Türkiye dün Cumhurbaşkanlığı Sistemi ve 27’nci Dönem Milletvekili Seçimi için sandıktaydı.

AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, ikinci kez Cumhurbaşkanı seçilerek Türkiye’de yeni modeli hayata geçirecek ‘Kurucu Başkan’ oldu.

Türkiye’deki cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri yabancı basının da başlıca gündem maddeleri arasındaydı.

İngiltere, Guardian: Erdoğan kendisine güvenen bir tonla konuştu

İngiliz Guardian gazetesi seçimle ilgili gelişmeleri internet sitesindeki canlı anlatım sayfasından aktarıyor. Gazetenin İstanbul muhabiri Kareem Shaheen, Erdoğan’ın Huber Köşkü’nde yaptığı konuşmaya dikkat çekiyor. Shaheen izlenimlerini şöyle aktarıyor:

“Erdoğan, kendisine güvenen bir tonla yeni cumhurbaşkanlığı sistemine geçişle hayata geçirilecek olan bir dizi büyük projeyi sıraladı ve Türkiye’nin kendisine bağımsız bir yol çizeceği mesajını verdi.”

İngiltere, Financial Times: Muhalefet açıklanan sonuçlara itiraz ediyor

Yine İngiliz Financial Times gazetesi, Türkiye’deki seçimler ile ilgili haberini “Destekçileri Erdoğan’ın zafer ilan etme yolunda olduğunu söylüyor” diyerek duyurdu. Haberde, “Erdoğan’ın destekçileri Cumhurbaşkanı’nın 5 yıl daha görevde kalacağını iddia ediyor. Ancak muhalefetin adayı Muharrem İnce Anadolu Ajansı’nın açıkladığı verilere itiraz ediyor” deniyor.

ABD, Washington Post: Yeni yönetim sistemi Erdoğan’a geniş yetkiler tanıyacak

Amerikan Washington Post gazetesi ise haberi “Erdoğan resmi olmayan sonuçların zafere işaret ettiğini söylüyor, muhalefet partisi ‘Manipülasyon var’ diyor” başlığıyla duyuruyor. Erin Cunningham imzalı haberde “Parlamento ve yargı sisteminin otorite alanını daraltmak üzere tasarlanmış olan yeni cumhurbaşkanlığı sistemi, Erdoğan’a geniş yetkiler tanıyacak. Muhalifler, bunun tek adam rejiminin önünü açacağını söylüyor” deniyor.

İsrail:

İsrail’de yayınlanan Haaretz gazetesi “Erdoğan zaferini ilan etti, muhalefet itiraz ediyor” başlığını kullandı. “Türkiye’deki seçim sonuçları AKP’nin genç neslin oyunu kaybettiğini gösteriyor” yorumunu yaptı.

Almanya:

Almanya’da yayın yapan Süddeutsche Zeitung gazetesi “Cumhurbaşkanı Erdoğan seçimi kendisinin kazandığını ilan etti” başlığını attı.

Frankfurter Allgemeine Zeitung, hükümet sözcüsünün, Erdoğan’ın seçimin galibi olduğunu ilan ettiğini yazdı. Haberde seçime katılım oranın yüzde 87 olduğu vurgulandı.

Focus da seçim haberinde “Tüm oylar sayılmadı ama Erdoğan kendini muzaffer olarak ilan etti.” ifadelerini kullandı.

Yunanistan:

Proto Thema gazetesi, “Erdoğan’ın zaferi: İlk turda başkan seçiliyor, meclisi de alıyor.” başlığını kullanırken, Eleftheros Typos gazetesi, “Türkiye’deki sandıklar, ilk turda Erdoğan’ın zaferini gösteriyor” başlığını seçti. Eleftheros Typos, Erdoğan’ın kolay bir galibiyet kazandığı yorumunda bulundu.

Kathimerini gazetesi ise seçimlerde Erdoğan’ın önde gittiğini duyururken, HDP’nin de yüzde 10’luk barajı aşarak Meclise girmeye hak kazandığını vurguladı.

Avusturya:

Der Standard gazetesi de Türk seçmenlerin yüzde 87 katılım ile sandıklara yoğun ilgi gösterdiğine işaret ederek, Erdoğan ve AK Parti’nin seçimi önde götürdüğünü kaydetti. Muhalefetin seçimlere ilişkin iddialarına da yer veren gazete, HDP’nin seçim barajı olan yüzde 10’nu aşarak Meclise girdiğine dikkati çekti.

Liberal sağ görüşlü Kurier gazetesi ise seçimin sonucunu “Erdoğan ilk tebrikleri almaya başladı.” başlığıyla duyurdu. Haberde, resmi olmayan sonuçlara göre Erdoğan’ın seçimi önde götürdüğü belirtilerek, Avusturya’da oy kullanan Türk seçmenlerin yüzde 71’inin de önceki seçimde Cumhurbaşkanını desteklediği hatırlatıldı.

Fransa:

Fransa’nın önde gelen gazetelerinden Le Monde, “Türkiye’de seçimler: Erdoğan kısmi sonuçlara göre başta, muhalefet itiraz ediyor.” başlığıyla verdiği haberde, “Kızgın bir muhalefetle karşı karşıya kalan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 15 yıl aralıksız süren iktidardan sonra yeniden seçildi.” diye yazdı.

Haberde, cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimleriyle yeni hükümet sistemine geçileceği hatırlatıldı.

“Erdoğan, cumhurbaşkanlığı seçiminde zafer elde ettiğini iddia ediyor.” başlığını atan Le Figaro gazetesi de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yaptığı konuşmada söylediği “Seçimlerin gayriresmi sonuçları belli oldu. Buna göre milletimiz şahsımıza cumhurbaşkanlığı vazifesini ve yürütme görevini tevdi etti.” ifadelerini aktardı.

Kamu yayıncısı France Info, seçimlere ilişkin yayımladığı haberde, “Türkiye: Recep Tayyip Erdoğan cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda zafer elde ettiğini iddia ediyor, muhalefet rakamlara itiraz ediyor.” başlığını kullanırken, CHP’nin seçimde Erdoğan’ın yüzde 50’den düşük oy aldığı iddialarına yer verdi.

İspanya:

İspanya’nın önde gelen gazetelerinden el Pais, “2002’den beri kesintisiz olarak ülkeyi yönetttiğini” vurguladığı Erdoğan’ın yeniden seçilmeyi başarmasını öne çıkardı. Gazete, Erdoğan’ın seçimi yaklaşık yüzde 53 ile kazandığını duyurdu.

Muhalefetin sonuçlara itirazlarına yer veren gazete, seçim sonuçlarının büyük oranda belli olmasının ardından Ankara’da AK Parti Genel Merkezi’nin önünde kutlamaların başladığını bildirdi.

El Mundo gazetesi de muhalefetin seçim sonuçlarını tanıma konusundaki isteksizliğine karşın Türkiye’nin kararını verdiğini ve Erdoğan’ın oyların yaklaşık yüzde 53’ünü alarak cumhurbaşkanı seçildiğini yazdı. AK Parti’nin MHP’ye ile oluşturduğu ittifakın da Mecliste çoğunluğu elde ettiğine dikkati çeken gazete, bunun tarihteki en yüksek oranlardan biri olduğuna işaret etti. Gazete Erdoğan’ın yaptığı ilk açıklamada kullandığı “Demokrasi dersi verdik.” ifadesini de okuyucularına aktardı.

Belçika:

Belçika’nın önde gelen gazetelerinden Le Soir, “Erdoğan iddiayı kazandı.” başlığıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın seçim başarısını duyururken, Türkiye’nin “hiper başkanlık” sistemiyle yönetileceğini iddia etti. Haberde, “Seçimlerin erkene alınmasına rağmen sonuçlar tam da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hayal ettiği gibi oldu.” ifadesine yer verildi.

Flamanca yayın yapan De Standaard gazetesi de “Erdoğan galibiyet ilan etti, muhalefet manipülasyon var diyor” başlığını manşete taşıdı.

Danimarka:

Danimarka’nın köklü ve sol görüşlü gazetesi Politiken, “Sadece bir tur sonunda Erdoğan, hem cumhurbaşkanlığı hem de parlamento seçimlerinden zaferle ayrıldığını bildirdi” ifadelerini kullanırken, ülkenin kamu yayım kuruluşu DR, “Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, seçimlerden zaferle ayrıldığını duyurdu. Muhalefet Erdoğan’ın zaferini tanımıyor.” diye yazdı.

Jyllands Posten gazetesi de seçim haberini “Erdoğan, daha güçlü bir cumhurbaşkanlığı makamı için yapılan seçimleri kazandığını duyurdu. Daha güçlü bir cumhurbaşkanlığı makamı seçimlerini kazanmak için Erdoğan’a bir tur yeterli oldu.” yorumunu yaptı.

Hollanda:

“Erdoğan, Türkiye’deki seçimlerde hem kazandı, hem kaybetti.” başlığını atan Algemeen Dagblad gazetesi, Erdoğan’ın cumhurbaşkanı seçimini çok rahat kazandığını fakat milletvekili seçiminde çoğunluğu kaybedebileceğini yazdı.

Gazete yüzde 87’lik rekor bir katılım gerçekleşen seçim esnasında ciddi bir sıkıntı yaşanmadığı bilgisine yer verdi.

“Türkiye’de heyecanlı bir seçim akşamı: Sayılarda anlaşmazlık var,” başlığını atan kamu yayın kuruluşu NOS da AA ile kimi “gözlemcilerin” aktardığı sonuçların farklı olduğunu savundu.

RTL Nieuws yayın kuruluşu ise, “Erdoğan birinci turda tekrar seçildi görünüyor.” başlığı ile beklendiği gibi Erdoğan için her şeyin iyi gittiğini ve birinci turda yeniden seçilmesinin kesin gözüktüğünü aktardı.

De Telegraaf gazetesi “Türk muhalefeti seçmenleri protestoya çağırıyor.” başlığı ile “en büyük muhalefet partisi olan CHP’nin halkı YSK binasının önüne çağırdığına” işaret etti.

Hollanda’da yayın yapan NRC Handelsblad gazetesi “Erdoğan siyasi zaferini ilan etti ancak muhalefet pes etmeyecegini açıkladı” başlığını attı. Seçim kampanyasının çok çekişmeli geçtiğini belirtti.

İsveç:

İsveç devlet televizyonu SVT ilk haberlerini ”Erdoğan kazanma yolunda.” anonsu ile duyurdu. Daha sonra sandıkların yüzde 70’inin açıldığını belirten SVT “Erdoğan’ın oyların yüzde 55’ini, Muharrem İnce’nin de yüzde 29’unu aldığını” ifade etti.

İsveç’in en büyük gazetesi Aftonbladet ”Erdoğan kazanmak üzere.” başlığı ile duyurduğu haberde, oyların yarısının sayıldığını, Erdoğan’ın yüzde 55 oyla önde gittiğini ve en yakın rakibi Muharrem İnce’nin ise yüzde 28’de kaldığını belirtti.

Macaristan:

Macaristan’ın en çok izlenen televizyonu Hir TV seçim haberini ”Erdoğan yönetmeye başlayabilir.” başlığı ile verirken, an itibarıyla oyların yüzde 90’ının sayıldığını ve ikinci tura gerek kalmadan Erdoğan’ın ilk turda yüzde 50’nin üzerinde oy alarak cumhurbaşkanlığını ilan ettiğini duyurdu. Haberde, muhalefet partilerinin itirazlarına da yer verildi.

Macar Haber Ajansı (MTI) da ”Erdoğan Cumhurbaşkanlığı seçiminde zaferini açıkladı.” başlığıyla verdiği haberde, Erdoğan’ın zaferini ilk turda ilan ettiğini duyurdu. MTI, CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Bülent Tezcan’ın, seçimlerin ikinci tura kaldığı şeklindeki iddialarına da yer verdi.

Magyar İdök gazetesi ise ”Hükümet partisi Mecliste çoğunluğu kaybetti.” başlığıyla verdiği haberde, AK Parti’nin ancak müttefiki MHP ile Mecliste 347 sandalyeye sahip olmasının beklendiğini bildirdi.

İsviçre:

İsviçre’nin ulusal yayın yapan tek ve en büyük gazetesi Blick, internet sayfasından Türkiye’deki seçimleri “Erdoğan kazandığını ilan etti.” başlığıyla okuyucularına duyurdu.

Haberde, Türkiye’nin 24 Haziran seçimleriyle köklü bir sistem değişikliğine gittiğinin altı çizildi.

Bulgaristan:

Bulgaristan Ulusal Televizyonu (BNT) Türkiye’deki seçim sonuçlarının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ikinci bir 5 yıllık başkanlık dönemine doğru “yolladığını”, parlamento seçiminin sonuçlarının ise “Erdoğan’a parlamentoda güçlü bir oy çoğunluğu sağlayan, konforlu yeni bir başkanlık dönemi sağlayacağını” bildirdi.

Cumhurbaşkanı adaylarının sandık başındaki açıklamalarına da yer veren BNT, Erdoğan’ın, Türkiye’nin demokratik bir devrim gerçekleştirdiğini ifade ettiğini aktardı.

Türkiye’deki seçimin Bulgaristan’da önde gelen haberlerin arasında yer aldığını belirten BNT, izleyicilerin katıldığı haftalık oylamasında seçimin “haftanın en önemli haberi olarak” ortaya çıktığını açıkladı.

Bulgaristan Ulusal Radyosu (BNR) ve ülkenin en büyük özel televizyon kanalı BTV ise Türkiye’deki seçim sonuçları ile ilgili olarak Türkiye’de yaşayan Bulgaristan göçmenlerinin beklentilerine geniş yer verdi.

Çin:

Çin haber ajansı Şinhua, “Kritik seçimlerde kesin zafer Erdoğan’ın” manşetiyle gördüğü haberinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ilk turda anketlerde tahmin edilenden daha fazla çoğunluğu elde ettiğine dikkati çekti. Yeni sistemde başbakanlık makamının kaldırıldığı, cumhurbaşkanlığı makamının hem hükümetin hem ülkenin başı olduğu vurgulanan haberde, Türkiye’de yaklaşık 60 milyon seçmenin oy kullandığı kaydedildi.

Çin Komünist Partisinin resmi yayın organlarından “Global Times” gazetesi de “Erdoğan ve ittifakı, cumhurbaşkanı ve parlamento seçimlerini kazandı.” başlığını kullandığı haberinde seçim sonuçlarına yer verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seçim akşamı yaptığı konuşmasına da yer ayıran gazete, seçimden sonra yeni cumhurbaşkanlığı sisteminin uygulanacağına işaret etti.

Japonya:

Japonya’nın Kyodo haber ajansı da seçimi “Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’deki cumhurbaşkanı seçiminde zafer ilan etti” başlığıyla görerek Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2003’ten bu yana iktidarda olduğuna değindi.

Erdoğan’ın icracı cumhurbaşkanlığı dönemine hazırlandığını aktaran Kyodo, Adalet ve Kalkınma Partisinin (AK Parti) Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ile mecliste çoğunluğu sağladığını belirtti.

Japon haber televizyonu NHK, “Erdoğan’ın yeniden seçilmesi, muhtemelen bölgeyi etkileyecek” başlığını kullandı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 15 yıldır Türkiye’yi yönettiğini vurguladı.

Haberde “Zafer, Erdoğan’a yeni anayasal şartlarda her zamankinden daha fazla güç verecek.” ifadeleri kullanıldı.

Endonezya:

Endonezya haber ajansı Antara, “Erdoğan, cumhurbaşkanı seçiminde başarılı oldu” başlığını attığı haberde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yüzde 52,7’lik oy oranıyla kazanmasına dikkati çekti.

“Erdoğan seçim zaferini ilan etti” başlığını kullanan “Kompas” gazetesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hızlı oy sayımı sonucunda oyların yüzde 50’den fazlasını aldığını ve gelecek 5 yıl için cumhurbaşkanı seçildiğini yazdı.

Tayland:

“The Bangkok Post” gazetesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’deki seçimlerde çifte zafer kazandığını vurguladığı haberinde, Türkiye’deki seçmenlerin ilk kez hem cumhurbaşkanı hem de parlamento için oy kullandığını belirtti.

Malezya:

“The Star” gazetesi, “Erdoğan, seçimlerde çoğunluğu kazandı” başlığıyla verdiği haberde Erdoğan’ın cumhurbaşkanı seçiminde oyların yarısından fazlasını aldığını yazdı.

Singapur:

“The Strait Times” gazetesi de gelişmeleri, “Erdoğan, cumhurbaşkanlığında ikinci dönemini kazandı” başlığıyla okurlarına duyurdu.

(BBC Türkçe, Mynet)