Köşe Yazıları

Tüketim Toplumunda Tükenmeyen Seçenekler; Cep Telefonları

imagesEv telefonunun tek düze mekanik çalış sesini hatırlayan kaldı mı bilmiyorum. Kim tarafından arandığını dahi bilmeden “telefon çalıyooor”, heyecanı ile koşuşturmayı? O zamanlar, bilgisayar da bu kadar revaçta değildi, cd’ ler yerine kasetler bir de koca walkmanlar vardı… Bir de başkaydı sosyal yaşamımız ve iletişim; çocuktum, mahallede, kah  çamurdan yemek yapıp, kah top peşinde koşturup, ebe sobe yaparak oyun oynardık hatırlıyorum, sokaktan içeri girmeyi de istemezdi canımız.
Oysa ki bundan yaklaşık on yıl öncesine kadar o çok sevdiğim bilim kurgu hikayelerine sanki inat, inanamayacağım bir hızda sosyal bir değişim geçirdik.  Kimi teknoloji ürünleri hayatlarımıza hızla tüketilmesi gereken bir şeymiş gibi girdi. Bu kurgunun sahipleri o kadar profosyoneldiler ki, biz safiyane tüketicilerle önce ellerindeki eski modelleri eritip, ardından hızla ve durmaksızın yeni modelleri önümüze sererek bizleri, o yenilikten bu yeniliğe uçurdular. Bu sektörde en çok ilgi duyulan ve her yıl büyümesini sürdüren günümüzün cep telefonları oldu.

Sonrasında bir gerçek ortaya çıktı, bu telefonların çalışma şekilleri ile ilgili uzun sürede insan DNA’ sında değişime bile yol açabilecek düzeyde radrasyon yayan ve özellikle çocuklarımız için kanser tetikleyicisi olan Baz İstasyonları ! Hatta bu gerçek sırra kadem bassın diye de, yine piyasanın sahipleri tarafından bu istasyonlar, kah reklam panosu kah baca şeklinde yapıldılar. Bu zaman zarfındaysa ben büyümüştüm ama sokaklarda da pek de çocuk göremez oldum. Çocuklar da evler çekilmişler, kendilerini diğer teknoloji harikalarına bağlamışlardı. Bizlerse bir  tasma gibi yanımızdan ayıramadığımız telefonlara mahkum etmiştik kendimizi. Aranmanın tadı da kaçar olmuş, dakikaları alan mesajlaşmalarda, yaşanılanları buluşup paylaşmanın heyecanı eridiği gibi dili özenli kullanmanın önemi bilinmeyen zamanlarda asılı kalmıştı…

Şimdilerde daha gürül gürül geliyor bu koca piyasının sahipleri, yine karşı koyamayacağımız bir teklifle, belki de istasyolardan yayılan radyasyonun ( karşı koyma !? ) reflekslerimizi azalttığı bilgisi ile 3G !

Baz istasyonlarının zararlarına yönelik geçen yıl hızlanan hukuk mücadelelerinin, mahallelerindeki baz istasyonlarını söktürmeyi başaran mahalle sakinlerinin umudunu kırmak değil amacım ama bakın 3G için Prf. Dr. Selim Şeker ne diyor; Bu teknoloji ile beraber bugüne kadar 1 baz istasyonu olan yerde, artık 9 tane baz istasyonu olacak!

Ve bu 3G, baz istasyonlarından kendisine yönelen muhalefeti sindirmek için sözde kendi tabanını oluşturmak  için 3G kullanıcılarından istasyon talebinde bulunmalarını isteyerek ne kadar kurnaz olduğunu birkez daha gözler önüne seriyor. Samimiyeti aradığımız şu yüzyılda dilerdim ki bu samimi bir girişim olsun ki bunun olması içinse 3G için kurulacak istasyon sayısı, bunların insanlar ve çevre üzerine yaratabileceği yan etkiler, bu teknoloji ile piyasaya sürülen cep telefonlarının sar değerlerinin bir bir verilmesi gerekiyor, insanların gerçekten iradi bir seçim yapabilmesi için.


Teknoloji –  Tüketim vd..

Teknoloji bugün en basit tanımıyla; “İnsanoğlunun gereklerine uygun yardımcı alet ve araçların yapılması ya da üretilmesi için gerekli bilgi ve yetenektir. “diye geçiyor wikipedia’ da. Ben bunu günümüz geçeğinde ise tepe taklak olarak şu şekilde tanımlıyorum;  “İnsanoğlunun kendisinde zorunlu bir gereklilik psikolojisi yaratılarak, hızla tüketilmesine uygun yardımcı reklam ve psikoljik telkinlerle piyasaya sürülen alet ve araçların yapılması ve üretilmesi için gerekli bilgi ve yetenektir”

Günümüz ekonomisinin dayanağı olan kapitalizmin yalnız bir çarpıklığı cep telefonları. Hiçbir canlıyı düşünmeksizin yalnız kar amacına dayalı sistemin tılsımlı sözcüğü   “Tüket!”
Sosyal ilişkilerini tükettin ve bugün yuvarlandığın bireyselliğin içinde, koca bir boşluk sahibisin,o zaman kendini ödüllendir ve “tüket” , mutsuz insanın davranış modelidir tüketmek. Sözcüklerini tükettin, mektup yazmak kimin harcı ki artık ? O zaman sarıl mesajlara istediğin kadar kısa ve anlık – anını tüket sözcüklerinle. Paylaşmayı tükettin, ne gerek var ki bir araya gelip sıcak bir kahve eşliğinde saatlerce konuşmanın, al ekonomik paketini, aynı pakettekilerle paketle ilişkilerini; paylaşımı tüket!

Ama bir şeyi de gözden kaçırma elinde son model telefonun ile  karizmatik – modern insan, asıl seni tüketiyorlar.  Ve seninle birlikte koca bir eko-sistemi. Edilgenlik acıtır ya seni…