Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Genel Başkanı Hüseyin Demirtaş, ekim ayında gıda ve tarım ürünlerine gelen zam oranlarına benzer zam oranlarının önümüzdeki dönem de gıda ve tarım fiyatlarına yansıyacağını kaydetti.

Demirtaş, 2021’de tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde bir önceki yıla göre azalmalar görüldüğü, ancak bu rakamların TÜİK‘in açıkladığı rakamların çok daha üzerinde olduğunu da dile getirdi.

Temel gıdaya zam

Cumhuriyet‘te yer alan habere göre, Hüseyin Demirtaş bu yıl özellikle et, süt, ekmek, makarna, bitkisel yağ gibi temel gıda maddelerinin zam dalgasında başı çekeceklerini söyledi:

Ülkemizde genel enflasyonun itici gücü “gıda enflasyonu”dur. Enflasyonun geleceğini tahmin etmek için en sağlam yöntem ise ÜFE oranına (Üretici Fiyatları Endeksi) bakmaktır. Çünkü fiyatlar üretim bazında artıyorsa, bu artış kısa bir süre sonra tüketicilere de yansıyacaktır.

TÜİK’in açıklamasına göre ekim ayında TÜFE yüzde 2.39, Yİ-ÜFE yüzde 5.24 oranında artmış; yurtiçi ÜFE, Aralık 2020’ye göre yüzde 37.34, geçen yılın ekim ayına kıyasla yüzde 46.31 artış göstermiştir. Ekim ayı sonu itibarıyla ÜFE’deki 12 aylık ortalama artış yüzde 36.2 olmuştur. Aynı dönemde tavuk eti yüzde 64, dana eti yüzde 23, ayçiçeği yağı yüzde 60.8, margarin yüzde 53.8, yumurta yüzde 49.3, mercimek yüzde 41.8, zeytinyağı yüzde 39.4, süt ve yoğurt yüzde 35, nohut yüzde 34.4, ekmek yüzde 26.4 oranında artmıştır.

Bu tablo, önümüzdeki dönemde de gıda ve tarım ürünlerinin aşağı yukarı bu oranda bir artış olacağını göstermekte. Bu yıl özellikle hububat, bakliyat ve yağlık bitkiler alanında kuraklığa bağlı rekolte düşüşlerinin yanı sıra hayvancılık ve süt üretiminde yaşanan sorunlar göz önüne alındığında et, süt, ekmek, makarna, bitkisel yağ gibi temel gıda maddelerinin zam dalgasında başı çekeceklerini söyleyebiliriz.”

Çiftçinin borcu 210 milyar TL’ye ulaştı

Girdi fiyatlarındaki artışın, çiftçinin yükünü çok fazla artırdığını kaydeden Demirtaş, çiftçinin toplam borcunun 210 milyar TL’ye ulaştığını belirtti:

2021 yılı itibarıyla çiftçilerin bankalara olan toplam borcu 150 milyar TL civarındadır. Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği’ne olan borcu da 10 milyar lirayı aşmıştır. Bankalara ve Tarım Kredi’ye olan borcun yanı sıra çiftçilerin girdi temini nedeniyle piyasaya olan borçları da 50 milyar TL olarak tahmin edilmektedir. Sonuçta çiftçinin toplam borcu 210 milyar TL’ye ulaştı.”

‘Salgın sırasında çiftçilere destek verilmedi’

Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı, koronavirüs salgını sırasında planlanan ekonomik destek programlarında çiftçiye hiçbir destek verilmediğini ve 100 binin üzerinde çiftçinin bankalara olan borcu nedeniyle haciz işlemi ya da tehdidi altında bulunduğu ifade etti:

Covid-19 krizi nedeniyle planlanan ekonomik destek programlarında çiftçiye hiçbir destek verilmediği gibi, genel borç yapılandırmasından da tarımsal üreticiler birey bazında yararlandırılmamıştır.

Dahası, 2020’den itibaren bu borçlardan dolayı haciz işlemleri hızlandırılmıştır. Halen 100 binin üzerinde çiftçi, bankalara olan borcu nedeniyle haciz işlemi ya da tehdidi altında bulunmaktadır. Bu konuda kesin bir rakam verilememektedir. Bu duruma bir çare bulunmazsa sorunun, gelecek yıl üretim üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek boyutlar alacağı açıktır.”

‘Genel bir üretim planı hazırlanmalı’

Demirtaş, çiftçinin yaşadığı sorunlardan kurtulabilmesi için şu adımların atılması gerektiğini kaydetti:

En başta Tarım Yasası’nın öngördüğü miktarda destek verilmesi, borç sorununa acil bir çözüm bulunması şart. Küçük üreticilerin ellerindeki kaynağı verimli bir şekilde kullanabilmelerini sağlayacak üretim kooperatiflerinin geliştirilmesi, kooperatiflerin tarımsal sanayi ve pazarlama alanına girmelerinin teşvik edilmesi ve en önemlisi tarımsal üretimin canlandırılmasını sağlayacak genel bir üretim planı hazırlanması gerekmektedir.”