DoğaManşet

Derin deniz canlılarında da plastik bulundu

Yeni bir araştırma, dünyanın en derin yerlerinde yaşayan derin deniz amfipotlarının (deniz kabuklusu) yeni keşfedilen bir türünde plastik bulunduğunu ortaya çıkardı. Yeni amfipot, Newcastle Üniversitesi araştırmacıları tarafından Pasifik Okyanusu’nun Mariana Çukuru’nda, Japonya ve Filipinler arasında görüldü.

Araştırmacılar, bedeninde bulunan plastiğe atfen türe Eurythenes plasticus adını verdi. Amfipotta, su şişeleri ve spor kıyafetleri gibi yaygın kullanılan bir çok malzemede yer alan PET (polietilen tereftalat) tespit edildi. WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı)  tarafından desteklenen araştırma bugün ünlü bilimsel dergi Zootaxa’da yayımlandı.

WWF Almanya Deniz Programları Müdürü Heike Vesper Marine, konuyla ilgili olarak şunları söyledi:

Yeni keşfedilen Eurythenes plasticus türü, plastik atık sorununu yeterince ciddiye almamamızın sonuçlarını ve plastik kirliliğinin ne kadar geniş bir alana yayıldığını gösteriyor. Dünyanın en derin, en ücra yerlerinde bile, henüz insan tarafından keşfedilmeden plastiğe maruz kalmış türler var. Plastikler soluduğumuz havada, içtiğimiz suda ve şimdi de insan medeniyetinden çok uzaklarda yaşayan canlılarda…”

Newcastle Üniversitesi’ndeki araştırma ekibinin başkanı Dr. Alan Jamieson ise, “Denizlerimize sel gibi akmakta olan plastik kirliliğini durdurmak için acil eyleme geçilmesi gerektiğine dikkat çekmek için “Eurythenes plasticus ismine karar verdik” dedi.

Türkiye’nin  sicili kötü

Plastik atıkları, deniz canlılarının bedeninde son bulmadan önce uzun bir yolculuktan geçiyor. Bu konuda Türkiye’nin sicili de çok iyi değil. WWF-Türkiye Plastik Projeleri Koordinatörü Tolga Yücel konuyla ilgili şunları söyledi:

Ne yazık ki, ülkemizin de denizlerdeki plastik kirliliğinde önemli payı var. Plastik atıkların çoğunluğu geri dönüştürülemediği için ya yakılıyor ya da vahşi çöplüklere boşaltılıyor. Buralardan önce akarsulara ve sonuçta denizlere ulaşıyor. Bir kere suya girince, plastik atık mikro plastiklere bölünüyor ve E. plasticus gibi deniz canlıları tarafından yutuldukları en ücra köşelere kadar yayılabiliyor. Denizlerdeki plastik kirliliğine son vermek için, küresel bir çözüme ihtiyacımız var.”

Plastik kirliliğini azaltmak, atık yönetimini iyileştirmek ve denizlerdeki plastik kirliliğine son vermek için bağlayıcı bir uluslararası sözleşme çağrısı yapan WWF’in, 2019 yılında başlattığı küresel imza kampanyasına kapsamında şimdiye kadar 1.6 milyonu aşkın imza toplandı.

İmza kampanyası için tıklayın

PET (polietilen tereftala) hakkında

E. plasticus’un bedeninde bulunan PET (polietilen tereftala), genellikle tek kullanımlık içecek şişeleri, folyolar ve sentetik tekstillerin üretiminde kullanılıyor. PET ve diğer plastik materyaller denizde, bir kere doğaya karıştığında çözünmesi son derece yavaş gerçekleşen endüstriyel ve kimyasal kirletici maddelere kendilerini bağlayabiliyor. Mikro plastik parçacıklar deniz canlılarının bedenlerine ve daha sonra beslenme yoluyla insan bedenine kolayca girebiliyor. Bu bulaşma biçiminin somut sonuçları hakkında henüz yeterli araştırma yok. Ancak plastiklerin çoğunlukla yumuşatıcı ve alevlenmeyi geciktirici gibi deniz canlılarına zarar veren farklı katkı maddeleri de barındırdığı ve yine besin döngüsü yoluyla insan bedenine zarar verebildiği biliniyor.

 

Kategori: Doğa