Yalanla eğitilmiş, yalanla büyütülmüş, yalana inandırılmış, yalandan medet ummuş, yalanla yükselmiş insanların ülkesiyiz. Bu toplumda makbul olan kendi gibi olmak değil “mış gibi” yapmaktır. Yalan siyasal retoriğin parçası olduğu kadar gündelik yaşamımızın da içindedir. Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar deyişi, toplumsal gerçeğimizin ifadesi, yalana sığınmanın da gerekçesidir. Onuncu köyü arayıp bulmak hiç de kolay değildir ve muhtemelen coğrafi sınırlarımız dahilinde olmadığı gibi zihniyet dünyamızda, etik anlayışımızda da öyle bir köy yoktur.

Kendileri de yalanlarla yetişmiş, söyledikleri yalanlara kendileri de inanan  ve toplumu inandırabilen en usta yalancılar en tepelere çıkarlar. Kitleler kendi kumaşlarından olan bu kişileri zirveye taşır. Aldatabilme gücü arttıkça yandaşları, alkışçıları, müritleri artar. “The”lısı “the”sızı, cüppelisi cüppesizi cemaatler, ak’ı- pak’ı, kızılı-karası siyasetler, uhrevî ya da dünyevî toplum mühendisi izm’ler; yarattıkları, vaadettikleri ve insanları inandırdıkları yalan dünyalar üzerinde yükselirler.

Toplumsal yalanların ülkemizde en yaygın olan, en fazla kabul görenlerinden biri “genel ahlak”tır. Anayasa tartışmalarından ve maddelerinden gündelik hayata ilişkin mahkeme kararlarına, resmî- gayriresmî yasaklardan sansür uygulamalarına, kitap toplatmaktan giyim kuşama müdahaleye, devletin teba’sını, ana babanın çocuğunu zapt-ı rapt altına almaya çalışmasına kadar her alanda genel ahlak gerekçesi çıkarılır karşımıza. Genel ahlak öyle bir kavramdır ki akan sular durur; nedir o sizin genel ahlak dediğiniz sorusu bile genel ahlaka aykırı sayılır.

Egemenlerin kadim yalanı

Genel ahlak yalanı bugünün icadı değil. Muktedirler iktidarlarını hep benzer yalanlar üzerine kurarlar, benzer yalanlarla pekiştirirler. Kestirmeden söyleyecek olursak, genel ahlak muktedirlerin ahlakıdır; daha doğrusu kendilerinin hiç uymadığı ama hükmettikleri kitlelerden talep ettikleri davranış ve düşünce biçimidir. Ya da kendi davranış, yaşam, düşünce biçimlerini, yani kendi özel ahlaklarını genel ahlak adı altında dayatmalarıdır. Düzenin devranın egemenleri bunu bazen zorla, bazen yasayla, çoğunlukla da dinsel ya da laik eğitimle sağlarlar. Bu tezgâhlardan geçen fertler farklı olanın, farklı düşüncenin, farklı yaşamın genel ahlak dışı olduğuna, kestirme deyişle ahlaksızlık olduğuna inandırılır.

Genel ahlak muğlak, sınırları belirsiz, öznel, içi doldurulmamış ya da her ruhanî veya dünyevî iktidarın içeriğini kendi ideolojisi, kendi zihniyeti ve çıkarları doğrultusunda keyfince tanımladığı bir klişe kavramdır. Kişi hak ve özgürlüklerinin, yaratıcılığın gelişmesinin, ruh ve bedenin özgürce serpilmesinin önündeki en sinsi engeldir. Sinsidir, çünkü geniş kitlelerin zihniyet dünyasına nakşedilmiştir.

Muhafazakârlık genel ahlak mitosundan beslenir. Özüne temeline inecek olursanız, muhafaza edilmeye çalışılanın eril iktidarın taşıyıcı ayakları olduğunu görürsünüz. Bu taşıyıcı ayakların en önemlisi, eril iktidar için en gerekli olanı: kadın, beden, cinsellik konusundaki, her biri genel ahlakın parçaları sayılan tabulardır. Eril iktidarların kadın-erkek muktedirleri de genel ahlak torbasının bekçileridir.

Ahlaksızlığa methiye

Durup dururken değil, şu günlerde anayasa maddeleri tartışılırken, yeni yasalar torba torba çıkartılırken ve yeni yasaklar üstümüze ahmak ıslatan misali ince ince yağarken yazdım bu satırları. Oysa ne çok konu vardı yazıyla çığlık atmayı gerektiren. Ama tümünü şöyle bir gözden geçirince, şu sıralarda vicdanımı isyana yönelten ne varsa hepsinin, genel ahlak, kamu düzeni ve vatan elden gidiyor ezberinden (yalanından) kaynaklandığını farkettim. Toplumu, insanlarımızı, gelecek kuşakları özgürleştirecek; farklılıkların tümünü, azınlık çoğunluk demeden eşit haklı özgür birimler/ bireyler olarak kabul edecek; hiçbir kişinin, grubun, düşüncenin, yaşam biçiminin, inancın, cinsel tercihin ötekileştirilmemesini sağlayacak ne kadar talep, ne kadar öneri varsa genel ahlak, toplum düzeni, vatanın bütünlüğü duvarına; -muktedirlerin yalan ve kandırmaca taşlarıyla ördükleri o duvara- vurup geri çevriliyor.

Sizi bilmem; ben -sadece bugünkü siyasal iktidarla da sınırlamadan- eril iktidarın savaş, kan, yalan üzerine kurulu genel ahlakına isyan ediyorum. Yalan karşıtlığı ve cinselden siyasala özgürlük talebi bir ahlaksızlıksa eğer, ben bu ahlaksızlığa methiye düzüyorum. Eşcinselliği genel ahlaka aykırı sayıp da çocukların ırzına geçenleri (bütün bir kasaba eşrafının, mülki erkanın, hatta öğretmenlerin cinsel istimarına maruz kalan küçük kızları hatırlayın) delil yetersizliğinden beraat ettiren, beraat ettiremediği zaman hafifletici nedenlerle azad eden zihniyete dur demeyenlerin, bu zihniyeti mahkûm etmeyenlerin ahlakın a’sından söz etmeye hakları yoktur diye düşünüyorum. Ölümleri engellemek, savaşa son vermek iki dudaklarının arasında ve ellerindeyken hamaset edebiyatıyla Türk, Kürt gencecik insanların ölümünü vatanseverlik diye yutturanların ahlakının yalandan ibaret olduğunu söylüyorum. İçkiyi fazla kaçıran veya açık giyineni genel ahlaka aykırı davranışta bulundu diye kınayanın Madımak’ta insanları diri diri yakanlara mazeret uydurmaya çalışmasını ahlaksızlığın büyüğü görüyorum. Her gün, her an etrafımızda gelişen, içinde yaşadığımız, haberini okuduğumuz, seyrettiğimiz nice olaydaki hak ihlallerini kamu düzeni, genel ahlak, terör gibi torba kavramlarla gerekçelendiren bir adalet sisteminin gerçek ahlaktan yoksun olduğunu söylüyorum.

Ahlakın, On Emir’den beri aynı kalan ve insan değişip farklı bir yaratık olana kadar da değişmeyecek birkaç evrensel ilke dışında her zaman her toplumda herkes için geçerli normları yoktur. Ahlak anlayışı topluma, zamana, kültürlere göre değişir. Ahlakın evrensel ilkeleri: insanı, canlıyı, doğayı korumaya, barışı sağlamaya, insanların birbirine zarar vermesini engellemeye yönelik, “öldürmeyeceksin”le başlayan, “canlıya eziyet etmeyeceksin, çalmayacaksın, komşunun malına göz dikmeyeceksin, yalan söyleyip nifak çıkarmayacaksın” diye süren bir kaç ortak yaşam düsturudur. Bunun dışındaki her “genel ahlak” muktedirlerin ister dinsel, ister siyasal kendi iktidarlarını korumak üzere yarattıkları, kandırmacalar silsilesi bir özel ahlaktır.

Yukarda sayılan evrensel ahlak kurallarına uygun yaşayan, tanıdığım ne kadar insan varsa, genel ahlaka göre ahlaksızdı. Her soydan, her boydan, her meşrepten siyasetçilerimiz, hele de iktidardakiler arasında ise, öldürmeyeceksin, çalmayacaksın, yalan söylemeyeceksin gibi temel ahlak kurallarına uyanını ben tanımadım, belki tanıyanınız vardır.

İnsanı, canlıyı, doğanın dengesini, barışı, özgürlüğü sözde değil özde içeren gerçek ahlak “genel ahlak” tekerlemesine galebe çalmadan toplumdaki aşınmayı önlemek mümkün değil gibi geliyor bana. Güzel sözler ama ne yapılabilir, diye soracak olursanız ilk adım, kendi yalanlarımızdan ve genel ahlaka teslimiyetimizden kurtulmaya çabalamak olabilir. Bir de, genel ahlaka aykırı görülenlerin, marjinallerin, ötekilerin mağduriyetlerinin giderilmesi, haklarının teslim edilmesi için birlikte eyleme girmek; genel ahlak adına dayatılan kısıtlamalara, kurallara gerçek ahlak noktasından itiraz ve direniş cesaretini kendinde bulmak… Gerçek ahlaka genel ahlakı reddederek; hepimizin, tüm toplumun içine işlemiş yasakları, tabuları, yalanları aşarak varılabilir belki . Tabii kendimiz de (genel) ahlakçı, ayrımcı, yasakçı değilsek.

Son dakika notu

7 TİP’li gencin katillerinden nasılsa mahkûm edilip hapse konmuş olanlar ceza infaz yasasında, kendi avukatlarının da açıkça ifade ettiği gibi, sırf ve sadece kendileri için yapılmış değişiklikle serbet bırakıldılar. Doğan Akın’ın yazısından daha açık ve daha güzel anlatamam nasıl olsa. Tek eklemek istediğim: ne ahlak, ne vicdan, ne adaletle ilişkisi olan böyle şahıslara (pardon faşist katillere) özel bir yasa değişikliğini, “katil benden oldukça iyidir” zihniyetiyle önerenlerin, parmak kaldırıp çıkaranların, yukarda anlatmaya çalıştığım genel ahlak adı altındaki ahlaksızlığın en iyi örnekleri olduklarıdır.

Oya Baydar – www.t24.com

Ulaştırma sektörü kapitalizmin dolaşım sistemini, havayolu taşımacılığı ise ana damarlarını oluşturuyor. Bu damarlar tıkandığında sermayenin çanına ot tıkanmış oluyor. O nedenle havacılık, artık sistemin gözbebeği. Yüksek ücretlere katlanılması da pilot ve kabin görevlilerinin kara kaşları, gözlerinden değil, patronların “pek kıymetli kendileri”ni de bu işçilere emanet etmelerindendir. Bu yüksek personel giderlerini azaltmaya kalkıp daha çok uçuşu daha az işçiyle yapmaya çalışınca da, uçuş emniyeti aksamaya ve riskler artmaya başlıyor. Böyle bir çalışma ortamında, sendikal örgütlülük, hele de grev hakkı gibi “lüksler” de istenmiyor!

Sendikalar

Kapitalizm sendikalara işçilerin tepkilerini sönümleyecek bir aygıt olarak ihtiyaç duyuyor. Görüntüyü tamamlayacak bir “sendika” olmalı! Yani hem emekten yana görünecek, hatta grevden (sadece) söz edecek ve işçilerin isyanını engelleyecek bir sendika olmalı! Ama işte o kadar.

Tekel işçilerinin Ankara ’daki ünlü direnişi Türk-İş ve Tek Gıda-İş tarafından tam da bu işlevle devlete teslim edildi. İşçiler çadırlar sökülüp evlerine döndüklerinde gerçeği fark ederek, sözünde durmayan sendikacıların yakasına yapışmak için geri dönseler ve 1 Mayıs Meydanı’nda Türk-İş Başkanını kürsüden yaka paça aşağı indirseler de, artık 4C yürürlüğe girmişti.

Bu kez grev yasağı

Tekel direnişinden iki yıl sonra iktidarın hedefinde bir bütün olarak grev hakkı var. Havacılıkta grevi yasaklayan bir yasa hızla meclisten geçti! Memurlar 23 Mayıs’ta bir günlük grev yaparken, havacılık işçileri de bu yasağı protesto ediyordu. Bu protestoda Hava-İş Başkanı, Tek Gıda-İş Başkanını “Tekel Direnişi’nin mimarı Mustafa Türkel!” diye tanıtınca, Atilay Ayçin’in Tekel işçilerini değil “meslektaşını” örnek aldığı anlaşılmıştı!

Yasa meclis komisyonunda görüşülürken, o zamana kadar hiçbir hazırlık yapmayan Hava-İş, doğrudan uçuşları durdurarak adeta bir intihar saldırısına girişti. Ancak ateşe atılan sadece işçilerdi! Sendikal bürokrasi “işçileri öne sürüyor ve aradan sıyrılıyordu”! Gece yarısı gelen “acil” mesajlarda sendika kendi yaptığı çağrıya bile sahip çıkmıyor, “İşçiler kendi inisiyatifleriyle işe gitmeyeceklerini açıklamışlardır!” deniyordu. Bu kaypak ifadeler anlaşılıncaya kadar THY’nin en dertli kesimi kabin memurlarının tepkileri uçuşları kilitledi. THY yönetimi karşı saldırıya geçtiğinde işçilere kesilen fatura ağırdı.

Ne yapılabilirdi?

Hukuka, anayasaya ve insan haklarına aykırılığı çok açık olan bu yasaya karşı diğer iş kolları ve sendikalarla birleşerek, uzun soluklu bir mücadele mümkündü. Sendikal bürokrasinin bu emek isteyen zoru değil kolayı seçerek, THY yönetimine sunduğu fırsatı Hamdi Topçu “iyi değerlendirdi”! Ücretleri abartılı bir şekilde açıklanarak hedef gösterilen işçiler “ekmek teknelerine ihanetle!” suçlandılar.

305 işçinin tazminatsız olarak işten atılmasını göze aldığınızda yapamayacağınız “eylem” yoktur. Sendikacılar bu yolla kamuoyundan alkış alsa da buna “sendikal mücadele” denmez. Bunun yerine şimdi giderek artan etkili bir karşı duruş örgütlenebilirdi. Havacılıkta grev yasaklansa dahi işçilerin olanakları sınırsızdır. Yeter ki bunu organize edecek güvenilir bir sendikal önderlik ve akıl olsun.

Örneğin Macar pilotları toplu görüşmeler çıkmaza girdiği günlerde, pist içinde gazları açtıktan sonra “küçük arızalar görerek” kalkıştan vazgeçtiler. Uçakların kontrollerini yaptırdıktan sonra, 30 dakika kadar gecikmelerle kalkış yaptılar. Bu uygulamanın ikinci gününde işveren tarafından bütün istekleri kabul edilmiş ve “yavaşlatma” eylemi sona ermişti.

Şimdi Hava-İş Sendikası ne yazık ki işten çıkarılanların çok azının katıldığı bir “direniş” sürdürüyor. Dışarıdan davetle gelen gruplar ve arabalarla havaalanında trafik kilitlense de “üretimden gelen güç” ortalarda görülmüyor! İş yerlerinde yılgınlık, korku ve güvensizlik egemen.

Mücadele öğreticidir

Bu sürecin tek kazanımı işçilerin çok şey öğrenmeleri oldu. Bir grup işçi sendika yönetimine artık güvenmediklerini açıklayarak “29 Mayıs Birliği” adı altında bir onur savaşı başlattılar. Ya boş gününde, ya hastalık nedeniyle raporlu ya da o gün zaten uçtuğu halde haksız yere işten atılmıştı. Ortada yasa dışı bir “grev” veya suç zaten yoktu. Sendika avukatının işe iade tazminatlarından yüzde 10 pay istemesine karşın, davalarını ücretsiz takip edecek avukatlar buldular. Çalışma Bakanı’na salt kendileri için değil 305 işçinin tamamı için teklifler götürdüler, siyasi partilerle görüştüler. Şimdi sürece doğrudan müdahale ederek haklarını kendileri savunmaya çalışıyorlar. Sendikanın gerçek sahipleri olarak artık şarkı dinlemeyip şarkı söylüyorlar. Yüreği emekten yana olan herkese umut olacak, bu pırıl pırıl, güzel insanlar geniş bir desteği hak ediyorlar. (www.29mayisbirligi.com)

Sendikacıda patron dili!

İşçilerin susmayıp sürece katılması, sendikacıları çok rahatsız ediyor. Sık sık çıktıkları Ulusal Kanal’da söylenenler THY yöneticilerini geçmiş durumda. Ayçin’in canlı yayında işten atılan üyelerinin “astronomik paralar” isteyip alamadıkları için bunu yaptıklarını söylemesi, sendikal bürokrasinin geldiği son noktayı açıklayan çarpıcı bir örnek! Şimdi Hava-İş kendileriyle birlikte hareket eden işçilere 1.500 lira ve mahkeme masrafları konusunda da “bir şeyler yapabileceklerini!” vaat ederek “direnişe” çağırıyor!

En kötü sendika sendikasızlıktan iyi mi?

THY işçileri sendika yöneticilerine ateş püskürürken, bu küçük iktidarlar ve AKP karşıtlığı üzerinden işçilerle bağ kurduğunu, “sınıf mücadelesi” verdiğini sanan “sol” sendikal bürokrasiyi alkışlıyor! CHP de yıllarca Bayram Meral, Süleyman Çelebi gibi konfederasyon başkanlarını milletvekili yaparak işçilere ulaştığını sandı. Bir sonraki seçimde Atilay Ayçin’i CHP listesinde vekil (kuşkusuz bu kafayla yine muhalefet sıralarında) görürsem şaşırmam!

Bu ülkede “En kötü sendika sendikasızlıktan iyidir!” diye diye işçiler hep “kötü sendikalara” mahkum edildiler. Artık işçilerin çoktan gördüğü bu gerçeği sol adına, emek adına siyaset yaptığını iddia edenlerin de görme zamanıdır.

BAHADIR ALTAN:  Kaptan pilot

(Radikal-2)