WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) ve SEFiA (Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği)  “Yenilenebilir Enerji Çağında Kömürün Fizibilitesi: Hunutlu Termik Santrali Örneği” isimli raporunu yayınladı.

Rapor, Adana’da inşaatı devam eden Hunutlu kömürlü termik santral örneği üzerinden kömür yatırımlarının neden artık kâr getirmediğini ortaya koyuyor. Raporun ana bulgularına göre;

• Hunutlu kömürlü termik santralinin yatırım maliyeti 1,7 milyar dolar olarak baz alındığında, işletmeye girdikten ancak 26 yıl sonra proje kendini geri ödeyebilecek. İnşaat süresiyle birlikte bu süre 30 yıla çıkıyor.
• Yatırım maliyeti 2,1 milyar dolar olarak kabul edildiğinde ise, santral 30 yıllık ekonomik ömrü boyunca yatırımı geri ödeyemiyor.

‘Ekonomik açıdan anlamlı yatırım değil’

Rapor kapsamında farklı proje ve sabit yatırım maliyetleri altında, elektrik fiyatı ve ısıl değer değişkenleri ile 16 farklı senaryo çalışıldı. Bu senaryoların hiçbirinde bu santralin küresel ortalamalar temel alındığında kâr edemediği ortaya çıktı.

Mevcut piyasa eğilimlerinin süreceği ve fiyatlarda aşırı bir dalgalanma yaşanmayacağı varsayımları ile hazırlanan rapor, Hunutlu Termik Santrali’nin yatırımcı şirketleri ve finansörleri için ekonomik açıdan anlamlı bir yatırım olmadığına işaret ediyor. Üstelik bu durumun, daha önceki dönemlerde de yaşandığı gibi, piyasa şartlarının kömür aleyhine gelişmesi durumunda daha da kötüleşeceğini ortaya koyuyor.

En iyi ihtimalde dahi zarar getiriyor

Raporun yazarlarından biri olan SEFiA’dan Bengisu Özenç, “Yaptığımız net bugünkü̈ değer hesaplamaları gösteriyor ki, Hunutlu termik santrali sahip olduğu ultra süper kritik kömür yakma teknolojisine uygun yatırım maliyeti senaryosunda, yüksek elektrik fiyatları varsayımı altında bile ekonomik ömrü olan 30 yıl boyunca maliyetini karşılayamıyor. Tamamlanması durumunda 1.320 MW kapasiteye sahip olacak böylesi bir yatırımın ekonomi politiği ve finansal açıdan sürdürülebilir olup olmadığı sorgulanmaya değerdir” dedi.

Rapora göre, ithal kömür için literatürde genel kabul gören ısıl değer 6.000 kcal/kg olsa da, santralde kullanılacak kömürün ısıl değerinin ÇED raporundaki üst limitten (6.400 kcal/kg) alındığı senaryo altında bile, santral işletmeye girdikten ancak 21 yıl sonra yatırımı geri ödeyebiliyor.

Üstelik bu hesaplamada elektrik satış fiyatı en yüksek, projenin yatırım maliyeti ile sabit işletme giderleri ise en düşük değerden referans alınıyor.

‘Elektrik üretim maliyeti arttı’

WWF-Türkiye Genel Müdürü Aslı Pasinli raporla ilgili değerlendirmesinde son 11 yılda güneş enerjisi elektrik üretim maliyetlerinin yüzde 90, rüzgâr enerjisinin yüzde 70 oranında düştüğünü, ancak kömürlü termik santrallerin elektrik üretim maliyetinin yüzde 1 arttığını hatırlattı:

Kömürden çıkış senaryolarının artarak tartışıldığı bir ortamda, yeni kömürlü̈ termik santrallerin inşası çevresel etkileri yanı sıra ekonomik açıdan da çelişkili bir yaklaşım olarak karşımıza çıkıyor. Karbonun fiyatlandırıldığı ve küresel finans akışlarının yön değiştirdiği günümüz koşullarında yeni santral yatırımlarının finansal açıdan da atıl hale gelmesi bekleniyor.

Bu çerçevede örnek bir değerlendirme ortaya koyan bu raporun, Türkiye’nin yeşil iyileşme sürecine ve düşük karbonlu ekonomiye geçişini hızlandırmaya katkı sağlayacağını umuyoruz. Yenilenebilir enerji kaynaklarının maliyet avantajını (IEA’nın tahminleri 2025 yılında rüzgâr enerjisinin en ekonomik seçenek olacağını öngörüyor) ve istihdam potansiyelini (karbon yoğun seçeneklere kıyasla üç kat fazla istihdam sunuyor) göz önünde bulundurarak, ülkemizin doğasını korurken ekonomisini de güçlendirmek için küresel eğilimlerin gerisinde kalmamalıyız.

Maliyeti 2,1 milyar dolar

2015 yılında elektrik üretim lisansını alan Çin’in ilk doğrudan yatırımı olan Hunutlu Termik Santrali’ne söz konusu yatırım için 2016 yılında 3,5 milyar TL sabit yatırım tutarı üzerinden KDV istisnası ve 768 milyon ABD doları tutarındaki makina teçhizat ithalatı üzerinden de gümrük vergisi muafiyeti sağlandı.

Santralin yatırım maliyetinin, farklı kaynaklardan alınan bilgilere göre 1,7 milyar dolar ile 2,1 milyar dolar arasında olduğu anlaşılıyor. 

Hunutlu Kömürlü Termik Santrali

Hunutlu Termik Santrali 2015 yılında elektrik üretim lisansını aldı.Lisansı takiben, söz konusu yatırım için 2016 yılında 3,5 milyar TL sabit yatırım tutarı üzerinden KDV istisnası ve 768 milyon ABD doları tutarındaki makina teçhizat ithalatı üzerinden de gümrük vergisi muafiyeti sağlandı.

Tamamlanması durumunda 1.320 MW kapasiteye sahip olacak Santralin yatırım maliyetinin, farklı kaynaklardan alınan bilgilere göre 1,7 milyar ABD doları ile 2,1 milyar ABD doları arasında olduğu anlaşılıyor.

18 kurum 2020 Mayıs ayından beri #AdanayaTemizHava isimli bir kampanya yürütüyor. Kampanya kapsamında şimdiye kadar 60 bine yakın imza toplandı.