Editörün SeçtikleriEkolojiİklim KriziManşet

‘Sahadaki gönüllülerin orman ekiplerinin uzmanlıklarına güvenmesi gerek’

Fotoğraf: AA

İklim krizinin neden olduğu sıcak dalgası ve kuraklık nedeniyle Türkiye’nin özellikle güney kesiminde etkili olan orman yangınları bir haftayı geride bıraktı.

Orman Genel Müdürlüğü (OGM) ve belediyelerin itfaiye ekiplerinin müdahale ettiği yangınlara bölge halkı ve farklı illerden gelen gönüllüler de destek oluyor.

Gönüllülerin ve bölge halkının ihtiyaç malzemelerini ulaştırma ve yangınlara müdahale konularında başarılarının ve katkılarının birçok örneği mevcut. Ancak kimi zaman gönüllüler, sahadaki profesyonel ekiplerle karşı karşıya gelebiliyorlar.

Ekiplerle tartışıp havaya ateş açtı

Bu durumun en uç örneklerinden biri de şarkıcı Yusuf Güney oldu. Yangın söndürmeye “destek olmak” için gittiği Manavgat ilçesine bağlı Çardak Mahallesi’nde orman memurları ile tartışan şarkıcı, istediği yerlere müdahale edilmemesi nedeniyle havaya ateş açtı.

Bölgedeki jandarma ekipleri tarafından gözaltına alınan Güney, daha sonrasında savcının talimatıyla serbest bırakıldı.

‘Bu orman yanacak’

Turgut ile Selimiye mahalleri arasındaki Delikliyol mevkisindeki alana yangın söndürme çalışmalarına destek olmak için giden bir kişinin paylaştığı video da kısa sürede çok sayıda paylaşıldı.

Batuhan Onur Maz, çektiği videoda küçük bir noktada başlayan yangını söndürmek istediklerinde sularının kesildiğini ve hortumlarının aşağıya çekildiğini dile getirdi. Maz, ekiplerin kendilerine yönelik tek cevabının ise “Bu orman yanacak” ifadesi olduğunu söyledi. Bu video kısa sürede binlerce kişi tarafından tepki topladı.

‘Can güvenliğini sağlamak zorundalar’

İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi’nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay, Yeşil Gazete’ye yaptığı açıklamada orman personelinin gönüllülerin çalışmalarını durdurma konusunda pek çok gerekçesi olabileceğini dile getirdi.

Bu gerekçelerin en başında can güvenliğini sağlama görevi geliyor. Tecrübesi olmayan kişilerin yangınlara müdahalesinde ekipman ve bilgi eksikliği nedeniyle hayati risk olabileceğini belirten Tolunay şunları söyledi:

“Görüyoruz ki ekipmansız hatta terliklerle yangınlara müdahale etmeye çalışanlar var. Ekipman dışında rüzgâr birden yön değiştirdiğinde yangın ortasında da kalabilirsiniz.”

Ekiplerin bu gibi durumlarda insan hayatını korumak için izin müdahaleye izin vermeyebileceğini belirten Tolunay, “Nitekim 25 yaşındaki bir genci yangının ilk günlerinde kaybettik” dedi.

Marmaris’te çıkan yangında alevlere müdahale eden ekiplere su taşıyarak yardım eden Şahin Akdemir dumandan zehirlenerek yaşamını yitirmişti.

‘Kimi durumlarda yanması için bırakılabilir’

Orman yangını söndürme çalışmalarının profesyonel işler olduğunu vurgulayan Tolunay, kimi durumlarda belirli alanların özellikle yanması için bırakılabileceğini ifade etti.

Bu gibi durumlarda ekiplerin bütüncül resme bakarak kararlar verdiklerini dile getiren Tolunay, “Her yangının farklı bir özelliği ve ona göre bir müdahale yöntemi vardır” diyerek bu durumlardan bazılarını şu şekilde açıkladı:

“Ana yangının ön tarafında küçük yangınlar varsa aradaki alanın yanmasına müsaade edilmiş olabilir. İleride yerleşim alanı olduğunda su sıkarak söndürmek alevlerin yerleşim alanına sıçramasına neden olabilir.”

‘Bilinçli olarak bir hat yakılabilir’

Doğanay Tolunay, ekiplerin bazen yangının yerleşim alanlarına veya daha ileriye ilerlemesinin önüne geçmek için kontrollü ve bilinçli bir şekilde hat üzerindeki ağaçları yakabileceğini de söyledi.

Sosyal medyada çokça konuşulan ve bazı kişilerin “lazerle” yakıldığını veya kundaklama yapıldığının kanıtı olduğunu belirttiği Alanya Güzelbahçe‘deki bu görüntü de bu bilinçli olarak yapılan “Karşı ateş” yönteminin bir örneği.

Karşı ateş yöntemi nasıl işliyor?

Prof. Dr. Tolunay bu yöntemi şu sözlerle açıkladı: “Karşı ateş yangının ilerleme yönünde yerleşim alanları varsa, yangının ön tarafında yangının ilerleme hızı dikkate alınarak oradaki yanıcı maddenin ve ölü örtünün yakılması için profesyonel bir uygulamayla buradaki yanıcı maddenin kaldırılmasıdır.”

Hat doğrultusunda belirli bir alan profesyonel ekipler tarafından yakıldığında, yangın da halihazırda yanmış bölgeye geldiğinde ilerleyemiyor ve böylece yangının önü kesilmiş oluyor.

‘Uzmanlıklarına güvenmek gerekiyor’

Sahadaki ekiplerin de ağaçların yanmaması için canla başla mücadele ettiğini hatırlatan Doğanay Tolunay, “Oradaki uzmanlar da bir haftadan uzun süredir yangınlarla mücadele ediyor ve bu yangınların sönmesini istiyor” dedi.

Ancak kamuoyunun yangınlar konusundaki bilgisi eksik olduğu zaman yanlış anlaşılmaların meydana gelebildiğini dile getiren Tolunay, “Tepki vermeden önce ekiplerin uzmanlıklarına güvenerek onları dinlemek gerek” ifadelerini kullandı.