Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında, çeşitli sektörlerdeki sanayi tesislerine toprak, su ve havayı kirletme oranlarını yıllık raporlama şartı getirdi. Bu veriler, ilk kez oluşturulacak Kirletici Salım ve Taşıma Kaydı (KSTK) sisteminde halka açık olarak da yayımlanacak.
Resmi Gazete‘de yayımlanan Kirletici Salım ve Taşıma Kaydı Yönetmeliği”yle çevrenin korunması ile yayılı kaynaklar ve sanayi kaynaklı çevre kirliliğinin azaltılması için kirleticilerin salım ve taşıma kaydının oluşturulmasına yönelik usul ve esaslar düzenleniyor.
Buna göre, enerji sektörü, madeni yağ ve gaz rafinerileri, termik santraller ve diğer yakma sistemli tesisler, kömür değirmenleri, kömür ürünleri ve katı dumansız yakıt imal edilen tesisler, metal ürünleri ve işlenmesi, yer altı madenciliği ile ilgili faaliyetler, cam imal edilen tesisler, kimya sanayisinde yer alan tesisler, atık ve atık su yönetimi, kağıt ve ahşap üretimi ile işlenmesi, yoğun hayvancılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, günlük 50 ton ve üzeri karkas üretim kapasiteli mezbahalar, çiğ sütün işlenmesi, elyaf ve tekstil ön işlenmesi ve boyanması için kullanılan tesisler, gemi yapımı ve boyanmasına yönelik tesisler bu yönetmeliğin kapsamında yer alıyor.
Askeri ve nükleer tesisler kapsam dışı
Askeri tesisler, araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile yeni ürün ve süreçlerin test edilmesi için kullanılan işletmeler veya işletme bölümleri ile nükleer tesisler ise yönetmelik kapsamı dışında bırakıldı.
Yönetmeliğin kapsamında yer alan tesisler, kirleticilerin havaya, suya ve toprağa salım miktarlarını, yıllık toplam miktarı 2 tonu aşan tehlikeli atıkların ve yıllık toplam miktarı 2000 tonu aşan tehlikesiz atıkların geri kazanım veya bertaraf için tesis dışına taşınması gibi hususların tamamını Bakanlığa yıllık olarak raporlayacak.
Tesislerin yıllık raporlarında sunulan bilgilerin geçerliliği, eksik, hatalı bilgilerin olup olmadığı valiliklerce denetlenecek.
Ayrıca işletmeciler, raporlama yılının sonundan itibaren beş yıl boyunca, Bakanlık ve valilik tarafından gerektiğinde incelenebilmeleri için bu bilgileri muhafaza edecek. Bakanlıkça hazırlanacak “Kirletici Salım ve Taşıma Kaydı (KSTK)” sistemi halkın erişimine de açık olacak.
KSTK’de tesislerle ilgili, işletmeci tarafından bildirilmesi gereken havaya, suya, toprağa salımı ile tesis dışına taşınan atık su kirleticilerinin yönetmelikte belirlenen eşik değerlerini aşanlar ile yıllık toplam miktarı 2 tonu aşan tehlikeli ve tehlikesiz atıkların miktarları gibi bilgiler yer alacak.
İşletmeci herhangi bir bilginin halka açık KSTK sisteminin dışında bırakılmasını istediği takdirde, ilgili bilgiyi ve gizlilik talebinin nedenlerini belirtmek suretiyle Bakanlığa gizlilik talebinde bulunabilecek.
Birbirini takip eden her bir raporlama yılı için raporlama yılının bitiminden 12 ay sonra KSTK bilgileri halka açık hale getirilecek.
Geçiş süreleri
İşletmelerin yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk raporlama yılı, ilk tam takvim yılı olarak belirlendi. Ayrıca KSTK’nin halka açılması ile ilgili hükümleri, Bakanlık tarafından teknik altyapı tamamlanana kadar uygulanmayacak.
Yönetmelikte belirlenen hükümlere aykırı hareket eden işletmecilere, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari yaptırımlar uygulanacak. Yönetmeliğin Ek 1’inci maddesinde yer alan faaliyetler; enerji sektörü ile metal üretimi ve işlenmesi için yayım tarihi itibarıyla, mineral/maden sanayisi ve kimya sanayisi için yayımı tarihinden 1 yıl sonra, atık ve atık su yönetimi ile kağıt ve ahşap üretimi ve işlenmesi için yayımı tarihinden iki yıl sonra, yoğun hayvancılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, gıda ve içecek sektöründe hayvansal ve bitkisel ürünler ile diğer faaliyetler için yayımı tarihinden üç yıl sonra yürürlüğe girecek.
Diğer hükümleri ise bugünden itibaren geçerli olacak.
