DünyaKoronavirüs SalgınıManşet

Koronavirüs pandemisi 1.200 Almanca kelimenin doğuşuna ilham oldu

Fotoğraf: Shutterstock

Koronavirüs pandemisi kullandığımız dil de dahil olmak üzere hayatlarımızın her alanına işledi. Almanya’da yürütülen bir proje, pandeminin kökten değiştirdiği yaşamlara ayak uydurmak için üretilen yeni kelimeleri belgeledi.

Normalde bir yılda yaklaşık 200 kelime doğuyordu. Ancak Leibniz Alman Dili Enstitüsü tarafından derlenen listede aralarında coronamüde (Covid-19’dan yorulmak) ve coronafrisur (korona saç modeli) kelimelerinin de bulunduğu 1.200’den fazla Almanca kelime yer aldı.

Duygu durumlarını anlatan kelimeler

Bu kelimelerin birçoğu empati kurabileceğimiz duygu durumlarını anlatıyor: Overzoomed (video görüşmelerinin yoğunluğundan stres olmak), coronaangst (koronavirüs endişesi yaşamak), impfneid (aşı olanları kıskanmak) gibi.

Diğer kelimeler ise kısıtlamalar altındaki yaşamın genellikle tuhaf gerçekliğini ortaya çıkarıyor: Kucaklaşmak için buluştuğun belirli insanlar için kullanılan kuschelkontakt (kucaklaşma teması) ve arkadaşların güvenli bir mesafede içmeyi anlatan abstandsbier (distance beer).

Maskentrottel kelimesi maskesini burnun altında takan kişiler için kullanılıyor.

En sık kullanılanlar sözlüğe girecek

The Guardian’ın aktardığına göre Leibniz Enstitüsü’ndeki üç kişilik küçük ekip bu listeyi basında, sosyal medyada ve daha geniş internette kullanılan kelimeleri takip ederek bir araya getirdi. En sık kullanılanlar daha sonra sözlüğe girecek.

Enstitüde çalışan ve kelimeleri derleyen Dr. Christine Möhrs, projenin pandemi sırasındaki hayatın hikayesini anlattığını söyledi. Möhrs, “Dünyada yeni şeyler olduğunda bir isim ararız” ifadelerini kullandı.

‘Kriz zamanlarında önemli’

Adı olmayan şeylerin insanların korku ve güvensizlik hissetmesine neden olabileceğini belirten Möhrs, “Ancak, bir şeyler hakkında konuşabilir ve onlara isim verebilirsek, birbirimizle iletişim kurabiliriz. Özellikle kriz zamanlarında bu önemlidir” dedi.

Kelimeler aynı zamanda pandemi sırasında belirli anları da yakalıyor. Örneğin balkonsänger (balkon şarkıcısı), karantina sırasında popüler olan, insanlara balkonlarından şarkı söyleyen kişiler için kullanılıyor. Yiyecek stoklama dürtüsüne atıfta bulunan hamsterit de krizin başlangıcında yaygın olarak kullanıldı. Todesküsschen (ölüm öpücüğü) ise yanaktan dostça bir öpücük için kullanılan korkutucu bir kelime.

Balkonsänger. Fotoğraf: Shutterstock

Kuralları çiğneyenler için kelimeler

Aylar geçtikçe proje, insanların kuralları çiğneyenler konusundaki hayal kırıklığı için covidiot gibi yeni kelimeler buldu. Daha spesifik olarak maskentrottel kelimesi maskesini burnun altında takan kişiler için kullanıldı.

Öte yandan iletişime ve topluluk ruhuna atıfta bulunan kelimeler de var. Mesela einkaufshelfer başkalarına alışverişte yardım eden kişileri tarif etti.

‘Kelimeler duyguları da aktarıyor’

Projenin seçtiğimiz kelimelerin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini söyleyen Möhrs, “Dilin güçlü bir gücü var” ifadelerini kullandı ve ekledi:

Hangi kelimeleri seçtiğimiz konusunda çok dikkatli olmanın ne kadar önemli olduğunu tekrar tekrar görüyoruz. Kelimeler yalnızca içeriği iletmekle kalmaz aynı zamanda duyguları da aktarabilir. Konuşmacılar bunun farkında olmalı.”

 

 

 

Kategori: Dünya