Kıbrıs‘taki Türk ve Rum toplumlarının temsilcileri geçen salı Cenevre’de Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğündeki gayri resmi toplantıda bir araya gelmişti. Üç gün sürecek toplantılara garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık da katılmıştı.
Ancak Türk tarafının “iki devletli çözüm”, Rum tarafının ise “federasyona dayalı çözüm” önerileriyle gittiği görüşmeler öncesi, tarafların ortak zeminde buluşabileceğine fazla şans tanınmıyordu.
Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’tan dışişleri bakanları, Kıbrıs’tan ise KKTC lideri Ersin Tatar ile Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis‘in katıldığı görüşmelerin ikinci gününde Tatar, altı maddelik bir öneri paketi sundu.
Tatar’ın Guterres’e sunduğu öneriler şöyleydi:
- Genel Sekreter, Güvenlik Konseyi’nin iki tarafın eşit uluslararası statüsünün ve egemen eşitliğinin güvence altına alındığı bir kararı kabul etmesi için inisiyatif alacaktır. Böyle bir karar, mevcut iki Devlet arasında iş birliğine dayalı bir ilişki kurulması için yeni bir temel oluşturacaktır.
- Yukarıda belirtilen düzenlemeyle iki tarafın eşit uluslararası statüsü ve egemen eşitliği sağlandıktan sonra, BM Genel Sekreteri himayesinde karşılıklı olarak kabul edilebilir bir iş birliği anlaşması oluşturmak için sonuç odaklı ve belli bir zaman aralığına dayalı müzakerelere başlayacaklardır.
- Müzakereler, iki bağımsız Devlet arasındaki gelecekteki ilişkilere, mülkiyet, güvenlik ve sınır düzenlemesinin yanı sıra AB ile ilişkilere odaklanacak.
- Müzakereler, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin yanı sıra uygun olduğu hallerde, gözlemci olarak AB tarafından desteklenecektir.
- Herhangi bir anlaşma bağlamında, iki Devlet karşılıklı olarak birbirini tanıyacak, üç Garantör Devlet bunu destekleyecektir.
- Bu müzakereler sonucunda varılacak herhangi bir anlaşma, iki Devlette ayrı olarak eşzamanlı referandumlarda onaya sunulacaktır.
Önerilerin kabul görmemesi ve uzlaşma sağlananamaması üzerine masa dağıldı. Bu görüşme, 2017’de yine İsviçre’de, Crans Montana‘daki görüşmelerin ardından ilk bir araya geliş idi. Ancak bu kez resmen müzakere masası kurulmamıştı.
BM Genel Sekreteri Guterres, bu konuda iki veya üç ay içinde yeni bir girişimde bulunacaklarını, 5+1 formatında “yakın gelecekte yeniden bir araya gelmek” konusunda mutabık kalındığını açıkladı.
