Yeni İnsan Yayınevi, Ekoloji Kitaplığı’na David Evans‘ın kaleme aldığı ve Burcu Yeşil‘in Türkçeye çevirdiği “Sıfır Atık: Tüketim Kültürü ve Gıda İsrafı” kitabını ekledi.
Geçen hafta pişirdiğiniz brokolinin kalanı hâlâ dolapta mı duruyor? Bu hafta yaptığınız mutfak alışverişinden kalan, bozulmaya yüz tutmuş meyve ve sebzeler dolabı her açtığınızda üzgün üzgün size mi bakıyor? Yalnız değilsiniz.
Sıfır Atık kitabı, ailelerin satın aldıkları gıdaları nasıl ve neden henüz kullanamadan çöpe attıklarını inceliyor. Konunun karmaşıklığı düşünülünce, kitabın amacı nispeten basit: “Gıda” olarak algılanan maddeler nasıl oluyor da “atığa” dönüşüyor?
Brokolinin hikayesi
Evans, kitaba brokolinin hikâyesiyle başlıyor. Bu hikâyenin mekanı süpermarket. Fisher ve Benson’un 2006 yılında yayınladığı brokoli hikâyesinde bu konu, üretim zincirinden geriye, yani süpermarketten üreticiye doğru; inceleniyor.
Bununla birlikte, nitelikli bir küreselleşme analiziyle beraber gücün politik ve ekonomik boyutlarını anlatıyordu. Fakat Evans, bu kitapta daha tanıdık bir yolculuğu anlatıyor. Buna ek olarak, hikâye nitelikli bir küreselleşme analizini ve gücün politik ve ekonomik boyutlarını ortaya koyuyor. Kitabın temel argümanı basitçe şöyle:
“Yemeğimiz gündelik hayat akışı ve tüketim kültürünü ayakta tutan bazı faktörlerin sıradan bir sonucu olarak çöpe dönüşüyor.”
Üreticide başlayan çöp kutumuzda sonlanan yolculuk
Yemek yaparken atık üretmeme konusunda ne kadar hassas davranırsak davranalım, çoğu zaman bunu başaramıyoruz. Marketteki ürünler belli porsiyonlarda paketlendiği için, pişireceğimiz yemeğin gerektirdiğinden daha fazla ürünle eve dönmek zorunda kalabiliyoruz. Ayrıca yemeğin ev halkı tarafından beğenilmesi ve sağlıklı olması arasında da bir denge kurmaya çalışıyoruz. Bu sürecin sonunda yenebilir durumdaki gıdaların toprakta, üreticide başlayan yolculuğu çöp kutumuzda son buluyor.
David Evans pek çoğumuzun ortak problemi haline gelen atık meselesini merkeze koyduğu araştırmasının sonuçlarını, çeşitli antropolog ve sosyologların teorileriyle harmanladığı bu kitap aracılığıyla okuyucuya sunuyor. Ayrıca Evans gıdayı gıda olmaktan çıkaran, onu “atmaya hazır” hale getiren sebepleri araştırarak, onları tekrar yenebilir hale getirme ihtimalini inceliyor.
“Sıfır Atık: Tüketim Kültürü ve Gıda İsrafı” kitabı kapalı kapıları aralıyor, insanların evine ve hayatına müdahil olarak gıdanın fazlalık ve atık olma rotasını eleştirel bir bakışla ortaya koyuyor. Eğer siz de daha az atık oluşturmayı amaçlıyor ama nereden ve nasıl başlayacağınızı bilmiyorsanız, bu kitap tam size göre.
David Evans hakkında
Bristol Üniversitesi Ekonomi Fakültesi Maddi Kültür, Piyasa ve Tüketim Bölümü profesörüdür. Sheffield Üniversitesi’nin Sürdürülebilir Yiyecek İşlemleri Grubu’nun (SheFF) genel müdürlüğünü yapmış ve Manchester Üniversitesi’nde 8 yılı aşkın süre çalışmıştır.
Araştırma alanları arasında pazarlamada maddi ve kültürel pratiklerin açımlamaları, ahlaki ve politik ekonomilerin koordinasyonu yer almaktadır. Aynı zamanda sürdürülebilirlik, yiyecek ve sorumluluk tüketimin sosyolojisi ve tüketim coğrafyası diğer çalışma alanları arasındadır.
Burcu Yeşil hakkında
1992 yılında İstanbul’da doğdu. Lise öğrenimini Robert Kolej’de tamamladı, ardından Boğaziçi Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldu ve Edinburgh Üniversitesi’nde Küresel Çevre Politikaları konusunda yüksek lisans eğitimini tamamladı.
Sivil toplum kuruluşlarıyla ilk ilişkisini lise yıllarında gönüllülük yaparak kuran Burcu, üniversiteden sonar yine doğa koruma, gıda, atık, iklim, yeşil politika için hem gönüllü hem profesyonel olarak çalışmaya devam ediyor.
