Shareable.net’te Cat Johnson tarafından yayınlanan dosyayı, Yeşil Gazete gönüllü çevirmenlerinden Özde Çakmak ve Müşerref Bayraktaroğlu‘nun çevirileriyle, üç parça halinde sunuyoruz.

Yazının ikinci bölümü için tıklayınız

Yazının üçüncü bölümü için tıklayınız

***

Paylaşım ekonomisi hız kazandıkça, küresel çapta yayılıyor. Dünyanın dört bir yanındaki şehir ve kasabalarda  insanlar bebek kıyafetlerinden teknelere, hırdavattan yazlıklara kadar her şeyi paylaşmanın bir yolunu buluyor. Kendilerini şuurlu bir şekilde büyük resimdeki paylaşım hareketiyle özdeşleştirenler gruplar da oluşmakta. Bu gruplar, eğitime, eyleme, topluluk inşasına odaklanıyor ve geniş çapta paylaşıma yönelik bir kültürel değişimi savunuyorlar.

Mahalle seviyesindeki kooperatiflerden küresel organizasyonlara, bu gruplar paylaşmayı ana-hat toplumsal tercihlere dahil etmek için uğraşıyorlar. Paylaşımı yeni bir paradigma olarak görüyorlar; daha demokratik bir toplum için bir araç. Biliyorlar ki paylaşmak geçici bir heves değil; teknoloji sayesinde yeniden hayat bulan, eski çağlardan kalma bir sistem.

Aşağıda dünyanın dört bir yanında paylaşımı savunan grupların yürekleri ferahlatan  listesini görebilirsiniz. Elbette, başka gruplar da var. Bu liste yapılırken sizi en yakınınızdaki ya da paylaşılabilir dünya hayalinizi paylaşan (!) toplulukla iletişime geçmenizi sağlayacak, daha da güzeli sizi böyle bir topluluk kurmaya teşvik edecek bir sıçrama tahtası olması hedeflenmiştir.

Ouishare

Paris, Londra, Berlin, Barcelona, Roma ve Brüksel’de merkezi olan Quickshare imece ekonomisinin gelişmesi için çabalayan girişimci, vatandaş, aktivist, gazeteci ve tasarımcılardan oluşan uluslararası bir ağdır.

“Benim için soru erişimin mülkiyetten daha iyi olup olmaması sorusu değil,” diyor Ouishare eş kurucusu Antonin Leonard. “Burada önemli olan insanlar. Bu kültürel bir değişim. Insanlar kendilerini ifade edebilmek, kendi kendilerinin patronu olmak ve hayatlarında yeni bir hayata başlamak için harikulade fırsatları olduğunun farkına varmaya başladı.”

Leonard, toplum “her şeydir” diyor ve Ouishare’in bir şeyler yapacağını söyleyen değil, üreten kişiler ekseninde kurulduğunun altını çiziyor.

“Karmaşık dünya sorunların çözümü için karmaşık çözümlere ihtiyacımız var. İddia ederiz, sürdürülebilir değişimi getirebilmenin tek yolu insanları farklı görüş açılarıyla donatmak. Paylaşım, topluluk yaratmak için harika bir fırsat; paylaşımın devam etmesi için de topluluk inşası gerekli.”

Müşterek Kare(Shared Squared)

Merkezi New York’ta olan Shared Squared etkinlikler düzenleyerek, paylaşımcı ekonomi öncülerini güçlendirecek kaynaklar sağlayarak ve harekete dahil olmayı kolaylaştırarak insanların birbirleriyle birşeyleri paylaşmalarını kolaylaştırıyor.

Shared Squared kurucusu Adam Berk, “Bu konudaki yaklaşımımız, aynı sektör içindeki insanların birbirleri hakkında bilgi sahibi olmaları, birbirlerini tanımaları, biraraya gelmeleri ve birbirlerini desteklemeleri için fırsat yaratmak,” diye konuştu. El ele vermesi gereken bir sektör varsa o da biziz. Bu yüzden mümkün olduğunda, bir anlam ifade ettiğinde herkesin birlikte çalıştığından ve birbirini desteklediğinden emin olmak istiyorum… Bence bizi eşsiz kılan şey şeffaf olmamız, politikayla ilgilenmememiz ve çekişmelere meydan vermeme politikamız: Herkes için yerimiz var, ne kadar büyük olursa olsun.”

Berk, paylaşım ekonomisinin insanlara neden paylaşmaları gerektiğini söylemeyi bir kenara bırakması ve bunun yerine paylaşımı daha ucuz, daha iyi, daha uygun ve eğlenceli hale getirmeye odaklandığını görmek istiyor. Gelecekte eş-düzeyde (P2P) şirketlerinin risk yönetimi, envanter ve sürerlikleri için üçüncü şahısların daha büyük rol oynayacağı kanaatinde.

“Paylaşmak, çevre manyağı olmanızı gerektirmez,” diyor. “Zenginler yatlarını ve uçaklarını paylaşıyor. Paranı harcamadığında bankaya koyarsın. Genel olarak paylaşım ekonomisi ana-akıma pazarlama alanında kötü bir iş çıkardı. Oteller, Airbnb’nin antitezi değildir. Otellerde de odalar paylaşır, sadece sistem farklıdır., Aslında hâlâ eş-düzeyde olan ticari işlemlerde üçüncü şahıslar daha büyük rol oynar.”

Paylaşımcılar  (The People Who Share)

Britanya-merkezli Paylaşımcılar organizasyonu paylaşımı ana-akıma taşımaya çalışıyor. Kendilerini “Paylaşım yoluyla dünyayı yeniden şekillendirmeye” adayan Paylaşımcılar’ın hayali herkesin alet edevat, finansal kaynak, mal mülk, eşya, tecrübeleriyle gelişen bir paylaşım ekonomisi yaratılması. Geçtiğimiz günlerde ortakları Ouishare ve Shareable ile birlikte ilk Dünya Paylaşım Günü’nü düzenlediler.

“Esasında, sınırlı kaynakları olan bir gezegende yaşıyoruz, nüfus giderek artıyor, hayatta kalmak için paylaşmamız gerekecek,” diyor Paylaşımcılar’ın Baş Paylaşımcı’sı Benita Matofska. Gelecekteki işletmeler ve örgütler kaynaklarını paylaşma modelini benimseyenler arasından çıkacak.”

Motofska, “Paylaşım ekonomsini günümüz ekonomik modelinden ayıran şey bu yeni ekonomi modelinin insanlar tarafından, insanlarla birlikte, insanlar ve gezegen için inşa edilmesidir. Temelde insanlar sınırsız paylaşım potansiyeli olduğumuz görüşünde birleşiyorlar. Güçlü, sürdürülebilir, birbirine bağlı toplumlar inşa etmenin yolu paylaşımdan geçiyor” diyor.

Unstash (gayri-yığ)

Unstash; paylaşım deneyimini eğlenceli, kolay ve sosyal kılarak güçlendiren ve kolaylaştıran ortak tüketim amacıyla kurulan eş-düzeyde bir platformdur. Toronto merkezli organizasyon “bıçak gibi paylaşım ruhuna odaklanmıştır,” diyor Unstash eş kurucusu Long Wong. “Üç beş kuruş kazanmak için birbirini tanımayan insanları biraraya getirmek değil yaptığımız. İhtiyaçların tesadüf etmesine dayalı olabileceği düşüncesiyle, değiş-tokuş da bizim işimiz değil. Topluluk yararı için paylaşma deneyimini güçlendirmek ve kolaylaştırmak için buradayız.”

Wong’a göre, paylaşım yalnızca tasarruf etmek, sade bir yaşam ya da çevre için anlamına gelmez; paylaşırken, insanlığımızı da paylaşmış oluruz. “Bir şeyleri paylaşmak önemsiz bir detaymış gibi görünebilir,” diyor Wong. “Fakat, kendi tecrübelerime dayanarak söyleyebilirim ki, küçük ve elle tutulabilir önemsiz birşeyin paylaşılması bile, hayatı derin ve anlamlı yollarla paylaşmanın önünü açabilir.”

İşbirliğine Var Mısın? (Let’s Colloborate)

İşbirliği’ne Var Mısın?, New York City’deki ortak tüketim toplumunu canlandırmak ve birleştirmek için geliştirilen bir dizi etkinliğe verilen isimdir.

“İşbirliği’ne Var Mısın?’ın amacı, girişimcileri, akademisyenleri, girişimci yatırımcılarıi ve paylaşımcı ekonomi tutkunlarını, düşünmeye zorlayan etkinliklerle aynı çatı altında toplamaktır,” diyor Melissa O’Young, İşbirliği’ne Var Mısın? kurucusu. “Tutkulu bir grup insan aynı odaya konulduğunda, bir tür sihrin ortaya çıkacağına inanıyorum. Öncelikli amacım,” diyerek devam ediyor, “paylaşım ekonomisi meraklılarından oluşan çekirdek bir topluluk yaratmak. Bu çekirdek topluluk da daha büyük bir topluluğu daha işbirlikçi davranışlar aşılayacağını umut ediyorum.”

P2P Vakfı

P2P “açık, paylaşımcı, P2P ve ortak mülkiyet alanları-merkezli aktiviteler için bir gözlemevi”dir. Çok sayıda konferansa ev sahipliği yapan ve bu konuda 18.000 makaleyle övünen kuruluş, araştırmacılar ve paylaşım ekonomisi uygulayıcıları için değerli bir bilgi kaynağıdır.

“Farklı olgular paylaşım lehine büyük, kökten bir değişikliğe yol açtı,” diyor P2P kurucularından Michel Bauwens. “Ağ tabanlı internet koordinasyon ve işlem masraflarını büyük ölçüde azalttı, bu tek bir kaynağa sahip olmaktansa, o kaynağı paylaşmayı daha ucuz kılıyor. Tüm avantajlar hâlâ sizin, ama daha düşük fiyata yararlanıyorsunuz,” diyerek sözlerine devam ediyor. “Bu durum, bireyci kıtlık-güdümlü davranış (bunu alıyorum çünkü ihtiyacım olabilir) perspektifini, satın almadan da kaynağa ulaşabilmenin verdiği güvenle bolluk-güdümlü davranışa doğru değiştiriyor.”

(Shareable.net, Yeşil Gazete)

Yeşil Gazete için çeviren: Özde Çakmak ve Müşerref Bayraktaroğlu

Editör: Alidost Numan & Durukan Dudu