz ithalatından vazgeçebilir. Bunu, temiz enerji çözümlerini hızlı bir şekilde uygulayarak, kömürden çıkışı yavaşlatmadan veya bir fosil yakıt bağımlılığını bir başkasıyla değiştirmeden başarabilir. Hem mevcut Fit for 55 yenilenebilir hedefini gerçekleştirmek hem de rüzgar ve güneş enerjisi dağıtımının hızlandırılmasını sağlamak için acil eylem ve AB çapında büyük bir taahhüt gereklidir.”

“Avrupa’da gazın en büyük kullanımı binaları ısıtmak içindir” diyen RAP Avrupa Programı Direktörü Jan Rosenow ise “Yalıtım ve kombilerin yerine ısı pompalarının kullanımı, binalardaki gaz talebini azaltmanın anahtarıdır. Bu, binalar için daha katı enerji tasarrufu hedefleri ve daha iddialı minimum enerji performans standartları gerektirecektir. Kombileri kamu sübvansiyonlarıyla finanse edilmesinin durdurulması ve bu fonların ısı pompaları gibi temiz ısıtma teknolojilerine yönlendirilmesi gerekiyor. Yeni binalara kombilerin kurulmasına bir an önce son verilmelidir” diyor.

E3G Kıdemli Politika Danışmanı Raphael Hanoteaux de temiz enerjiye yatırım yapmanın ve enerji talebinin azaltılmasının AB için düşük riskli ve yüksek getirili bir strateji olduğunu belirtiyor ve ekliyor:

“Yeni gaz ithalat altyapısına ne ihtiyaç vardır ne de mevcut sorunları çözebilir. Tam aksine, hızla azalan bir piyasaya hizmet ederken gelecek için yükümlülükler ve maliyetler yaratıyor.”

Bellona Yenilenebilir Enerji Sistemleri Politika Danışmanı Marta Lovisolo ise AB’nin mevcut enerji krizlerinin üstesinden gelmesi için reçetenin, Yeşil Mutabakat’a yeniden taahhütte bulunduğuna değinerek “AB, yenilenebilir enerjiye büyük yatırımlar yaparak ve elektriği verimli kullanarak, aynı anda hem iklim hem de güvenlik tehditleriyle mücadele edebilir. AB’yi ABD ve Kanada gibi yerlerden gelen LNG pazarına dönüştürmek, hem fosil yakıt bağımlılığı hem de iklim hedefleri konusunda mevcut sorunları erteleyecek ve daha da kötüleştirecektir. Yenilenebilir kaynakları ikiye katlamak, uzun vadeli ve istikrarlı bir çözüm sağlayabilir” ifadelerini kullanıyor.