Türkiye’den Almanya’ya göçün 50. yıldönümü nedeniyle Goethe-Institut‘un düzenlediği etkinlikler çerçevesinde gerçekleşecek Der andere Blick/Karşıdan Bakış isimli film seçkisi, 11-14 Ekim tarihleri arasında Ankara’da, 17-20 Ekim tarihleri arasında İzmir’de ve 20-30 Ekim tarihleri arasında İstanbul’da İstanbul Modern Sinema’da seyirciyle buluşacak. Küratörlüğünü sinema yazarı Engin Ertan’ın yaptığı seçki, göç çerçevesinde Almanya ve Türkiye arasındaki bağa ve kültürel alışverişe odaklanıyor. Bu dönem dâhilinde çekilmiş Türk ve Alman filmlerinde diğer ülkeden karakterlerin nasıl temsil edildiği seçkinin çıkış noktasını oluşturuyor. Seçki, birbirinden çok farklı türlerden örnekler ve farklı zamanlara ait hikâyeler aracılığıyla birbirimizi nasıl gördüğümüz ve algıladığımız fikrine yoğunlaşıyor.
İstanbul Modern’de yapılacak gösterimlerin programına buradan ulaşmak mümkün
Film seçkisinde yer alan filmler
Bir Türk’e Gönül Verdim
Türkiye, 1969, 89′, siyah-beyaz
Yönetmen: Halit Refiğ
Oyuncular: Ahmet Mekin, Eva Bender, Seden Kızıltunç, Bilal İnci
Türkçe
Eva ve Almanya’da çalışan İsmail beraberdiler. Bir süre sonra Türkiye’ye dönmeye karar veren İsmail, Eva ve ortak çocuklarını Almanya’da bırakır. Eva, iki yıl aradan sonra İsmail’in peşinden Türkiye’ye gider ve onu memleketi Kayseri’de aramaya başlar. Sonunda bulur da, ama İsmail başka bir kadınla evlidir. Eva yabancı bir ülkede başının çaresine bakmak zorunda kalır. İşçi olarak Almanya’ya gitme hayalleri kuran Mustafa ona yardım eder. Eva yavaş yavaş sadece Mustafa’ya aşık olduğunun değil, Türk kültürüne hayran kaldığının da farkına varacaktır.
………………………………………………
En Alttakiler
Almanya, 1986, 100’, renkli
Yönetmen: Jörg Gförer
Oyuncular: –
Türkçe dublajlı
Günter Wallraff uluslararası bir başarıya imza attığı kitabı “En Alttakiler”’de Almanya’daki yabancı düşmanlığını ele alır. Türk işçisi Ali olarak çeşitli işlere girip çıkan Wallraff, bu arada konuk işçilerin sık sık maruz kaldıkları sömürü ve düşmanlıklara da şahit olur. Kitap Wallraff’ın yaşadıklarından ibaret değil; başka göçmenlerle yapılan söyleşilere de yer verilmiş. Kitaptan çekilen belgeselde, gizli kamerayla çekilen kareler ve daha sonra yapılan söyleşiler yer alıyor. Kitap ve film Türkiye’de de çok başarılı olmuştu.
………………………………………………
İstanbul Hatırası
Almanya, 2005, 90’, renkli, 35-mm
Yönetmen: Fatih Akın
Oyuncular: Alexander Hacke, Baba Zula, Duman, Erkin Koray, Ceza, Mercan Dede
Almanca/ Türkçe, İngilizce altyazılı
Bu belgesel filmde, yönetmen Fatih Akın ve müzisyen Alexander Hacke („Einstürzende Neubauten“) İstanbul’a giderler ve giderek bütün dünyadan sanatçılar, müzisyenler, DJ’ler ve sinemacılar için bir çekim merkezi haline gelen Boğaz’ın kıyısındaki metropolün kültür ve özellikle müzik geçmişinin ve etkilerinin izini sürerler.
………………………………………………
Kebab Connection
Almanya, 2004, 91’, renkli, 35-mm
Yönetmen: Anno Saul
Oyuncular: Nora Tschirmer, Denis Moschitto, Güven Kıraç, Adnan Meral, Sibel Kekili
Almanca, İngilizce ve Türkçe altyazılı
Hamburg’un Schanzenviertel semtinde yaşayan İbo (İbrahim) tutkulu bir Bruce Lee hayranıdır ve ilk Alman Kung Fu filmini çekerek sinema tarihine geçmek gibi tutku dolu bir hedefi vardır. İbo bu hedefine, amcası Ahmet’in dönerci dükkanı için çektiği bir reklam spotuyla yaklaşır. Amcası bundan hiç hoşnut olmaz, ama spottan büyülenen sinema izleyicileri gösterimlerden sonra hemen Ahmet’in dönerci dükkanına doluşur. İbo’nun aniden gelen ününe, sevgilisi Titzi beklenmedik bir hamilelikle karşılık verir. İbo’nun babalık rolünde starlıkla alakası yoktur ve çift ayrılır.
………………………………………………
Almanya Acı Vatan
Türkiye, 1979, 85’, renkli
Yönetmen: Şerif Gören
Oyuncular: Hülya Koçyiğit, Rahmi Saltuk, Suavi Eren, Mıne Tokgöz
Türkçe
Almanya’da çalışan Güldane Türkiye’de yaz tatilini geçirirken Almanya’ya gitmek isteyen Mahmut’la tanışır. Mahmut Güldane’ye onunla sahte evlilik yapması için yüklü miktarda para teklif eder. Güldane hiç düşünmeden teklifi kabul eder. Almanya’ya döndükten sonra Güldane önce Mahmut’la hiç ilgilenmez. Ancak yapışkan bir Türk’ün tacizi karşısında çaresiz kalır ve böylece Mahmut’la yakınlaşırlar. Bir halk türküsünün adı olan “Almanya Acı Vatan”, uzun süre Türkiye’den Almanya’ya göç edenlerin sloganı olmuştu.
………………………………………………
Haydut
Almanya/Fransa/İtalya/Yugoslavya, 1964, 107’, renkli
Yönetmen: Rober Siodmak
Oyuncular: Lex Barker, Marie Versini, Ralf Worter, Rik Battaglia, Dieter Borsche
Almanca, Türkçe altyazılı
Maceraperest Kara Ben Nemsi Efendi ve beceriksiz ve sakar arkadaşı Hacı Halef Ömer bir arkadaşlarının kaçırıldığını öğrendiklerinde Arnavutluk yollarına düşerler. Adamı kaçıranlar, ‘Haydut’ namıyla Balkanlar’a korku salan dehşetengiz bir caninin adamlarıdır. Gözüpek atlılar, daracık patikalarda heyecanlı bir sürek avı başlatır. ‘Haydut’, Karl May’ın Şark Çemberi dizisindeki aynı adlı romanından uyarlanmış bir film.
………………………………………………
Sahte Cennete Veda
Almanya, 1989, 96’, renkli, 35-mm
Yönetmen: Tevfik Başer
Oyuncular: Zuhal Olcay, Brigitte Janner, Ruth Ólafsdóttir
Almanca, Türkçe altyazılı
Kocası tarafından aşağılandığı, hırpalandığı ve tecavüze uğradığı için korku içinde yaşayan Elif’in işkencecisini öldürmekten başka çaresi kalmamıştır. Altı yıl hapis cezası alan Elif kadınlar hapishanesinin kaba ve şiddet dolu dünyasında ayakta kalmaya çalışır. Ancak zamanla cezaevinin küçük dünyasını, içinde büyüdüğü Türk toplumunun katı değer yargılarının ötesinde, kişisel gelişimi için korunaklı bir alana dönüştürmeyi başarır. Elif Almanca öğrenir, arkadaş edinir ve erkekler koğuşundan bir hükümlüye aşık olur. Ama mutluluğu ve daha iyi bir gelecek umudu çok uzun sürmez: Ağır hapis cezası almış bir yabancı olarak sınır dışı edileceğini öğrenir. Türkiye’de ise Elif hakkında kocasını öldürdüğü için yeni bir dava açılmıştır.
………………………………………………
Berlin in Berlin
Almanya/Türkiye, 1992/1993, 99’, renkli
Yönetmen: Sinan Çetin
Oyuncular: Hülya Avşar, Armin Block, Cem Özer, Aliye Rona
Türkçe
Thomas bir kavga sırasında yanlışlıkla Mehmet’i öldürür. Mehmet’in ailesinden özür dilemek için aileyi evinde ziyaret eder. Mehmet’in kardeşi ise intikam planları yapmaktadır, ama öte yandan Türk geleneklerine göre Thomas’ı evlerinde konuk olduğu sürece öldürmesi imkansızdır. Thomas bunu öğrendiğinde evden ayrılmamakta ısrar eder. Yönetmenliğini Sinan Çetin’in yaptığı „Berlin in Berlin“ gişede büyük başarı sağlamış bir film. Çetin filmde geleneklerle dalga geçiyor ve iki farklı kültürün ve ölüm ve yaşamın aslında ne kadar birbirine yakın durduğunu göstermeye çalışıyor.
………………………………………………
Bahtı Açık
Almanya, 2008, 87’, renkli
Yönetmen: Richard Huber
Oyuncular: Mehmet Kurtuluş, Peter Jordan, Aykut Kayacık, Burak Yiğit, Patrycia Ziolkowska
Almanca, Türkçe altyazılı
Cenk Batu aylardır görünürde ciddi bir iş adamı olan Petermann adına gizli ve riskli bir misyon üstlenmiştir. Batu tam şirketin tepesinde yer alanların arasına girmek üzereyken, vahşi bir liyakat sınavında başarısız olur ve tam da o sırada şefi Uwe kendisine yeni bir görev verir: Cenk’in küçük suçlar işleyen bir Türk rolünde hastaneye girmesi ve burada yaralı halde yatan Deniz aracılığıyla dışarıya su sızdırmayan Nezrem çetesiyle ilişki kurması gerekmektedir. Deniz ise, resmi olarak bir restoran işleten ve sebze toptancılığı yapan, ama gerçekte hırslı bir çete lideri olan Tuncay Nezrem’in yeğenidir.
………………………………………………
Polizei
Almanya/Türkiye, 1988, 96’, renkli
Yönetmen: Şerif Gören
Oyuncular: Kemal Sunal, Babett Jutte, Yalçın Güzelcem Jaya Gürel, Nilüfer Usku
Almanca/Türkçe
Berlinli sempatik çöpçü Ali Ekber Türkiyeli bir göçmendir. Tiyatro aşığı Ali’nin hayali bir gün oyuncu olmaktır. Hayalini gerçekleştirmek için bir gün şehirdeki sayısız göçmen tiyatro gruplarının birine katılan Ali, oynadığı polis rolüne kendini öylesine kaptırır ki, oyundaki kostümünü tiyatro dışında da giymeye başlar. Bu devlet memuru rolünün sokaktaki insanlara da inandırıcı gelmesi, bir dizi heyecan yaratan duruma neden olur.
………………………………………………
Doğum Günün Kutlu Olsun, Türk!
Almanya, 1992, 109’, renkli
Yönetmen: Doris Dörrie
Oyuncular: Hans Czypionka, Özay Fecht, Meret Becker, Doris Kunstmann
Almanca, Türkçe altyazılı
Almanya’da büyüyen ve Türkçe konuşamayan özel dedektif Kemal Kayankaya’nın Frankfurt’taki köhne dedektiflik ofisine yeni bir kadın müşteri gelir. Genç bir Türk olan İlter, dedektiften kaybolan kocasını aramasını ister. Yönetmen Dorris Dörrie’nin filmi Alman sinemasındaki en ilginç Alman-Türk karakterlerden birine sahiptir. Almanlar tarafından sürekli yabancı ve Türk olarak aşağılanan Kayankaya, Frankfurt’un Türk çevrelerinde ise Alman olarak kabul edilir.
………………………………………………
Ankara Ekspresi
Türkiye, 1970, 79’, renkli
Yönetmen: Muzaffer Arslan
Oyuncular: Ediz Hun, Filiz Akın, Kadir İnanir, Leyla Sayar
Türkçe
Muzaffer Arslan’ın çektiği “Ankara Ekspresi”, Esat Mahmut Karakurt’un aynı adlı romanının sinemaya ikinci uyarlaması. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de geçen film, Alman ajanı Hilda ile Türk binbaşı Seyfi’nin aşk hikayesini anlatır ve Türk sinemasında çekilmiş nadir ajan filmlerinden biridir. Hilda karakteri sadece bir Türk erkeğine değil, Türk kültürüne de aşık olmuştur ve o yıllarda Türk sinemasında çok sık rastlanan Avrupalı kadın klişesine uygundur.
………………………………………………
Bunu Gerçekten Yapmalı mıyım?
Türkiye, 2008, 86’, renkli, 35-mm
Yönetmen: İsmail Necmi
Oyuncu: Petra Woschniak, Herold
Almanca/Türkçe
Bu belgesel, İstanbul’da yaşayan Alman Petra’nın sıra dışı hayatına eşlik ediyor. Film, Türk işçilerin Almanya’da başından geçen bilinen hikayelerin tam tersini ironik bir dille anlatıyor. Bu arada Petra’nın hayatında öylesine beklenmedik şeyler oluyor ki, insan bir belgesel değil de kurgu bir senaryo izlediğini düşünebilir. Petra’nın hayatı gizemli ve maskeli HEROLD’la yapılan uzun “oturumlar” sırasında izleyicinin gözleri önüne seriliyor ve izleyici İstanbul ve Almanya dışında, aile, dostlar, uyuşturucu ve ölüm gibi konularla ilgili de pek çok şey öğreniyor.
………………………………………………
Acımasız
Almanya, 2006, 98’, renkli, 35-mm
Yönetmen: Detlev Buck
Oyuncular: David Kross, Erhan Emre, Jenny Elvers-Elbertzhagen, Oktay Özdemir, Kida Ramadan
Almanca, İngilizce ve Türkçe altyazılı
Michael Polischka 15. yaş gününde annesi Miriam’la birlikte Berlin’in şık semti Zehlendorf’ta kapının önüne konur, çünkü Miriam çekiciliğiyle birlikte yeni zengin sevgilisi Dr. Peter’in gözünde orada yaşama hakkını da yitirmiştir. Polischka’lar şimdi Neukölln’deki yeni hayatlarına alışmak zorundadır. Ama Miriam sadece yeni sevgilililerle meşgulken, oğlunun hayatı cehenemme dönüşür. Şiddetin yaygın olduğu Neukölln’de çetelerin kanunları hüküm sürmektedir: Erol ve kabadayı arkadaşları, zayıf olan herkese şantaj yapmaktadır.
………………………………………………
Yedek Memleket
Almanya/Türkiye, 2010, 88’, renkli
Yönetmen: Martina Priessner
Oyuncu: –
Almanca/Türkçe
Telefonda kendilerini Ralf Becker ya da Ilona Manzke olarak tanıtırlar. Hepsi kibar, sabırlı ve işinde uzmandır. Zaman zaman firmanın yerini soran müşterilere “Güneydeyiz” derler. Callcenter temsilcileri gerçekten de güneyde, İstanbul’un ortasında büyük klimalı ofislerdedirler. Lufthansa’dan Neckermann’a uzanan bir dizi Alman firması burada düşük maaşlı kalifiye işgücü bulmuştur. Bülent’in, Murat’ın, Fatoş’un ve Çiğdem’in ortak yanları Almanya’da geçirdikleri çocuklukları ve gençlikleridir. Yıllar sonra bile anne babalarının memleketine tam olarak ait hissetmezler kendilerini. Burada kendilerine bir “İkinci Almanya” yaratırlar ve geri dönüşlerinin üzerinden yirmi yılı aşkın süre geçtikten sonra, tekrar Almanya’ya dönme ihtimalleri olup olmadığı belirsizdir.
………………………………………………
Melek Gidiyor
Almanya, 1985, 88’, renkli
Yönetmen: Jeanine Meerapfel
Oyuncu: Melek Tez
Almanca, Türkçe altyazılı
Melek Tez 1970 yılında genç bir işçi olarak Berlin’e gelir. Kendinden emin bir kadın olan Melek burada maruz kaldığı düşmanlığa, nefrete ve ırkçı söylemlere önce ironi ve mizahla yanıt verir, hatta hiç gocunmadan kendini de Almanların Türkler için kullandığı aşağılayıcı bir benzetmeyle “Kümmeltürkin” olarak tanıtır. Ama 14 yıl bu şekilde aşağıladıktan sonra savaşçı cesareti, teslimiyet ruhuna üstün gelir: Melek Tez memleketine geri döner. Belgesel, söyleşi ve canlandırma sahnelerden oluşan filmde yönetmen Jeanine Meerapfel Melek Tez’in hareketli yaşamını ve deneyimlerini aktarıyor.
………………………………………………
Yasemin
Almanya, 1988, 89’, renkli, 35-mm
Yönetmen: Hark Bohm
Oyuncu: Ayşe Romey, Uwe Bohm, Şener Şen, İlhan Emirli
Almanca, Türkçe altyazılı
Yirmi yaşındaki Jan başarılara alışık, mutlu, atak bir geçtir. Bir gün judo antrenmanı sırasında güzel ve gizemli Yasemin’i görür ve ilk bakışta bu Türk kızına aşık olur. Yasemin önce Jan’ın kendine yaklaşmasına izin vermez ve onu reddeder. Ama Jan sonunda kendinden emin kızın kalbini çalmayı başarır. Ancak kısa bir süre sonra kızın ikili bir hayat sürdüğünü anlar: Yasemin dışarıda genç özgür bir kadın gibi yaşarken, kalabalık ailesinin içinde geleneklere göre yetiştirilmiş bir Türk kızıdır. Yasemin’in Jan’la giderek yoğunlaşan ilişkisi yüzünden ailesiyle büyük sorunlar yaşamaya başlaması da uzun sürmeyecektir.
