Ana Sayfa Blog Sayfa 571

Depremzede çocukların cemaat kursuna verilmesine suç duyurusu

Önce Çocuklar ve Kadınlar Derneği, Sakarya‘da dokuz depremzede çocuğun, annelerinin yanından alınarak müftülüğe ait olan ancak işletmesi İsmailağa Cemaati‘ne bağlı vakıf tarafından yürütülen bir yatılı Kuran kursuna verilmesiyle ilgili suç duyurusunda bulundu.

Derneğin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“Kahramanmaraş merkezli depremde babalarını yitiren 9 çocuğumuzun İsmailağa Cemaatine yakın Sakarya Erenler İlme Hizmet Vakfına yatılı olarak verildiği iddialarının soruşturulması hususunda suç duyurusunda bulunduk. Çocuklara sahip çıkmak görevimiz. Kamuoyuna saygıyla bildiririz.”

Ne olmuştu?

Maraş merkezli depremde babalarını yitiren ve Antep‘ten Sakarya’ya getirilen dokuz yetim çocuğun Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı olan ancak işletmesi İsmailağa Cemaati’ne yakın Sakarya Erenler İlme Hizmet Vakfı tarafından işletilen Mekke Mescidi-Hanife Akın Kuran Kursu‘na yatılı olarak verildiği ortaya çıkmıştı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık daha önce söz konusu iddialar hakkında, “Devlet ve kamu olarak refakatsiz çocuğu derneğe, vakfa, herhangi bir yere teslim etmemiz, denetimi kişi ya da kuruluşa vermemiz söz konusu değil” açıklamasını yapmıştı. Ancak depremzede Suriyeli çocukların İstanbul Beykoz’da İHH’ye ait bir villaya götürülmesi konusunda Bakan Yanık “Bilgimiz var, anneleri de yanında” demişti.

Rusya ‘Üç günde Kiev’i alırız’ demişti: Ukrayna Savaşı’nda birinci yıl doldu

Rusya‘nın Ukrayna‘ya karşı başlattığı savaşta bir yıl geride kaldı. 24 Şubat 2022’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin‘in talimatıyla başlayan savaş, özellikle Donetsk bölgesinde şiddetli şekilde devam ediyor.

İşgalin birinci yıldönümünde, dünyanın her yerinden savaşa son verme çağrıları yükseldi. Birçok uluslararası örgütün yanı sıra dünya liderleri de savaşa son verilmesini istedi. Birçok ülkede savaş karşıtı gösteriler yapılırken, düzinelerce kent anma etkinliklerine sahne oldu.

NATO, Ukrayna için desteğini yineledi

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) tarafından savaşın birinci yıldönümüne dair yapılan açıklamada, şu ifadeleri kullandı: “Rusya’nın, onlarca yılda meydana gelen Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik en büyük tehdit olan Ukrayna’ya karşı giriştiği acımasız savaşın bir yılını üzüntüyle anarken, Müttefikler olarak uluslarını, topraklarını ve ortak değerlerimizi kahramanca savunan Ukrayna hükümeti ve halkıyla dayanışmamızı bir kez daha dile getiriyoruz. Kaybedilen hayatları saygıyla anıyor ve Ukrayna’nın yerleşim bölgeleri ile sivil ve enerji altyapısı da dahil olmak üzere Rusya’nın yasadışı savaşının yol açtığı trajik insan ıstırabı ve yıkımından üzüntü duyuyoruz.”

Rusya’nın işgaline karşı savunmada olan Ukrayna’ya siyasi ve pratik desteğin artırılacağını ve Ukrayna’nın galip gelmesine yardımcı olmak için desteğin sürdürüleceğini ifade eden NATO’nun açıklamasında; “Uluslararası hukukun ve BM Sözleşmesinin açık bir ihlali olan bu savaşın tüm sorumluluğunu Rusya taşımaktadır. Rusya’nın eylemleri AGİT ilkelerini ve taahhütlerini hiçe saymakta ve uluslararası güvenlik ve istikrar ile kurallara dayalı uluslararası düzeni ciddi şekilde baltalamaktadır. Rusya’yı Ukrayna ile yapıcı bir şekilde inandırıcı müzakerelerde yer almaya çağırırken, Rusya adil ve kalıcı bir barış için içten bir açıklık göstermemiştir. Rusya üzerinde koordineli uluslararası baskıyı sürdürmekte kararlıyız. Rusya’nın savaşına aktif olarak olanak tanıyan Belarus dahil herkesi kınıyoruz” denildi.

Savaşın aynı zamanda küresel güvenliği de tehdit ettiğini belirten NATO, “Rusya’nın enerji şantajı, küresel gıda arzı üzerindeki etkisi, kötü niyetli iki yüzlü faaliyetleri, dünya çapında yürüttüğü dezenformasyon kampanyası ve sorumsuz nükleer söylemleri Rusya’nın uluslararası normları ve dünyadaki milyarlarca insanın refahını hiçe saydığını açıkça gösteriyor” diye ekledi.

AvrupaAtlantik bölgesinin tamamında barış, güvenlik ve istikrar için çaba gösterilmeye devam edileceğini vurgulayan açıklamada, “Rusya’nın cesur Ukrayna halkının kararlılığını kırma çabaları başarısızlıkça sonuçlanıyor. Aradan geçen bir yıla rağmen, Ukraynalılar özgürlük ve bağımsızlık için yiğitçe savaşıyorlar. Biz de onların yanındayız” ifadeleri kullanıldı.

Guterres: Savaş, küresel krizlere odaklanılmasının önüne geçiyor

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres de Rusya’nın Ukrayna’yı işgale başlamasının birinci yılına ilişkin dün (23 Şubat) yaptığı açıklamada, işgalin insanlığın kolektif vicdanına hakaret olduğunu belirtti.

Guterres, işgalin BM Sözleşmesine de uluslararası hukuka da aykırı olduğunu vurgulayarak, “Bu savaş bölgesel istikrarı tehdit ediyor, küresel gerilim ve ayrılıkları büyütüyor, küresel krizlere odaklanmamızın önüne geçiyor” dedi.

Savaş boyunca nükleer silah kullanımının ima edilmesinin büyük bir tehdit olduğunu belirten BM lideri, “Uçurumun kenarından geri dönmeliyiz” diyerek nükleer silah kullanımına yönelik tehditlere son verilmesi çağrısında bulundu.

Guterres, “Bunlara göz yummak krizi sadece derinleştirecektir. Antlaşmamızda yer alan prensipleri tahrip edecektir” diye konuştu. 

Dünyadan Ukrayna’ya destek mesajları

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, sosyal medya platformu Twitter üzerinden paylaştığı açıklamada, “Rusya’nın Ukrayna’yı yasa dışı işgalinden bu yana bir yıl sonra, NATO olarak Ukrayna halkının yanındayız. Bağımsız bir ulus olarak galip gelmeniz için her ihtiyacınızda sizi destekleyeceğiz. Size güç diliyorum. Size cesaret diliyorum. Size başarı diliyorum. Ve Size zafer diliyorum” dedi.

Avrupa Komisyonu tarafından yapılan paylaşımda, Ukrayna’ya destek mesajı verildi. Komisyon, “Bugün, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş ölçekte acımasızca işgal edişinin birinci yılını anıyoruz. Ancak Rusya’nın yol açtığı ölüm ve yıkıma karşı Ukrayna’nın 365 günlük cesur direnişini de anıyoruz. Ukrayna özgür olacak ve biz de ne kadar sürerse sürsün Ukrayna’nın yanında olmaya devam edeceğiz” ifadelerine yer verdi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, savaşın yıldönümüne dair yaptığı konuşmada, “Ukrayna, özgürlük arayışında asla pes etmeyecek bir ulusun cesaretinin bir kanıtıdır. Ukrayna galip çıkacak çünkü Ukraynalılar ne korkacak ne de geri adım atacak. Ve çünkü Avrupa ve ortakları ve müttefikleri taviz vermeyecek” diyerek Ukrayna’ya desteğini dile getirdi.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, yaptığı paylaşımda “Bir yıl önce, tarih durma noktasına geldi. Rusya, Ukrayna’yı acımasızca işgal etti. Akıl almaz, insanlığa sığmaz 365 gün. Ancak Ukrayna dimdik ayakta. Avrupa, kazanmak ve yeniden inşa etmek için Ukrayna’nın yanında. Kabus sona ermeli” ifadelerini kullanarak Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba‘ya desteğini iletti.

Zelenski’den savaşın yıldönümü mesajı: Yenilmedik

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 24 Şubat 2022’de başlayan savaşın yıldönümünde Ukrayna halkına seslendi. Geçen sene savaşın ilk gününde 67 saniyelik bir açıklama ile Ukrayna halkına hitap ettiğini hatırlatarak sözlerine başlayan Zelenski, “24 Şubat 2022 böyle başladı. Hayatımızın en uzun günü. Modern tarihimizin en zor günü. O gün erken kalktık ve o zamandan beri de uyuyamadık” dedi.

Savaşın Ukrayna’da birçok şeyi ve birçok ailenin kaderini değiştirdiğine değinen Zelenski, “Savaş birçok ailenin kaderini değiştirdi. Ailelerimizin tarihini yeniden yazdı. Gelenek ve göreneklerimizi değiştirdi. … Aslında geçen yıl her Ukraynalı bir yakınını kaybetti. Bir baba, bir oğul, bir erkek kardeş, bir anne, bir kız, bir kız kardeş, yakın bir arkadaş, meslektaş, komşu, bir tanıdık” diye konuştu.

Ukrayna’nın karşı saldırılar ile geri aldığı bölgeleri hatırlatan Zelenski, “Ağustos, işgalcilerin tek bir Ukrayna şehrini bile almadığı ilk aydı. Denazifikasyonla ilgili tehditler ve ültimatomların yerini iyi niyet jestleri aldı. Ve o zaman zaferimizin kaçınılmaz olduğunu hissettik” şeklinde konuştu.

Zelenski ayrıca Rusya’nın işgal ettiği bölgelerde yaşayan Ukraynalılara da seslenerek ‘öyle ya da böyle’ tüm toprakların özgürleştirileceğini belirterek, “Şu anda geçici işgal altında olan vatandaşlarımız, Ukrayna sizi terk etmedi, sizi unutmadı. Savaşacağız ve tutsak askerlerimizin her birini geri getireceğiz. Sürekli büyük füze saldırılarına ve elektrik kesintilerine rağmen bu zaferin ışığını görüyoruz” dedi. Zelenski, Ukrayna’nın tüm tehditlere karşı koymaya devam ettiğini belirterek, “Yenilmedik. Ve bu yıl zafer kazanmak için her şeyi yapacağız!” dedi.

BM, Rusya’nın hak iddialarını reddetti

BM Genel Kurulu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini kınayan karar tasarısını kabul etti. Rusya’nın Ukrayna’daki askerlerini çekmesi ve savaşı durdurması da istendi.

141 ülke önergenin lehine oy kullanırken, 32 ülke çekimser kaldı. Rusya dahil yedi ülke ise karşı oy kullandı.

Büyük çoğunluk tarafından kabul eden önerge, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne desteği yineledi ve Rusya’nın hak iddialarını da reddetti.

Dünyanın birçok kentinden barış çağrıları yükseldi

Rusya’nın bir yıl önce başlattığı Ukrayna işgali, dünyanın çeşitli yerlerinde protesto edildi ve savaş süresince hayatını kaybedenler anıldı. Birçok ülkede başkentlerde bir araya gelen insanlar barış çağrısında bulundu.

Ukrayna’da Kiev ve Lviv kentlerinde düzenlenen anma gösterilerinin yanı sıra Berlin, Paris, Brüksel, Londra, New York, Sofya, Krakow ve Sydney kentlerinde düzenlenen etkinliklerde barış çağrıları yapıldı.

Savaşın bir yılında neler yaşandı?

Putin, geçen yıl 24 Şubat’ta sabahın erken saatlerinde televizyondan “Ukrayna’da özel askeri operasyon” başlattıklarını duyurdu. Böylece Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı başladı.

Başlattığı “özel askeri operasyonun” gerekçesini anlatan Putin, sözde ayrılıkçı yönetimlerin Rusya’dan askeri yardım talebinde bulunduğunu belirtti. Putin, “Operasyonun amacı 8 yıldır Kiev rejimi tarafından istismara, soykırıma maruz kalan insanları korumaktır. Rusya Federasyonu vatandaşları da dahil olmak üzere sivillere karşı çok sayıda kanlı suç işleyenleri adalete teslim etmenin yanı sıra Ukrayna’nın Nazizm’den ve militarizmden arındırılması için çaba göstereceğiz” dedi.

Rus askerleri üç taraftan Ukrayna’ya girdi

Rus askeri birlikleri, Ukrayna’nın Donetsk ve Luhansk bölgelerinden Kiev yönetiminin kontrolündeki bölgelere, aynı anda Rusya sınırından Harkiv, Sumi ve Çernigiv bölgelerine, Belarus üzerinden Çernobil bölgesine giriş yaptı.

Kırım üzerinden de Herson ve Melitopol bölgelerine doğru asker çıkaran Rus ordusu, hava ve karadan asker sevk ettiği Kiev’i kuşatma altına aldı.
Rus ordusu, 28 Şubat’ta, nükleer ve hipersonik silahlarını içeren stratejik caydırıcı güçlerini özel savaş görevi durumuna geçirdi.

Kiev ve Çernigiv bölgelerinden çekilme

Savaşın ikinci ayında Kiev ve Çernigiv bölgesinden Rus askerleri geri çekildi. Kiev yönetimi, birkaç gün sonra Rus askerlerinin çekildiği Buça ve İrpin şehirlerinde Rusya’yı katliam yapmakla suçladı. Rusya, iddiaların provokasyon olduğunu savundu.

Ardından Donetsk bölgesine bağlı Kramatorsk şehrindeki tren istasyonuna füze saldırısı düzenlendi. Saldırı sonucunda 50’den fazla kişi öldü, 100’den fazla kişi yaralandı. Ukrayna ve Rusya karşılıklı olarak birbirini suçladı.
Ruslar, ilk aylarda Berdyansk ardından Mariupol şehirlerini kontrolü altına alarak Ukrayna’nın Azak Denizi ile bağlantısını tamamen kesti.

Savaş, Ukrayna’nın doğusuna kaydırıldı

Nisanda Ukrayna’nın doğusuna yoğunlaşan Ruslar, “Donbas’ı özgürleştirmek” amacıyla Donetsk ve Luhansk bölgesindeki bazı yerleşim yerlerini ele geçirdi ancak çok büyük ilerleme sağlayamadı.

Rus ordusu, Ukrayna’daki stratejik hedeflere yönelik sık sık uzun menzilli, yüksek hassasiyetli füzeler kullandı. ABD ve Avrupa ülkeleri, Ukrayna’ya silah desteğini artırdı. Rus ordusunun Ukrayna topraklarındaki ilerleyişi durma noktasına geldi.

Ukrayna güçleri de Rus ordusunun kontrolüne giren şehir merkezlerine saldırılar düzenlemeye devam etti. Rus ve Ukrayna ordusunun karşılıklı saldırılarında sivil kayıplar yaşandı.

Rus amiral gemisi ‘Moskova’ batırıldı

Ukrayna, 13 Nisan’da Karadeniz’de Rus Karadeniz Filosu‘na ait “Moskova” isimli amiral gemisini vurduğunu duyurdu. Rus tarafı, geminin çıkan yangın sırasında gövdesinde mühimmat patlaması sonucu hasar aldığını ve battığını açıkladı.

Yılan Adası’ndan çekilme

Liman şehirleri Odessa ve Mikolayiv bölgelerini de hedef alan Rusya, Karadeniz‘de stratejik konuma sahip Yılan Adası’nı ele geçirdi. Haziran sonunda Rusya, adadan çekildiğini açıkladı. Ukrayna ise Rus askerlerini adadan çıkardıklarını bildirdi.

Öte yandan, Odessa açıklarına yerleştirilen mayınlar, zamanla koparak rüzgar ve akıntının etkisiyle Karadeniz’e dağıldı.

Harkiv bölgesi, yeniden Kiev’in kontrolüne geçti

Ukrayna’nın kuzeyindeki Sumi ve çevresi, haziranda yeniden Kiev yönetiminin kontrolüne girdi.

Güç toparlayan Ukrayna ordusu, eylülde ülkenin ikinci büyük şehri Harkiv’de saldırı düzenine geçtiğini duyurdu. İzyum, Balakliya ve Kupyansk gibi büyük şehirlerin yanı sıra 300’den fazla yerleşim biriminin kontrolü Kiev yönetimine geçti. Rusya, bu bölgelerden çekildiğini açıkladı.

Zelenskiy, ordusunun karşı saldırıya geçtiği dönemde yaklaşık 6 bin kilometrekare toprağın Ruslardan alındığını söyledi.

Zelenskiy’in verdiği son bilgilere göre ise savaş boyunca Rus güçlerince ele geçirilen 1800’den fazla yerleşim yerinde Ukrayna kontrolü tekrar sağladı.

Rus siyaset uzmanı Dugin’in kızına bombalı saldırı

Rusya’nın tanınmış siyaset uzmanı Aleksandr Dugin‘in kızı Darya Dugina, 20 Ağustos’ta Moskova‘da bulunduğu arabanın infilak etmesi sonucu hayatını kaybetti. Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), olayın arkasında Ukrayna özel servislerinin olduğunu tespit ettiklerini bildirdi.

Rusya’da kısmi seferberlik ilanı

Putin, 21 Eylül’de kısmi seferberlik ilan etti. Seferberlik yoluyla 300 bin Rus vatandaşı, Ukrayna’da savaşmak üzere askerlik hizmetine alınırken çok sayıda insan ülkeyi terk etti.

Rusya ile Ukrayna arasındaki esir değişimi ve Türkiye’nin rolü

22 Eylül’de Rusya ile Ukrayna arasında 200 savaş esirinin mübadelesinin yapıldı. Bu kapsamda, Putin’e yakınlığıyla bilinen Ukrayna ana muhalefet partisi lideri Viktor Medvedçuk da Rusya’ya teslim edildi.

Donbas, Zaporijya ve Herson’da referandum ve ilhak

Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson’da eylül sonunda Rusya’ya katılım için sözde referandumlar yapıldı. Yasa dışı referandumlara katılanların çoğunluğu ilhak kararına “evet” dedi.

Referandumların hemen ardından 30 Eylül’de Putin, Ukrayna’nın Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgelerinin Rusya tarafından ilhak edilmesine yönelik anlaşmaları imzaladı. Böylece Rusya, Kırım’dan sonra Ukrayna topraklarının yüzde 15’ini daha yasa dışı ilhak etmiş oldu.

Zaporijya Nükleer Santrali’ndeki tehlike

Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya Nükleer Santrali’ni 4 Mart’ta Ruslar ele geçirdi.

Zaporijya’nın ilhakıyla birlikte Putin, imzaladığı kararnameyle santralin Rusya’ya ait olduğunu duyurdu. Santralin çevresinde sık sık topçu saldırıları yaşandı. Ukrayna ve Rusya, nükleer tehlike doğuran bu saldırılar konusunda birbirini suçluyor.

Kerç Boğazı’ndaki Kırım Köprüsü’nde patlama

Rusya ile Kırım arasında yer alan köprüdeki kamyonda 8 Ekim’de meydana gelen patlama sonucu üç kişi hayatını kaybetti ve köprüde büyük hasar meydana geldi. FSB, patlamayla ilgili sekiz kişiyi gözaltına aldı.

Putin’in 2018’de resmi açılışını yaptığı ve “Kırım” ismiyle de anılan köprü, Kırım ile kara yolu bağlantısını sağlaması dolayısıyla Rusya için stratejik öneme sahip.

Sivastopol’da Rus donanmasına saldırı

Ukrayna’nın, Sivastopol‘da 29 Ekim’de Rus donanmasına yönelik saldırı düzenlediği bildirildi.

Rusya, saldırıda zarar gören gemilerin tahıl anlaşması kapsamında oluşturulan koridorun güvenliğinin sağlanması sürecinde yer aldığını belirtti.

Doğal gaz boru hatlarına yönelik sabotajlar

Ekim ayında Avrupa’ya doğal gaz sağlayan Kuzey Akım 1 ve Kuzey Akım 2 doğal gaz boru hatlarına yönelik sabotajlar sonunda sızıntıların meydana geldiği açıklandı.

Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik füze saldırıları

Kırım Köprüsü‘ndeki patlamanın ardından Rusya, Ukrayna’daki füze saldırılarını arttırdı. Özellikle ülkenin enerji altyapısını hedef alan Rus ordusunun saldırılarının ardından ülke genelinde elektrik kesintileri başladı.

Polonya’daki füze krizi

NATO üyesi Polonya‘ya 15 Kasım’da füze düşmesi, tüm dünyanın dikkatini buraya çekti. Polonya’nın Ukrayna sınırındaki Przewodow köyüne kaynağı bilinmeyen bir füzenin düştüğü ve iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Füzenin Rusya’ya ait olduğu iddia edildi. Rusya, suçlamaların kasıtlı provokasyon olduğunu duyurdu. NATO ve Pentagon da füzelerin Rusya’ya ait olduğunu teyit etmedi.

Füzenin Ukrayna güçleri tarafından bir Rus füzesini engellemek için ateşlendiği ortaya çıktı.

Tahıl anlaşması uzatıldı

Rusya, “Kırım Köprüsü ve Sivastopol deniz üssüne Ukrayna’nın saldırısını” gerekçe göstererek tahıl anlaşmasını askıya almak istedi ancak 19 Kasım itibarıyla anlaşma 120 gün süreyle uzatıldı.

Ukrayna limanlarından taşınan tahıl miktarı 14 milyon tonu geçti. Erdoğan ve Putin, fakir ülkelere gübre ve tahıl gönderilmesi konusunda anlaştı.

Rusya’nın iç bölgelerindeki askeri tesislere Ukrayna saldırısı

Ukrayna, 5 Aralık’ta Rusya’nın Ryazan bölgesindeki Dyagilevo ve Saratov bölgesindeki Engels askeri havaalanlarına İHA’larla saldırı girişiminde bulundu. Ertesi gün de Kursk kentinde bulunan askeri havaalanındaki petrol depolama tesisine İHA ile saldırı düzenlendi.

Yılbaşındaki saldırılar

Rus ordusu tarafından 2022’nin son günü gece başta Kiev olmak üzere Çernigiv, Sumi, Hmelnitski, Donetsk, Zaporijya, Mıkolayiv ve Herson’a hava ve füze saldırıları düzenlendi. Saldırılarda enerji alt yapıları hasar gördü. Rusya, “kendisine yönelik terör saldırılarında kullanılması planlanan” İHA’ların üretim yerlerini vurduklarını duyurdu. Moskova’da stratejik binaların çatılarına savunma sistemleri yerleştirildiği görüntüleri sosyal medyaya yansıdı.

Ukrayna ordusu da yılbaşında Donetsk bölgesinde Makeyevka yakınlarında Rus birliklerinin geçici konuşlandığı bir noktaya ABD yapımı HIMARS çoklu roketatar sistemiyle saldırdı. Ukrayna 400 Rus askerini öldürdüklerini öne sürerken, Rusya Savunma Bakanlığı 89 askerin saldırıda öldüğünü açıkladı.

Rusya, buna misilleme olarak Kramatorsk‘a yaptıkları saldırıda 600’den fazla Ukrayna askerini öldürdüğünü iddia etti. Ukrayna, iddiayı yalanladı.

Noel dönemi Rusya geçici ateşkes ilan etti

Rusya, Ortodoksların Noel döneminde dini törenlere katılabilmesi için Ukrayna’ya ateşkes çağrısında bulundu. Putin, 6 Ocak saat 12.00’den itibaren 36 saatliğine uygulanması için tek taraflı geçici ateşkes ilan etti.

Ukrayna ise ateşkes için önce Rusya’nın ele geçirdiği bölgeleri terk etmesi gerektiğini bildirerek, ateşkesi dikkate almadı.

Operasyonun başına Rus Genelkurmay Başkanı getirildi

Ocak ayı başında Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov, Ukrayna’daki özel askeri operasyondan sorumlu Müşterek Askeri Kuvvetlerin başına getirildi. Müşterek Askeri Kuvvetlerin önceki komutanı ve Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanı Sergey Surovikin ile Kara Kuvvetleri Komutanı Oleg Salyukov ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı Aleksey Kim de Gerasimov‘un yardımcıları olarak atandı.

Bu değişimle birlikte Rusya’nın baharda Ukrayna’da yeni taarruz planları yaptığı değerlendirmeleri yapıldı. Bunun üzerine Ukrayna, Batı’dan tank ve uzun menzilli silah destek talebini artırdı.

Savaşta ölü sayısı net değil

Eylülde Ukrayna’daki savaşta 5 bin 937 Rus askerinin öldüğünü duyuran Rusya, bu hususta hala yeni bir bilgi açıklamadı.

Rus yetkililer, savaş boyunca 61 binin üzerinde Ukrayna askerinin öldüğünü ileri sürerken, Ukrayna da ölen Rus askerlerinin sayısının 145 bini geçtiğini iddia ediyor. Ancak her iki taraf da kendi kayıplarına ilişkin net ve yeni bir açıklama yapmadı.

Savaştaki sivil kayıplara ilişkin her iki taraf da net rakam veremiyor.

BM’ye göre Ukraynalı mülteci sayısı yaklaşık 8 milyon

BM verilerine göre, Ukrayna’dan yaklaşık 8 milyon kişi komşu ve Avrupa ülkelerine geçti.

BM’ye bağlı Uluslararası Göç Örgütüne göre, ülke içerisinde yerinden edilen kişilerin sayısı ise 7,1 milyon.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliğine göre ise savaşta 24 Şubat’tan bu yana en az 8 bin 6 sivil yaşamını yitirdi, 13 bin 287 sivil yaralandı.

Ateşkes müzakereleri kesildi

Savaş devam ederken Rusya ve Ukrayna heyetleri, ateşkes sağlanması için 3’ü Belarus, biri Türkiye‘de olmak üzere 4 defa yüz yüze müzakere yaptı.

Belarus’ta her iki taraf sadece çatışma bölgelerinden sivillerin tahliyesi için insani yardım koridorları konusunda anlaşabildi.

İstanbul’da 29 Mart’ta yapılan müzakereler sonucunda Ukrayna tarafı, Rus tarafına gelecekteki olası yazılı anlaşmanın ilkelerini teslim etti, anlaşmaya çok yaklaşıldı.

Ancak Buça’daki iddialardan sonra görüşmeler kesildi. 17 Mayıs’ta Ukrayna tarafı, ülkedeki durumun çok değiştiğini ve Rusya ile müzakereleri askıya aldıklarını duyurdu.

Batı, savaş nedeniyle Rusya’ya yaptırımlar uygulamaya başladı

Savaşın siyasi ve sosyal etkileriyle birlikte ekonomik alanda alınan Rusya’ya yönelik yaptırım kararları, tüm dünyada doğrudan veya dolaylı olarak etkisini gösterdi.

AB üyesi ülkeler, ABD ve diğer Batılı ülkeler, Ukrayna’ya askeri müdahalede bulunan Rusya’ya karşı finans, enerji, ulaşım, ihracatın kontrolü ve finansmanı ile vize politikası gibi çeşitli alanlarda yeni yaptırımlar belirledi.

AB, savaş boyunca Rusya’ya karşı 9 yaptırım paketi kabul ederek, 1386 kişi ve 171 kuruluşa yaptırım kararı aldı.

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısıyla pek çok sektörde dünyada önde gelen 1000’in üzerindeki uluslararası şirket, boykot amacıyla Rusya’yı terk etti veya faaliyetlerini kısıtladı.

AB, Rus petrol ve doğal gazına yönelik tavan fiyat uygulaması kararı aldı, karara bazı diğer Batı ülkeleri de katıldı. Rusya da bu kararlara karşı yaptırımlarla cevap verdi.

Mimarlar Odası yönetimine JIN TV’ye ödül cezası: 1 yıl 8 ay hapis

Mimarlar Odası Ankara Şubesi yönetimine , JIN TV program yapımcısı Güler Yıldız‘a 2021 yılında verdikleri ödül nedeniyle açılan davada karar çıktı.

Ankara 25. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen karar duruşmasında Mimarlar Odası Ankara Şubesi Başkanı Tezcan Karakuş Candan ve oda yöneticileri Muteber Osmanpaşaoğlu, Ece Yoltay, Nilay Evirgen Kabal hakkında  1 yıl 8 ay hapis cezası verildi.

Mahkeme cezaları erteledi.

Yönetimdeki Tuğba Arslan, Mustafa Özgür Bayramoğlu hakkında beraat veren mahkeme, dosya kapsamında yargılanan Ünal Kara hakkında ise hüküm kurmadı.

Ne olmuştu?

“Mimar Emre Madran Basın Ödülleri” kapsamında Uluslararası Televizyon Haberciliği dalında 2021 yılında JIN TV’ye ödül verilmişti.

İktidara yakın medyanın hedef göstermesinin ardından Ankara Şubesi yöneticileri hakkında ödül gerekçesiyle ‘örgüt propagandası yapmak’tan dava açılmıştı.

Çadır ve konteyner sorunu sürerken, inşaatlar jet hızıyla başladı

Maraş merkezli depremlerin etkilediği 11 ilde vatandaşların henüz çadır ve konteyner ihtiyaçları bile çözülmemişken, depremin 19’uncu gününde jet hızıyla inşaat başladı.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) eliyle tamamen yıkılıp yeniden inşa edeceklerini  açıkladıkları Antep’in Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde ilk etapta yapılacak 855 konut için ilk kazmanın vurulduğunu açıkladı.

TOKİ son üç gün içinde Maraş, Hatay, Antep, Adıyaman, Adana ve Kilis‘te pazarlık usulüyle 6 milyarlık, sekiz ihale gerçekleştirmişti.

Zemin etüd çalışmaları tamamlanmış

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından Nurdağı ve İslahiye ilçelerindeki konut çalışmalarına ilişkin açıklamada bulundu.

Paylaşımında bölgedeki çalışmalara yönelik videoya da yer veren Kurum, “Tüm çabamız, vatandaşlarımızı bir an önce evlerine kavuşturmak için. Sözleşmelerini imzaladığımız, zemin etüt çalışmaları tamamlanmış alanlarda hemen işe koyuluyoruz, TOKİ eliyle Nurdağı ve İslahiye’de ilk etapta yapacağımız 855 konutumuz için ilk kazmayı vurduk” dedi.

Bakan Kurum: 200 bin konut için etüdleri tamamlayıp yer seçimi yaptık, 3 bin 107 konutun sözleşmesi tamam

Nurdağı ilçesindeki çalışmalar, zemin etüd çalışmalarının tamamlandığı açıklanan Bademli Mahallesi’nde gerçekleştiriliyor.

Yedi ayda tamamlanacak 

İnşaat firması yetkilisi Murat Ulusoy, AA’ya Nurdağı’nda 456 konutun inşa edileceğini söyledi: “Devletimizin emriyle şu an burada 24 bina yapıyoruz. İslahiye’de de 17 binanın temeline başlamış durumdayız. Hafriyat çalışmasına başladık. İnşallah önümüzdeki hafta temel atma yapılacak. Yine büyüklerimizin emriyle yedi ay gibi sürede bitirip teslim edeceğiz”.

TOKİ ihalelerinde denetim sorunu 

TOKİ, son üç gün içinde Maraş, Hatay, Antep, Adıyaman, Adana ve Kilis’te pazarlık usulüyle en az sekiz ihale yaptı. T24 yazarı Çiğdem Toker, bugünkü yazısında söz konusu ihalelerin yaklaşık maliyetlerinin, bugünkü fiyatlarla 6 milyar TL olduğunu yazdı. Altı şehir için yapılan ihalelere konu projelerdeki konut sayısının ise yaklaşık 3 bin 770 civarında olduğu belirtildi.

Toker yazısında denetime dikkat çekerek şunları söyledi: “Öncelikle bu ihaleleri bilmek herkesin hakkı. İkincisi pazarlık usulüyle yapılan ihale bilgilerini, katılan şirketleri, maliyeti, ve sonuçlarını genel olarak kamuoyuyla paylaşma duyurma ihtiyacı duymayan kamu idarelerinin bu tutumu, sayısız ihalenin denetimini de sorunlu hale getiriyor.”

Toker’in ulaştığı bilgilere göre, sonuçları henüz kesinleşmemiş olmak üzere- TOKİ’nin hafta başından bu yana yaptığı sekiz ihalenin isimleri, konut sayısı ve en düşük teklifi veren firmalar şöyle:

  • Adıyaman Kahta‘da yaptırılacak 297 konut 4 dükkanlı ticaret merkezi için 8 firmanın çağrıldığı ihalede uygun teklif 469 milyon TL ile Halil Koç-MFK Mühendislik ortaklığından geldi. İhaleye 8 firma çağrıldı.(Yaklaşık maliyet: 480 milyon 172 bin 729 TL)
  • Gaziantep Nurdağı’nda yaptırılacak 456 konut ile altyapı ve çevre düzenlemesi için yapılan ihaleye Gaziantep Gold Yapı-Tekon Yapı ortaklığı 777 milyon TL ile en düşük teklifi verdi. İhaleye 7 firma çağrıldı. (Yaklaşık değer: 766 milyon 929 bin 989 TL)-1,31 üzerinde
  • Gaziantep Islahiye’de yaptırılacak 399 konut ve 12 dükkan altyapı çevre düzenlemesi projesi için açılan ihalede en düşük teklifi 519 milyon TL ile yine Gaziantep Gold Yapı verdi. İhaleye 8 firma çağrıldı. (Yaklaşık değer: 545 milyon 936 in 948 TL)
  • Kilis Merkez ilçede yaptırılacak 645 adet konut 4 dükkan ve bir cami için yapılan e ihalede en düşük teklifi 1 milyar 124 milyon TL ile Erzurum’da kurulu Akgün İnşaat verdi. (Yaklaşık değer: 1 milyar 46 milyon 981 bin 125 TL) Yaklaşık değerin yüzde 7,36 üzerinde çıktı en düşük teklif.
  • Adana Sarıçam‘da yaptırılacak 590 adet 5 etap konut altyapı çevre düzenleme işini en düşük teklif 809 milyon 550 bin TL ile Aydın İnşaat-Dizmanlar Gayrımenkul ortaklığından geldi. İhaleye 8 firma çağrıldı. (Yaklaşık değer: 828 milyon 750 bin 864 TL)
  • Kahramanmaraş Afşin’de yaptırılacak 501 adet konut 18 dükkan 1 cami projesi için açılan ihalede en düşük teklifi 787 milyon 773 bin TL ile Okta İnşaat-Aşan Mühendislik ortaklığı verdi. (Yaklaşık değer: 814 milyon 756 bin 959 TL)
  • Kahramanmaraş Pazarcık ilçesinde yaptırılacak 4 etap 518 konut altyapı ve çevre düzenlemesi ihalesinde en düşük teklifi 809 milyon TL ile İmaj Altyapı-Öztaç Petrol-Ayka Global şirketlerinden oluşan ortaklık verdi. İhaleye 8 firma çağrıldı.(Yaklaşık değer: 827 milyon 5305 TL)
  • Hatay Altınözü ilçesinde yaptırılacak 364 konut 1 adet dükkanlı 5 ticaret merkezi altyapı projesi ihalesine en uygun teklifi 594 milyon 221 bin TL ile Kaizen Orman ürünleri-Hi-Ka Nakliye ortaklığı verdi. İhaleye sekiz firma çağrıldı. (Yaklaşık değer: 608 milyon 265 bin 667 TL)

Uzmanlar: Bu acele niye?

Depremin üzerinden geçen 16 günde henüz milyonlarca ton enkaz atığının ortadan kaldırılmadığı ve depremzedelerin temel ihtiyaçlarının giderilemediği bir ortamda alınan hızlı inşaat kararları eleştirilere yol açıyor.

Uzmanlar deprem bölgesinde yapıların bir yıl içinde teslim edileceği vaadine karşı ilk günden itibaren uyarılar yapıyor. Prof. Dr. Naci Görür sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “Kentlerimizi depreme dirençli inşa etmeliyiz, deprem bölgesinde acele inşaat benzer acıları yaşatabilir” uyarısında bulunmuş, “Eğer prekast betonarme kullanmıyorsunuz bir süre o bölgede inşaatlarda beton dökmeyiniz zira çok sık küçüklü büyüklü artçı depremler oluyor. Bu depremler dökülen betonlarda küçük çatlak, kırık ve zafiyet oluşturur” demişti.

TMMOB‘ye bağlı tüm meslek odaları da aceleci bir şekilde yer seçimi kararının yapılmasının doğru olmadığı belirtti:

“Ancak, yaşananlardan ders alarak bu alanlar belirlenmeden önce acil yapılması gereken işlerin başında, deprem nedeniyle kullanılamaz hale gelen bölgedeki jeodezik ağ altyapısının güncellenmesi, yer kabuğu hareketleri nedeniyle metrelerce kayarak bozulmuş olan mülkiyet sınırlarının hızlı bir şekilde güncellenmesi, bölgenin hâlihazır ve kadastral haritalarının yenilenmesi gerekmektedir. Bölgede yer kabuğunda çökme ve yükselme hareketleri gözlenmekte ve hareketlilik devam etmektedir. Bu hareketlerin uydu ve yersel ölçme teknolojileriyle izlenerek planlama öncesi mutlaka dikkate alınması gerekmektedir. Bunlar yapılmadan doğrudan yer seçimi ve planlama çalışmalarına başlanması halinde, gelecekte teknik, hukuki ve sosyal sorunların meydana geleceği aşikârdır.”

Seçilen alanların tarım ve mera arazileri açısından durumu, meteorolojik olaylara karşı duyarlılığı-kırılganlığı, zemini, kentle olan ilişkisinin nasıl kurulacağı, su kaynaklarına yakın olup olmadığı  gibi en temel gerekliliklerin bile yerine getirilip getirilmediği kamuoyuyla paylaşılmadı.

Diyar Galeria’dan 13’üncü kedi de kurtarıldı, Sıra Malatya’da…

Diyarbakır‘ın Yenişehir ilçesinde Maraş merkezli depremlerde hasar gören Galeria İş Merkezi ve üstündeki sitede mahsur kalan kedilerden biri daha kurtarıldı.

Arama kurtarma çalışmalarının tamamlanmasının ardından binada 22 Şubat’ta yıkım başlatılmış; ancak içeride yaşayan hayvanlarının kaldığını belirten hayvan sahipleri ve hak aktivistleri yıkımı engellemişti. Görevlilerin helikopter, drone gibi araçlarla binaya yaklaşıp hayvanları alma çabası sonuç vermeyince sepetli bir vinç Elazığ’dan getirilmiş, katlara bırakılan kapanlı kafesler aracılığıyla hayvanlar birer birer çıkarılmaya başlanmıştı.

Bugün, enkazda mahsur kalan kedilerden 13’üncüsü de kurtarılarak, ilk muayenesi veterinerler tarafından yapıldıktan sonra sahibine teslim edildi.

Bina sakinlerince yapılan görüşmeler sonucunda sitede mahsur hayvan kalmadığı ve son kontrollerin ardından yıkıma devam edeceği bildirildi.

Sadece Galeria’da beklemiyorlar

Depremlerde yıkılan binaların enkazlarında mahsur kalanlar sadece bu binada değil. Birçok binada daha halen canlı olarak enkazda kurtarılmayı bekleyen hayvanlar bulunuyor.

Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM) Galeria’nın içindeki hayvanların yok sayıldığı ve girilmesine izin verilmeyen tek yer olmadığını belirterek çağrı yaptı:

“Deprem bölgelerinde hâlen hayatta kaldığını bildiğimiz hayvanların olduğu binalar var. Galeria için yapılabildiyse hepsi kurtarılabilir, yalnızca gönüllülere kurtarma için giriş izni verin!”

Bunlardan biri de Malatya Emeksiz’de, hasar gören apartmanda bekleyen iki kedi. Sosyal medyadan çağrı yapanlar, bu hayvanların da kurtarılmasını istiyor.

https://twitter.com/avmelikeozdemir/status/1628769670428872707

 

Deprem olur olmaz enkaza yardıma koşan Suriyeli mülteci: Çünkü biz onu 11 sene önce yaşadık

Video haber: İnanç Yıldız

*

Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkilediği Diyarbakır’da tedirginlik sürüyor. Kalacak yer bulamayan yurttaşlar, kendi kurdukları çadırlarda kalıyor. Bunlardan birisi de Suriyeli mülteci Kellali ailesi. Suriye’deki savaştan dolayı Türkiye’ye sığınan Kellali ailesi önce Urfa’da mülteci kampında 2-3 yıl kalıyor. Ardından kamptan çıkan Kellali ailesi Diyarbakır’a yerleşiyor.

Bağlar’ın Muradiye Mahallesi‘nde kalan ailenin deprem sonrası evlerinin hasar görmesi üzerine kalacak yer bulamıyor. Altı yıl önce Urfa’da kaldıkları AFAD çadırını halen saklayan aile, Koşuyolu Parkı‘nda depremzedeler için hazırlanan çadırların yanına kendi çadırlarını kuruyor.
Kellali, üç aile 11 kişi bu çadırda yaşıyor.

Abdülmelik Kellali ve yakınları, deprem olduktan sonra Ofis’te yıkılan binanın enkazına yardım için koşmuş ancak çıkardıkları üç kişi yaşamını yitirmişti. Melik, o kısa sürede enkaz altında kalanların yardıma koşmalarını ise şöyle anlatıyor:

“Çünkü biz onu 11 sene önce yaşadık ve şu ana kadar da yaşıyoruz.”

Maraş’ta enkaz kaldırma işi, Erzurum’da kayak pistleri çöken şirkete

Maraş’ta depremlerin ardından ortaya çıkan tonlarca hafriyat, belediyenin belirlediği alana dökülürken enkaz kaldırma işinin TOKİ tarafından Sarıdağlar İnşaat şirketi eliyle yürütüldüğü öğrenildi.

Kentte enkaz kaldırma çalışmaları TOKİ’nin koordinasyonunda yapılıyor. TOKİ, Maraş’taki enkaz kaldırma işini, Sarıdağlar İnşaat firması eliyle yürütüyor. Şirket, belediye tarafından belirlenen arazi üzerinde iki ayrı döküm sahası oluşturdu. Enkaz kaldırma işleminin dört ile altı ay arasında devam edeceği belirtildi.

ANKA‘nın aktardığına göre, Erzurum Palandöken’e inşa ettiği kayak pisti 2014 yılında çöken şirket; Bingöl ve Hakkari‘deki havalimanları, Konya ve Trabzon stadyumları, Çorum‘daki TOKİ Konutları gibi kamuya ait pek çok işin ihalesini aldı.

Çamlıca Kulesi’ni de aynı firma inşa etmiş

Firmanın 25’inci Dünya Üniversiteler Arası Kış Oyunları için Erzurum’un Palandöken İlçesi Kiremitliktepe‘de yaptırılan Türkiye’nin ilk ve tek kayakla atlama kuleleri, 2014 yılında çökmüştü. Tesisin 94 milyon liraya mal edildiği belirtilmişti. 2010 yılının sonlarında tamamlanarak 7 Ocak 2011 tarihinde hizmete açılan atlama kulelerinde 15 Temmuz 2014 tarihinde meydana gelen heyelan sonucunda çökme yaşanmıştı. Erzurum’daki buz pateni pisti de Sarıdağlar İnşaat tarafından yapıldı.

Firmanın İstanbul’daki Küçükçamlıca Radyo ve TV Kulesi de Sarıdağlar İnşaat ve Tic. A.Ş. tarafından inşa edildi.

Türkiye’de, ‘Helal Turizm Sertifikası’ alan ilk otel olan Antalya Adenya Otel de Ahmet Sarıdağ‘a ait.

Bingöl ve Hakkari’deki havalimanları, Konya ve Trabzon stadyumları, Çorum’daki TOKİ Konutları gibi kamuya ait pek çok işin ihalesini Sarıdağlar İnşaat kazandı.

2023 sıcaklık rekorlarıyla başladı: Ocak’ta en yüksek ve en düşük sıcaklık rekorları kırıldı

Küresel ölçekteki kayıtlar 1880’de başladığından beri, dünyanın en sıcak ocak ayı 2023’te yaşandı. ABD’nin Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’ne (NOAA) bağlı Ulusal Çevresel Bilgi Merkezi 14 Şubat’ta ocak ayı sıcaklıklarının 20. yüzyıl ortalamasının 0,87°C derece üzerinde olduğunu belirtti. Merkez, dünyanın her iki kutbunda da deniz buzunun çok azaldığına dikkati çekti.

NOAA, Ocak 2023’ün 20. yüzyıl ortalamasının üzerinde sıcaklık ölçülen art arda 47’nci Ocak, ve art arda 527’inci ay olduğunu ifade etti.

Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Ocak 2023 sıcaklıklarının sanayi öncesi sıcaklıkların yaşandığı 1880-1920 döneminin 1,14°C derece üzerinde seyrederek, kaydedilen en sıcak yedinci dcak ayı olduğunu açıkladı.

NASA, devam eden La Niña nedeniyle Ocak 2023’ün, modern kayıtların tutulmaya başlandığı 1880 yılından bu yana, 1951-1980 temel ortalamasının 0,87°C üzerinde ölçülerek küresel olarak en sıcak yedinci ocak ayı olduğunu belirtti. NASA’ya göre, en sıcak dokuz ocak ayı, son on yılda yaşandı.

174 yılın en sıcak yedinci ocak ayı

Ocak 2023, Japonya Meteoroloji Ajansına göre kaydedilen en sıcak dördüncü ocak ayı ve Avrupa Kopernik İklim Değişikliği Servisine göre en sıcak yedinci ocak ayı olarak değerlendirildi. Kuzey Kutbu gibi verileri kısıtlı bölgeleri farklı şekillerde ele almalarından ötürü ajansların sıralamalarında küçük farklılıklar görülebiliyor.

NOAA’ya göre, Ocak 2023’te kara bölgeleri için en sıcak dokuzuncu ocak olarak kaydedilirken, küresel okyanus sıcaklıkları açısından en sıcak altıncı ocak oldu. Avrupa, rekor düzeydeki sıcaklıklarla en sıcak ocak ayını yaşarken, Kuzey Amerika’da en sıcak beşinci ve Afrika’da en sıcak altıncı ocak ayı kaydedildi. Hem Okyanusya hem de Asya, ortalamadan daha sıcak bir ocak ayı yaşasa da kayıtlardaki ilk 20 arasında yer almadı.

ABD, altıncı en sıcak ocak ayını geçirdi; kuzeydoğuda yer alan yedi eyalet rekor düzeydeki en sıcak ocak ayını kaydetti. 1 Şubat’a kadar ölçülebilir miktarda kar yağmayan New York kentinde, kayıtların başladığı 1869’dan bu yana en uzun karsız dönem yaşandı. 1 Şubat’ta ise yalnızca bir santimetre kar yağdı.

La Niña zayıflıyor, yakında sona ermesi bekleniyor

NOAA, El Niño/Güney Salınımının (ENSO) durumuna dair şubat ayındaki aylık görüşmesinde, La Niña koşullarının ocak ayında zayıfladığını ve önümüzdeki iki ay içinde (yüzde 85 ihtimalle şubat-mart-nisan döneminde) nötr koşullara geçmesinin beklendiğini açıkladı. Bu tür bir durum değişikliği (örneğin, La Niña’dan nötr duruma geçiş) ise ancak üç aylık ortalamaların incelenmesiyle netlik kazanıyor. ENSO’ya ilişkin tahminlerin en zor olduğu “ilkbahar öngörülebilirlik engeline” yaklaşmakta olduğumuz için, bu yıl içinde El Niño’ya olası bir geçişin zamanını kesin olarak tahmin etmek oldukça güç.

Ocak ayında, doğu tropik Pasifik‘in referans noktası Niño 3.4 bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıkları, ortalamanın 0,4-0,7°C derece altındaydı. Sıcaklık aralığı “zayıf” La Niña koşullarında ortalamanın 0,5-1,0°C derece altındayken, “orta” La Niña koşulları için ortalamanın 1,0-1,5°C derece altında kaydediliyor. 

Oldukça negatif bir Pasifik Decadal Salınımı (PDO), mevcut La Niña olayının etkisinin artmasına yol açtı. PDO, El Niño-Güney Salınımının bazı sirkülasyon özelliklerini yansıtan kuzeydoğu ve tropikal Pasifik Okyanusu’daki deniz yüzeyi sıcaklıklarının bir indeksi. PDO aydan aya keskin farklar gösterebiliyor, ama genellikle pozitif (sıcak) veya negatif (soğuk) eğilimi birkaç yıl boyunca devam ediyor. 2017’den bu yana neredeyse her ay negatif bir PDO görülmesine rağmen, Ocak 2023 değeri yaklaşık iki yılda kaydedilen en az negatif değer oldu. PDO negatif olduğunda, La Niña’nın etkileri genellikle daha belirgin oluyor.

ocak

Arktik deniz buzu: Ocak ayında kaydedilen en düşük üçüncü genişlik

Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi‘ne (NSIDC) göre, Ocak 2023’teki Arktik deniz buzu genişliği, 44 yıllık uydu kaydındaki en düşük üçüncü ve ay sonundaki ikinci en düşük boyuta ulaştı. Ancak kış buzu miktarı, yaz ve sonbaharda buz miktarının ne kadar olacağı konusunda bir gösterge sayılmıyor. 

Antarktika deniz buzu: kayıtlardaki en düşük seviye

Ocak ayında, ölçülen en düşük Antarktika deniz buzu genişliği kayıtlara geçti. Şubat ayının ilk yarısında, buz miktarı rekor seviyelerde düşük kaldı ve 14 Şubat’a gelindiğinde, 25 Şubat 2022’de kaydedilen tüm zamanların mevsimsel en düşük rekorunu kırdı.

ocak

İklim Bilimci ve Hava Tarihçisi Maximiliano Herrera’nın kayıtlarından derlediğimiz bilgilere göre Ocak 2023’te meydana gelen küresel olaylardan öne çıkanlar şöyle:

Ocak 2023’te yaşanan önemli küresel sıcak ve soğuk kayıtları

  • Kuzey Yarımküre’deki en yüksek sıcaklık: – 41,2°C – Garoua (Kamerun) – 31 Ocak;
  • Kuzey Yarımküredeki en düşük sıcaklık: -62,7°C – Tongulah (Rusya) – 18 Ocak;
  • Güney Yarımküre’deki en sıcak sıcaklık: 49,3°C – Onslow AP (Avustralya) – 14 Ocak;
  • Güney Yarımküre’deki en düşük sıcaklık: -51,2°C – Concordia (Antarktika) – 31 Ocak.

Tüm zamanların üç sıcak, 27 soğuk rekoru

En az 40 yıllık rekora sahip küresel istasyonlar arasında, ocak ayında sadece eşit olmayan üç set, tüm zamanların ısı rekoru ve 27 istasyon tüm zamanların soğuk rekorunu kırdı. Kaydedilen maksimum (maks) ve minimum (min) değerler şu şekilde:

  • Weddel Adası (Falkland Adaları, Birleşik Krallık) maks. 23.2°C, 7 Ocak;
  • Maquinchao (Arjantin) maks. 39.0°C, 8 Ocak;
  • Greymouth (Yeni Zelanda) maks. 30.9°C, 8 Ocak;
  • Türkmenabat (Türkmenistan) min. -25.4°C, 13 Ocak;
  • La Jiquima (Küba) min. 7.4°C, 16 Ocak;
  • Guantanamo (Küba) min. 9.9°C, 16 Ocak;
  • Jinotega (Nikaragua) min. 8,6°C, 16 Ocak;
  • Saidu Sharif (Pakistan) min. -4.0°C, 18 Ocak;
  • Tongulah (Rusya) min. -62.7°C, 18 Ocak;
  • Aldan (Rusya) min. -50.0°C, 20 Ocak;
  • Huzhong (Çin) min. -49.8°C, 21 Ocak;
  • Tahe (Çin) min. -47.9°C, 21 Ocak;
  • Beijcun (Çin) min. -50.3°C, 22 Ocak;
  • Xinlin (Çin) min. -48.3°C, 22 Ocak;
  • Jintao (Çin) min. -53.0°C, 22 Ocak: Çin’in yeni düşük sıcaklık rekoru;
  • Tobishima (Japonya) min. -8.3°C, 24 Ocak;
  • Matsumae (Japonya) min. -11.6°C, 24 Ocak;
  • Kousa (Japonya) min. -9.0°C, 25 Ocak;
  • Fuyuan (Çin) min. -42.4°C, 25 Ocak;
  • Kuroiso (Japonya) min. -13.3°C, 26 Ocak;
  • Otawara (Japonya) min. -16.4°C, 26 Ocak;
  • Shioya (Japonya) min. -13.5°C, 26 Ocak;
  • Numata (Japonya) min. -14.4°C, 26 Ocak;
  • Ueda (Japonya) min. -14.4°C, 26 Ocak;
  • Yokkaichi (Japonya) min. -8.2°C, 26 Ocak;
  • Higashiomi (Japonya) dmink. -12.3°C, 26 Ocak;
  • Nagi (Japonya) min. -16.8°C, 26 Ocak;
  • Imaoka (Japonya) min. -14.2°C, 26 Ocak;
  • Jubilejnaja (Rusya) min. -55.4°C, 27 Ocak;
  • Bibai (Japonya) min. -29.6 °C, 30 Ocak.

13 ulusal/bölgesel aylık sıcaklık rekoru kırıldı veya önceki rekora ulaşıldı

13 Ocak 2023’te on üç ülke veya bölge tüm zamanların aylık sıcaklık rekorlarına ulaştı. Bu ülkeler, Çek Cumhuriyeti, Lihtenştayn, Hollanda, Danimarka, Polonya, Belarus, Litvanya, Letonya, Romanya, Moldova, Ukrayna, Kıbrıs ve Nijerya.

Hatay’da hayvanlar için seferber oldular: Mahallenin delileriyiz biz belki de

Video haber: Mehmet TEMEL

*

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Hatay adeta hayalet şehre dönmüştü. Bunun üzerine 20 Şubat’ta da 6,4 büyüklüğünde deprem gerçekleşen Hatay’da binalar yeniden çöktü. İnsanlar göçüğün altında kaldı. Şehirde günlerce arama kurtarma çalışmalarının başlaması için gözyaşları dökülmüştü. Şehrin her bir noktasından çağrı yapılıyordu. Depremden günler sonra bile kente giriş çıkışlar yoğun bir trafiğe neden olmuş, birçok ihtiyaç noktasına ulaşmakta zorluk çekilmişti. Bu süreçte birçok hayvan da göçük altında kalmış, birçok ekip bu hayvanları göçük altından kurtarma çalışmalarında bulunmuştu. HAYTAP‘ın bu arama kurtarma yolculuğuna günlerce eşlik ettik.

Kimi zaman yavru köpeklerin, kimi zaman da bir buzağının kurtarılışına şahit olduk. Muhabbet kuşundan, kedisine bölgedeki hayvanlar da depremden nasibini almıştı. HAYTAP bu hayvanlar için çadır kurdu. Kedilerin ve köpeklerin günlerce barındırıldığı çadıra neredeyse her gün bir yenisi eklendi. HAYTAP ekibinden Mehmet Gürkan Tığoğlu o anları anlattı:

OHAL kapsamında yapılaşma kararı: Orman ve meraya inşaat yapılabilir

OHAL kapsamında yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, bugün (24 Şubat) Resmi Gazete‘de yayımlandı. Kararname ile 8 Şubat’ta Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilen OHAL kapsamında yer alan illerde yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin alınan tedbirler belirlendi.

Buna göre, 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler dolayısıyla etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, afetten etkilenenlerin geçici veya kesin iskan alanları; fay hattına mesafesi, zeminin elverişliliği, yerleşim merkezine yakınlığı gibi kriterler gözetilerek, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) yeni yerleşim yerlerinin tespitine ilişkin görev ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca resen belirlenerek ilgili kurumlara bildirilecek.

Ormana ve meraya inşaat yapılabilecek

Belirleme yapılırken gereklilik bulunması halinde 4342 sayılı Mera Kanunu ile 6831 sayılı Orman Kanunu‘nun ek 16’ncı maddesinde belirtilen alanlar da kullanılabilecek. Bu kapsamda belirlenen alanlarda vasıf değişikliği gereken yerlerin resen vasıf değişikliği yapılacak ve bu yerler Hazine adına tescil olunarak yapılan işlemler ilgili kurumlara bildirilecek.

Vasıf değişikliği gereken yerlerde, Orman Kanunu’nun ek 16’ncı maddesinde belirtilen alanların bulunması halinde bu alanın iki katından az olmamak üzere Hazine taşınmazı, orman tesis edilmek üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilecek.

Planlar askıya çıkartılmayacak, halktan saklanacak

Genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, dava süreci devam edenler ile kesinleşen ancak henüz tapuya tescil edilmemiş olanlar hariç olmak üzere, tespit dışı bırakılan yerlerin Kadastro Kanunu’nun 22’nci maddesi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının talebine istinaden ilgili kurumların görüşleri alınmaksızın bu kararnamenin amacı doğrultusunda Hazine adına idari yoldan tescili yapılacak.

Köy yerleşme alanları dahil belirlenen kesin iskan alanlarında ve mevcut kentsel alanlarda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak plan ve imar uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik etüt raporu ve zemin etüt raporu doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak vaziyet planına ve düzenlenecek yapı ruhsatına göre uygulama yapılacak.

Bu alanlarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan plan ve parselasyon planlarında, İmar Kanunu‘nun plan ve parselasyon ile ilgili işlemlerindeki askı, ilan, itirazlara ilişkin hükümleri uygulanmayacak. Bu alanlarda taşınmaz mülkiyeti veya imar hakları kısmen veya tamamen başka bir alana aktarılabilecek. Bu haklar takas ve trampa işlemlerine konu edilebilecek.

Bedel alınmayacak

Plan, parselasyon, yapı ruhsatı, taşınmaz mülkiyeti veya imar haklarının aktarılması, takas ve trampa işlemleri ve bu işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlar damga vergisi, resim, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesna olacak. Bu işlemler nedeniyle ücret, döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmayacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen geçici veya kesin iskan alanlarında, Mera Kanunu gereğince verilen izinler, Orman Kanunu gereğince verilen izinler, Orman Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire yerleri, orman parkları ve taşınmazlara ilişkin kiralama sözleşmeleri ile Mera Kanunu kapsamında tahsis amacı değişikliği gerçekleştirilen ancak tapuda henüz Hazine adına tescil edilmeyen alanların tahsis amacı değişiklikleri, Turizmi Teşvik Kanunu‘nun 8’inci maddesi kapsamında verilen tahsis alanları ilgisine göre resen iptal edilmiş veya feshedilmiş sayılacak.

Devir veya acele kamulaştırma kararı alınabilecek

Maden Kanunu‘nun 30’uncu maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında düzenlenen ara ve uç ürün üretme şartlı ihalelere ilişkin ruhsatlar hariç olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen geçici veya kesin iskan alanlarına denk gelen maden ruhsat sahalarının girişimli kısmı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsat sahasından resen taksir edilmiş sayılacak.

Geçici veya kesin iskan alanının ruhsatın tamamını kapsaması halinde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsatı resen iptal edilmiş sayılacak. Birinci fıkrada belirtilen alanlarda, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan uygulamaya dahil edilecek olanlar ile özel mülkiyete tabi diğer bütün taşınmazlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgisine göre devir veya acele kamulaştırma kararı alınabilecek.

Kamulaştırma işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülecek. Kamulaştırılan taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının veya TOKİ’nin talebine istinaden Hazine adına tescil olunacak.

Tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmayacak. Ancak, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirecek. Tescilden sonra bu alanlarda inşai faaliyetlere başlanabilecek. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar için kıymet takdiri, tescil tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından yapılacak.

Belirlenen değer, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya TOKİ tarafından asliye hukuk mahkemesine sunulacak ve bu bedel, tescilinden önceki tapuda kayıtlı taşınmaz maliklerine ödenmek üzere mahkemece belirlenen bankaya yatırılacak. Yatırılan bedel, üçer aylık vadeli hesaba dönüştürülerek nemalandırılacak ve hak sahibine varsa nemalarıyla birlikte ödenecek. Bedelin yatırıldığına ilişkin karar mahkemece taşınmaz maliklerine tebliğ edilecek.

Taşınmazın bedeli üzerinde devam edecek

Taşınmazın tescilinden önceki tapu kaydında yer alan tedbir, kamulaştırma, ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı gibi haklar ile yasaklayıcı ve kısıtlayıcı tüm şerhler taşınmazın bedeli üzerinde devam edecek; tapu kaydındaki haklar ve şerhler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının veya TOKİ’nin talebi üzerine tapu müdürlüğünce resen terkin edilecek ve durum hak sahibine tebliğ edilecek.

Bedelin yatırılmasından sonra, bu bedel üzerinden yapılacak uzlaşma görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması halinde Kamulaştırma Kanunu‘nun bedel tespiti ve tescili davalarına yönelik hükümlerinden bedel belirlenmesine ve ödenmesine ilişkin hükümleri uygulanacak. Bu fıkra kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan devir alınacak olanlar resen Hazine adına tescil edilecek. Taşınmazın bedeli, tescil işleminden itibaren 60 gün içinde Kamulaştırma Kanunu’nun 30’uncu maddesi hükümlerine göre belirlenecek. Bu fıkrada hüküm bulunmayan hallerde Kamulaştırma Kanunu hükümleri uygulanacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; altyapı, üstyapı dahil her türlü inşaat yapmaya veya yaptırmaya, arsa paylarını belirlemeye, cins değişikliği yapmaya, kat irtifakı, kat mülkiyeti kurmaya yetkili olacak.

Bu uygulamalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleriyle Kamu İhale Kanunu‘na tabi idareler ile işbirliği içinde yapılabilecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu kapsamda belirtilen iş ve işlemlere ilişkin olarak bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri ile TOKİ’ye yetki devrine ve bu iş ve işlemlerden hangilerinin TOKİ ve diğer kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri tarafından yapılacağını belirlemeye yetkili olacak.

AFAD konut ve işyeri yaptırabilecek, satın alabilecek, kanun hükümleri uygulanmayacak

AFAD tarafından; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ve Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluşları ve bunların iştiraklerine, bu madde kapsamında akdedilecek protokoller çerçevesinde konut, işyeri ve altyapı tesisleri ile bunlar için gerekli her tür ve ölçekte harita, etüt, proje, imar planı, parselasyon gibi mühendislik hizmetleri yaptırılabilecek ya da hak sahibi olanlara verilmek üzere yapılan konut veya işyerleri bu idarelerden satın alınabilecek.

Bu kapsamda AFAD tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ve Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluşları ve bunların iştiraklerine kaynak aktarımı yapılabilecek. Yapılacak iş ve işlemler hakkında Kamu İhale Kanunu’nun yaklaşık maliyet tespitine ilişkin usulleri ile avan proje yapılmak kaydıyla 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümleri uygulanmayacak. Yapım işleri ve altyapı ile ilgili her türlü işlemden katılma payı ve teknik altyapı bedeli alınmayacak.

Yerli veya yabancı kişiler, kurumlar ve kuruluşlar, deprem bölgesindeki konut ve işyeri ihtiyacını karşılamak ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına hibe edilmek üzere Bakanlıkça gösterilecek yerlerde ve Bakanlıkça belirlenecek tip projelere uygun konut ve işyeri yapabilecek veya yaptırabilecek. Bu kapsamda Bakanlığa hibe edilen konut ve işyerleri hak sahiplerine verilmek üzere AFAD’a devredilecek.

Bu alanlarda doğalgaz, elektrik, su, atık su ve arıtma tesisleri ile atık işleme tesisleri, iletişim ve diğer her türlü altyapı yatırımları, üst yapı imalatları tamamlanıncaya kadar ilgili kurum, kuruluş ve dağıtım şirketlerince öncelikle tamamlanacak.

Enkaz atıkları altyapı ve üstyapıda kullanılacak

Afet alanlarından çıkan yıkıntı atıklarının dökümü, çevrenin korunmasına ilişkin önlemler alınmak kaydıyla ilgili valilikçe belirlenen alanlara yapılacak. Yıkıntı atıkları, geri dönüşüme tabi tutulmak sureti ile ilgili standartları ve gerekli şartları sağlayarak altyapı ve üst yapı yatırımlarında kullanılabilecek. Bu döküm sahaları ve bu sahalarda yapılacak iş ve işlemler ilgili mevzuatın belgelendirmeye ilişkin hükümlerinden müstesna olacak.

Bu madde kapsamında belirtilen iş ve işlemlerde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan kaynağın temini amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri ile döner sermaye işletmeleri arasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı onayıyla ve ilgili idare bütçesine gider kaydedilmek suretiyle kaynak aktarımı yapılabilecek.

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında istihdam edilen personel, bu kararnamede belirtilen ve Bakanlık, bağlı ve ilgili kuruluşları ile bunların iştiraklerince yürütülen iş ve işlemlerde Bakanlıkça görevlendirilebilecek.