Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün (TCDD) Tarihi Haydarpaşa Gar Binası’nın restorasyonuyla ilgili ruhsat başvurusu Kadıköy Belediyesi tarafından reddedildi. Ret gerekçesini açıklayan Kadıköy Belediye Başkanı Aykurt Nuhoğlu, “Yasal olarak plan süreçleri tamamlanmayan ve eski eser binaya ilave yapılaşma getiren restorasyon projesine onay vermemiz mümkün değildir.” dedi. TCDD ise, akşam saatlerinde ‘Haydarpaşa, orijinaline uygun olarak restore edilecek’ açıklaması yaptı.
Kadıköy Belediye Başkanı Aykurt Nuhoğlu, Anıtlar Kurulu tarafından onaylanan Haydarpaşa Tren Garı’nın restorasyon projesine, “özgün binanın yapısını bozacağı” gerekçesiyle yapı ruhsatı vermeyeceklerini açıkladı.
“Haydarpaşa otele dönüştürülmek isteniyor”
Projenin orijinal yapıya uygun olmadığını söyleyen Başkan Nuhoğlu, garın çatısına kafeterya yapılarak asansör eklemesinin getirileceğini belirtti ve “Biz projeyi bu haliyle kabul edemeyiz. Orijinal yapısına uygun bir proje sunulursa onaylarız” dedi. Nuhoğlu, ortada yeni bir projenin olmadığını belirterek Kadıköy Belediyesi’ne sadece Haydarpaşa Garı için bir başvuru yapıldığını hatırlattı ve bugüne kadar gelinen süreçle ilgili bilgi verdi.
Haydarpaşa Garı ve çevresinin özelleştirme kapsamına alındığını ve imara açılarak rant alanına dönüştürülmek istendiğini söyleyen Nuhoğlu, 2012’de yapılan planlamada sadece Haydarpaşa Gar binasının değil çevresindeki yaklaşık 1 milyon metrekarelik araziyle ilgili “Kültürel Tesis, Turizm ve Konaklama Alanı” ifadesinin kullanıldığını belirterek “Yani Haydarpaşa Garı’nın otele dönüştürüleceği kayıtlara geçmiştir” dedi.
“Tren garı olarak kullanılırsa onaylarız”
Bu plana binlerce Kadıköylüyle birlikte itiraz ettiklerini belirten Nuhoğlu, açılan davaların da sürdüğünü ifade etti. Gar ve çevresiyle ilgili taleplerini şöyle sıraladı, “Haydarpaşa, asli işlevi olan İstanbul kentinin tren garı olarak kullanılmalıdır. Çevresindeki alanlar da sermayeye ve ticarete peşkeş çekilmemeli, halkın doğrudan kullanımına yönelik, İstanbul’un ihtiyaç duyduğu, toplumun beklentilerine dönük yeşil ve sosyal alanlar olarak kullanılmalıdır. Zira endüstriyel bir miras olan Haydarpaşa Garı, kent siluetinin kuvvetli bir imgesel değeri niteliğindedir. Tarihi Bağdat Demiryolu’nun başlangıç noktası olan Gar, kent belleğine katkı sağlayacak ve sürekli canlı tutacak biçimde korunmalıdır.”
Başkan Nuhoğlu, Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün, Haydarpaşa Gar Binasının rölöve, restitüsyon, restorasyonu ile ilgili ruhsat başvurusunun Kadıköy Belediyesi tarafından reddedildiğini belirtti. Söz konusu düzenlemeyle binanın yüksekliği ve kapladığı alanda ciddi değişiklikler yapılacağını belirten Aykurt Nuhoğlu; “Bu nedenle yasal olarak plan süreçleri tamamlanmayan ve eski eser binaya ilave yapılaşma getiren bir restorasyon projesine onay vermemiz mümkün değildir.” şeklinde konuştu. Nuhoğlu, tarihi gar binasının restorasyonuna itirazları olmadığını da vurgulayarak “Orijinal haline sadık bir restorasyon projesi önümüze gelirse elbette onaylarız” dedi.
Kadıköy Belediyesi dava aşmıştı
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2012 yılında hazırladığı ve Haydarpaşa Gar binası ve civarını da içeren 1/5000’lik plana Kadıköy Belediyesi Aralık 2013 yılında itiraz ederek dava açmıştı. Bunun üzerine Mayıs 2014’de planın bir bölümü idare mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Haydarpaşa Gar binası, gümrük binası ve müştemilatı, tarihi İngiliz mezarlığı, Devlet Demir Yolları (TCDD) ray hattıyla birlikte sağlı sollu yeşil alanları da içeren yaklaşık 1 milyon metrekarelik alan, dava edilen 5 binlik planla birlikte yapılaşmaya açılıyor. Bu alanın yaklaşık 400 bin metrekaresi de özelleştirme idaresinin inisiyatifine verilmiş durumda. 1 milyon metrekare büyüklüğündeki alanın 700 bin metrekaresinin Kadıköy, 300 bin metrekaresinin ise Üsküdar sınırında yer aldığını ifade eden Kadıköy Belediyesi Plan ve Proje Müdürü Nilgün Canpolat Büyükşehir Belediyesi’nin hazırladığı ve itiraz edilen 5 binlik planın ayrıntılarını açıkladı.
Canpolat, “Bu plana göre Haydarpaşa Garı’nı da içeren alan için ticaret artı hizmet, turizm, konaklama fonksiyonları veriliyor. Yapılaşma hakkı olarak emsal 1,5 ila 2 değerleri veriliyor. Bu şu anlama geliyor; bütün olarak yeşil kalmış Haydarpaşa Garı, arkasındaki TCDD hizmet alanı ve civarında çok büyük binalar ve ticaret merkezleri, oteller yapılabilecek.” ifadelerini kullandı.
Canpolat, tartışmalı alanla ilgili Büyükşehir Belediyesi’nin yetkisinde olan üst ölçekli 5 binlik plana Kadıköy Belediyesi’nin de dava açtığını belirterek, 5 binlik planla ilgili hukuki süreci beklediklerini dile getirdi.
Bu plan onaylanmadan Kadıköy Belediyesi’nin uygulama için binlik imar planı yapamadığını sözlerine ekledi. Kadıköy Belediyesi İmar Müdürü Hasan Akyıldız ise 100 yıllık geçmişi olan Haydarpaşa Gar binası için önerilen yeni restorasyon projesinde çatı arasına fonksiyonlar verilerek bina yapısında değişikliğe gidildiğini belirtti. Yeni projede tren garının iç avlusundan yukarıya ulaşan şeffaf bir asansör, oradan çatı arasına bir köprü geçişi, trenlerin yanaştığı alana da devasa bir yapı önerildiğini belirtti.
Akyıldız, yapının tarihi siluetinin bu projeyle bozulduğunu ifade ederek gar binasına ilave inşaat yapılmadan, çatının özgün yapısının da korunarak restore edilmesini istediklerinin altını çizdi.
TCDD: orjinaline sadık restore edilecek
TCDD Genel Müdürlüğü, Kadıköy Belediye Başkanı Aykut Nuhoğlu tarafından iddia edildiği gibi Haydarpaşa Gar’ının restorasyonunda “ilave yapılaşma” olmayacağını ve garın, röleve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin, binanın mimari özelliklerine ve orijinal haline uygun olarak hazırlandığı belirtildi.
TCDD Genel Müdürlüğü’nden yapılan yazılı açıklamada, bugün Kadıköy Belediye Başkanı Aykut Nuhoğlu tarafından Haydarpaşa Gar Binasın Restorasyonuyla ilgili bir basın açıklaması yaptığı ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Taşınmaz kültür varlıklarının nasıl ve ne şekilde restore edileceklerinin yasayla tanımlandığı kaydedilen açıklamada, bu çerçevede, Haydarpaşa Gar’ın röleve, restitüsyon ve restorasyon projeleri, binanın mimari özelliklerine ve orijinal haline uygun olarak hazırlandığı kaydedildi. İstanbul Kültür Varlıkları Koruma 5 No.lu Bölge Kurul Müdürlüğünden gerekli izinlerin alındığı aktarılan açıklamada, projenin Kurul tarafından oy birliğiyle onaylandığının altı çizildi.
Projede, Kadıköy Belediye Başkanınca iddia edilen “ilave yapılaşma” olmadığı vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“2863 Sayılı ‘Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 61’nci maddesinde ‘Kamu kurum ve kuruluşları ve belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır’ hükmü yer almaktadır. TCDD ve diğer kamu kurumları Koruma Kurulu kararına uymak ve uygulamak zorundadır.
Haydarpaşa’ya ilişkin söz konusu Koruma Kurulu kararında, Kadıköy Belediyesi temsilcisinin de onay ve imzası yer almaktadır.
TCDD son on yılda, demiryollarının mimari mirasını yaşatmak için yüzlerce gar ve istasyonun röleve, restitüsyon, restorasyon(3R) projelerini hazırlamış, ilgili Koruma Kurullarının izni ve onayıyla kültürel mirasına sahip çıkmıştır. Bugüne kadar bir yerel yönetimin Koruma Kurulunun onayladığı bir projeye “ben onay vermem” dediği görülmemiştir.”
(ANKA)
