78 yaşındaki eski Sayıştay Hakimi Perihan Pulat‘ın tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirmesi sevdiklerini yasa boğdu. Verdiği mücadeleler sebebiyle “Perihan Abla” olarak tanınan Perihan Pulat, Ankara‘daki eylemlerin ve nükleer karşıtı hareketin öncü isimlerindendi.

Perihan Pulat’ı ve onunla ilgili anılarını, arkadaşları Yeşil Gazete’ye anlattı.

‘Neredeyse bütün eylemlere geldi’

Perihan Pulat’ın aktivist arkadaşı Greenpeace eski eylem koordinatörü ve Sınır Tanımayan Doktorlar’dan Bilge Ayşe Öztürk, Pulat’la nasıl tanıştıklarını ve birlikte neler yaşadıklarını anlattı:

Ben Perihan’ı Greenpeace’ten tanıyorum.  Ben bir dönem Greenpeace’te eylem koordinatörüydüm. O dönem boyunca yaptığımız neredeyse bütün eylemlere Perihan geldi.

İlk başta Ankara dışına gelemiyordu. Çünkü eşine bakması gerekiyordu. Ama, eşini kaybettikten sonra bütün şehirlerdeki eylemlere de gelmeye başladı. Sinop’a geldi, Mersin’e geldi. Beraber Gerze’ye gittik. İstanbul’a geldi, İzmir’e gittik.”

Kendisine “Güneş’in Kızı” dediğini anlatan Öztürk, Pulat’ın 2018 yılında Yüksel Caddesi’nde polisler tarafından maruz bırakıldığı şiddetin ilk olmadığını belirtti ve “Bir Greenpeace eyleminde de ona şiddet uygulanmıştı. Ne olursa olsun hiçbir zaman umudunu yitirmeden mücadele eden bir insandı. Greenpeace’le de eylem yapıyordu. Yüksel Caddesi’ndeydi de, işçilerlerle de birlikteydi. Herkesleydi. Bu bence çok değerli” dedi.

‘Nasıl yakalayamadılar bizi?’

Bilge Ayşe Öztürk, Greenpeace eylemlerinde 50 yaş üstü kişilerin olmasının nadir bir durum olduğunu, ancak Pulat’ın her etkinliğe geldiğini söyledi. Öztürk, yaşadıkları bir anıyı da şöyle anlattı:

Bir süt yasası geçecekti ona karşı eylem yapıyorduk. İnek kostümü ayarlamıştık. Eylemciler inek kostümleriyle Tarım Bakanlığı’nın önüne gittiler. Perihan da vardı tabii. Polis engellemeye çalışıyordu eylemcileri. O sırada galiba Perihan’dı o. İnek gibi yere çömelip elleri üzerinde yürümeye başladılar. Emekliyorlar aslında. Polis de ne yapacağını şaşırıyor. Amirine, ‘Amirim, bunlar gerçekten inek gibi yürüyorlar’ diyor. Bu daha sonra aramızda gülme konusu olmuştu. Perihan da ‘Nasıl yakalayamadılar, bizi nasıl durduramadılar, inek gibi yürüdük’ diyordu.”

‘Dünyayı kirleten her şeye karşıydı’

Pulat’ı yakından tanıyan isimlerden biri olan gazetemizin çeviri editörü Ali Serdar Gültekin, Pulat’ın hiç cep telefonu kullanmadığını, dünyayı kirleten her şeye karşı olduğunu anlattı:

Peri’yi, ilk gençliğindeki arkadaşları ve belki komşuları hariç sanırım herkes aktivist olarak tanıdı. Belki onlar da Peri’nin aktivist yönünü biliyorlardı, kim bilir. Tüm hayatı haksızlığa karşı mücadeleyle geçti Peri’nin ve bu duruşunu bir an için bile bozmadı. Behice Boran’la birlikte çalışmış olmaktan, eski bir TİP’li olmaktan hep gurur duyardı. Bir eylemden diğerine koşar, tek başına kalsa bile yılmaz, umudunu kaybetmez, inadını yitirmezdi. Kendi yaptığı pankartlarla eylem yapar, başkalarının hazırladıklarını hiç beğenmezdi. Güzel fotoğraflar da vermeyi severdi. Her zaman fotoğrafçıların yanına koşar, nasıl çıktığını görmek isterdi.

Onu 2010’lu yılların başlarında tanıdım. Çok ihtiyaç duyduğum bir dönemde her zaman yanımda olduğunu hissettirdi. Evden çıkamadığım bu dönemde, tüm o koşturması içinde bile her hafta arar, halimi hatırımı sorar, moral verirdi. Kendisine büyükanne denmesinden çok hoşlanırdı. Belki de bundandır, hep el işi pankartlar hazırlaması. Hiç cep telefonu olmadı mesela. Hiç araba almak istemedi. Dünyayı kirleten her şeye karşıydı. Ankara Belediyesi’nden alabileceği 65 yaş üstü kartı da hep reddetti. Ben paramı öderim; belediye gençlerin ulaşımını ücretsiz yapsın derdi.

Çevresindeki kimsenin kalbini kırdığını sanmam. Umarım biz de ona hak ettiği dostluğu ve saygıyı gösterebilmişizdir. Şimdi mücadele alanı bir kişi eksik ve büyük bir kişi eksik. Onun boşluğunu doldurmak ve mücadelesini sürdürmek artık bizim sorumluluğumuz.”

‘İyi şeyler yapıyorsunuz, seni seviyorum’

Akademisyen Sevilay Çelenk, 10 yıl önce tanıştığı Pulat’la bir anısını paylaştı:

Ben Perihan Abla ile Mülkiyeliler Birliği yönetimindeyken, yaklaşık on yıl evvel tanıştım. O zamanlar bir grup kadın birliğin önünde bir basın açıklaması yapıp, önceden aldığımız izin çerçevesinde KESK’li tutuklu kadınları cezaevinde ziyarete gitmiştik. Mülkiyeliler’in bunun yapabilmesine çok memnun olmuştu diye hatırlıyorum . “İyi şeyler yapıyorsunuz, seni seviyorum” dediğini hatırlıyorum. Sonra işte yıllarca Yüksel’de, Konur’da her eylemde orada olurdu. Rengarenk, neşeli, başka…Hepimiz tanırdık onu, severdik.”

‘Kendi hazırladığı dövizlerle en öndeydi’

İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Koordinatörü ve Yeşil Gazete yazarı Ümit Şahin, Perihan Pulat’ın direncinin herkese örnek olmaya devam edeceğini belirtti ve şunları kaydetti:

Perihan ablayı herkes gibi ben de eylem alanlarından tanıyorum. Barış için, insan haklarını savunmak için, nükleer karşıtı ve yeşil eylemlerde, özellikle Ankara’da olanlarda, o her zaman kendi hazırladığı dövizlerle en öndeydi. Sinop’taki, Mersin’deki nükleer karşıtı eylemlere ve Anadolu’yu vermeyeceğiz yürüyüşü sonrasındaki eylemlere de katıldığını biliyorum. Aynı alanlarda çok birlikte olduk, biri de 2010’daki nükleer karşıtı Meclis eylemidir.

Doğaya, insan haklarına ve demokrasiye saldırının karşısındaki direnişin simgesiydi. 78 yaşındaki bir aktivist olarak yaşadığı polis şiddetinin ardından hastalanması, iyileşememesi, iki yıl sonra ölmesi Perihan ablanın anısını daha da acılı ve simgesel yapıyor. Aktivist olmak en çok da örnek olmaktır. Perihan abla direnciyle hepimize örnek olmaya devam edecek.”

‘Bir polis saldırısı sonucu bir daha iyileşmedi’

Siyaset Bilimci Prof. Dr. Hilal Onur İnce ise, Pulat’ın 2018’de polisler tarafından maruz bırakıldığı şiddet sonrasında bir daha iyileşemediğini söyledi:

Sevgili Perihan Pulat’ı TEKEL Direniş çadırında tanıdım. Ankara’dan bir kadın geçti. Dimdik duruşuyla, aklıyla. Perihan Pulat bir polis saldırısı sonrası bir daha hiç iyileşmedi ve bugün hayatını kaybetti. Sayıştay Hakimliğinden emekliydi ama insanlıktan hiç emekli olmadı. Bu dünyadan Perihan Pulat geçti. Çok üzgünüm.”

‘O, yüzlerce insana dokunarak gitti’

Uluslararası Çevre Gazeteciler Derneği Başkanı Osman Akkuş ise Pulat’la Ankara’da açtığı nükleer karşıtı bir stantta tanıştığından ve mücadelesinden şöyle bahsetti:

Yaşam savunuculuğu yapıyordu.İnsan da dahil tümüyle canlı yaşam için sürekli hareket halindeydi. Birilerinin kar üstünde hoyratça gezdiği ve devrimcileri gözlediği sokaklara çığ gibi düşerdi.

O yüzlerce insana dokunarak gitti.

Ankara da içimi acıtan ve beni derinden yaralayan olaylardan bir İnsan Hakları Heykelinin adeta tutsak edilircesine abluka altına alınması, diğeri ise Perihan ablamızın polis tarafından acımasızca darp edilmesiydi.

Perihan abla, umarım toprağında renkli ve devrim kokulu çiçekler açar. Rahat uyu,
mücadelesini verdiğin sokaklar , dokunduğun insanlar, doğa, börtü böcek seni hiç unutmayacak.”

Perihan Pulat’ın anısına 6 Mart Cumartesi günü saat 13.30’da Ankara Mimarlar Odası önünde, saat 15.00’te de TÜM-BEL-SEN’de toplanılacak.