Grönland’daki buzul tabakalarının %97’sinin erimeye başlaması geçen haftaki gazetelerde “beklenmedik gelişme” olarak verildi. Bizim gazete dahil… Peki bu gerçekten beklenmedik bir erime miydi? Dev buzullardan oluşan, kutup iklimi nedeniyle 2 milyon kilometrekareden büyük bir “ada” üzerinde ancak 50 binden biraz fazla nüfusa sahip İnuitlerin (Eskimo) yaşadığı Grönland, zaten yavaş yavaş yaz tatillerinde güneşlenmeye gidebileceğiniz bir yer haline gelmiyor muydu?
Türkiye’deki gazete(ci)ler Grönland’daki erimenin hala doğal bir olaydan mı, yoksa küresel ısınmadan mı kaynaklandığının net olmadığını düşünüyorlar. Tabii bu cehalet değil. Büyük ölçüde iklim değişikliğinin hala varlığı şüpheli veya geleceğe dair bir şey olduğu izlenimini devam ettirmek amacını taşıyor. Ama güneşi balçıkla sıvamak kolay değil, hele bu sıcaklarda…
Haberi biraz deştiğinizde, ülkenin batısında bulunan Kangerlussuaq kentinde geçen 10 Temmuz günü sıcaklığın 24,6 santigrad derece olarak ölçüldüğünü öğreniyoruz. Peki bunu duyunca da şaşırmalı mıyız? Doğrusu benim tepkime şaşırmak değil, ama ürpermek denebilir.
Kuzey kutup çizgisinin üzerinde, 67 derece kuzey enleminde bulunan Kangerlussuaq kenti, ülkenin tek hava limanının bulunduğu, 556 nüfuslu bir yerleşim yeri. Danimarka Meteoroloji Enstitüsü verilerine göre Kangerlussuaq’ın 1961-1990 arasından ölçülen yıllık ortalama en yüksek hava sıcaklığı -0,6 derece, en düşük ortalaması ise -10,7 derece. Kasabanın Temmuz ortalama sıcaklığı ise en düşük 4,8, en yüksek 16,3 derece imiş.
Konuyla ilgili The Guardian’a bir yazı yaza Sheffield Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nden Dr. Edward Hanna’ya göre Kangerlussuaq’ın son üç aydaki sıcaklık ortalaması 1961-1990 döneminden 2-4 derece daha yüksek.
Grönland’daki hızlı erimeye hiç şaşırmadığını yazan Dr. Hanna ilginç başka bilgiler de veriyor. Örneğin daha Mayıs ayında Grönland’daki hava sıcaklıkları rekor seviyeye yükselmiş ve ülkenin güneyinde 29 Mayıs’ta 24,8 derece ölçülmüş. Bu sıcaklıkla ölçümlerin başladığı 19. yüzyıldan bu yana ilk kez karşılaşılmış.
Son 20 yılda yaz sıcaklıkları ortalama 2,3 derece yükselen Grönland’da 12 Temmuz’da çekilen uydu fotoğraflarına göre buzulların %97’sinde erime görülmesinin tek bulgu olmadığını söyleyen Dr. Hanna, kendisinin de içinde bulunduğu bir ekibin yaptığı ölçümlere göre son 6 yılda erime nedeniyle buzullardaki hacim kaybı da rekor kırmış durumda: Son beş yılda yıllık eriyen buz kütlesi ortalaması 250 milyar ton!
Grönland’daki buzullar kara buzulu olduğu için, eridiği zaman deniz seviyelerinde doğrudan hacim artışına bağlı yükselmeye neden oluyor. Eğer Grönland’daki tüm buzul kitlesi erirse, bunun deniz seviyelerini 7 metre yükseltmesi bekleniyor. Yüzyıl sonuna kadar buzulların tamamı erimese bile, sadece Grönland’daki erimeden kaynaklanacak deniz seviyesindeki yükselme düzeyi deniz kıyılarındaki kentleri sular altında bırakacak kadar fazla olabilir.
Yani Grönland’dan alınan uydu fotoğraflarında, buzul alanlarının neredeyse tamamına yakınının yüzeyindeki erime görüntüsü şaşırtıcı değil. Bence asıl şaşırtıcı olan, küresel ısınmanın hala çoğu yazar,akademisyen ve kanaat önderlerimizin gündemine bile girememiş olması.
(Yeşil Gazete)
