İfade Özgürlüğüİnsan HaklarıManşet

Freedom House: Türkiye bu yıl da ‘özgür olmayan ülkeler’ kategorisinde

0
özgürlük

ABD merkezli düşünce kuruluşu Freedom House‘un yayımladığı 2023 Dünyada Özgürlük Raporunda, Türkiye özgürlük puanında son 10 yılda en fazla düşüş yaşayan ülkeler arasında bu yıl beşinci sırada yer aldı.

Türkiye Freedom House tarafından 2018 yılından bu yana “özgür olmayan ülkeler” kategorisinde sınıflandırılıyor. 195 ülkenin ele alındığı raporda, “özgür olmayan ülkeler” kategorisinde 49 ülke bulunuyor.

Freedom House, her yıl yayınladığı Dünyada Özgürlük Raporu aracılığıyla 210 ülke ve bölgede insanların siyasi haklara ve sivil özgürlüklere erişimini değerlendiriyor.

Siyasal katılım, seçim süreçleri, ifade özgürlüğü, örgütsel haklar ve hukukun üstünlüğü gibi çeşitli konu başlıkları altında incelenen ülkeler sivil özgürlükler (60 puan) ve siyasi haklar (40 puan) alt başlıkları altında toplam 100 puan üzerinden değerlendirilerek özgür, kısmen özgür ve özgür olmayan kategorilerine ayrılıyor.

‣ Freedom House raporu: Türkiye artık “özgürlüğü olmayan” bir ülke

Rapora göre 2023’te Türkiye’nin özgürlük puanı değişmedi ve 100 üzerinden 32’de kaldı. Politik haklar puanı 16; sivil haklar için de 16 olarak değerlendirildi.

Raporda ayrıca Türkiye’de hükümetin “seçim yasalarını manipüle ettiği ve 2023 genel seçimlerinde muhalefetin elini zayıflatmak için ‘dezenformasyon‘a ağır cezalar getirdiği” belirtiliyor.

 

Kaynak: Freedom House. Grafik: BBC

Rapora göre, dünyada özgürlük puanında son 10 yılda en fazla düşüş yaşayan ülke Libya oldu. Libya’yı Nikaragua, Güney Sudan ve Tanzanya izledi.

Türkiye bu sıralamada beşinci yeri alırken, takip eden ülkeler arasında Orta Afrika Cumhuriyeti, Venezuela, Benin, Burkina Faso ve Mısır yer aldı.

‣ Freedom House raporu: Türkiye’de politik, sivil haklar ve internet özgürlüğü yok

Küresel özgürlük 17 yıldır düşüşte

Dünyada özgürlük oranı son 17 yıldır düzenli olarak düşüş gösteriyor.

Raporda 2023 yılında Moskova‘nın Ukrayna savaşının insan haklarına zarar verdiği ve yeni darbe girişimleri gibi istikrarsızlaştırıcı etkilerin Burkina Faso, Tunus, Peru ve Brezilya‘da devam ettiği kaydedildi.

Değerlendirmelerde “Geçmiş yıllardaki darbeler ve devam eden baskı Gine, Türkiye, Myanmar ve Tayland‘da temel özgürlükleri kısıtlamaya devam etti” ifadeleri kullanıldı.

‣ ABD Dini Özgürlükler Raporu: Türkiye’de dini azınlıklar hak ihlaline uğruyor

Demokrasi mücadelesi, bir dönüm noktasına yaklaşıyor

Siyasi haklar ve sivil özgürlüklerde genel iyileşme kaydeden ülke sayısı ile 2022 için genel düşüş kaydeden ülke sayısı arasındaki fark, 17 yıllık küresel bozulma boyunca görülmemiş seviyede azaldı. 34 ülkede gelişmeler yaşanırken, özgürlük açısından gerileme yaşayan ülkelerin sayısı 35 olarak kaydedildi. Gerileme yaşanan ülkelerin sayısı ile özgürlük alanında gelişme gösteren ülkelerin sayısı arasındaki fark ilk kez bu kadar az oldu.

Kaydedilen gelişmeler, daha rekabetçi seçimlerin yanı sıra toplanma ve hareket özgürlüğünü orantısız bir şekilde etkileyen salgınla ilgili kısıtlamaların geri alınmasından kaynaklandı. İki ülke, Kolombiya ve Lesotho, “Kısmen Özgür”den “Özgür” kategorisine geçerek genel özgürlük statülerinde yükseliş gösterdi.

özgürlük

‣ İnsan Hakları İzleme Örgütü Türkiye Raporu: Hükümet seçim öncesi baskıyı artırdı

Otoriterler son derece tehlikeli olsa da, yenilmez değiller

Yılın olayları, otokratların yanılmaz olmaktan çok uzak olduğunu ve hatalarının demokratik güçler için açılımlar sağladığını gösterdi.

Yolsuzluğun ve liyakat pahasına siyasi kontrole odaklanmanın etkileri Pekin, Moskova, Karakas veya Tahran tarafından sunulan otoriter modellerin sınırlarını ortaya çıkardı. Bu süreçte, demokratik ittifaklar dayanışma ve güç kaydetti.

özgürlük

‣ İfade ve basın özgürlüğü raporu hak ihlalleri ve baskıyla dolu…

Küresel demokratik gerilemenin temel sebebi: İfade özgürlüğünün ihlali

Gazetecilerin, bazı demokrasilerde bile yıldırma ve şiddete karşı yeterince korunmuyorken otokratların ve destekçilerinin devamlı saldırılarına maruz kalmalarından dolayı son 17 yılda, medya özgürlüğü göstergesinde dört üzerinden sıfır puan alan ülke ve bölgelerin sayısı 14’ten 33’e yükseldi.

Geçtiğimiz yıl, 2022 boyunca en az 157 ülke ve bölgede medya özgürlüğünün baskı altına girmesiyle bu durum daha da arttı. Kişisel ifade özgürlüğüne dair bir göstergenin puanları da kişisel ifade özgürlüğü de mahremiyete yönelik daha büyük saldırılar, taciz ve tehdit ile hem çevrimiçi hem de çevrimdışı otosansürün özendirilmesi nedeniyle yıllar içinde düşüş gösterdi.

‣ Rapor: Türkiye, 10 yılda en büyük gerilemenin görüldüğü ülkeler arasında ikinci sırada

Özgürlük mücadelesi onlarca yıldır devam ediyor

Freedom House, 1973’te küresel anketinin ilk baskısını yayınladığında, 148 ülkeden 44’ü “Özgür” olarak derecelendirildi. Bugün 195 ülkenin 84’ü özgür.

Son 50 yılda, konsolide demokrasiler son derece baskıcı ortamlardan doğmanın yanı sıra, yeni zorluklar karşısında dikkate değer ölçüde dirençli olduklarını da kanıtladı.

Demokratikleşme yavaşlamış ve aksiliklerle karşılaşmış olsa da, İran, Çin ve Küba da dahil olmak üzere dünyanın her yerindeki sıradan insanlar, otoriter hak ihlallerine karşı haklarını savunmaya devam ediyor.

You may also like

Comments

Comments are closed.