EğitimManşetTürkiye

Boğaziçi protestolarında polisin kelepçe vuramadığı yaratıcı eylem pratikleri

Boğaziçi Üniversitesi’ne rektör olarak Melih Bulu’nun atanmasına yönelik protestolar sonucunda yüzlerce kişi gözaltına alındı, onlarca kişi darp edildi, tutuklandı veya eve hapsedildi.

Öğrenciler ve öğretim üyeleri bu süreç boyunca defalarca hükümet yetkilileri ve medya organları tarafından ‘terörist’ olmak ile itham edildi. Ancak bütün bu müdahalelere rağmen bir ayı aşkın süredir devam eden protestolarda kullanılan taktikler bize bir gerçeği tekrar hatırlatıyor: Yaratıcılığa kelepçe vurmak mümkün değil.

Metallica şarkıları Melih Bulu için çaldı

Kendisine yönelik protestolar sürerken ‘havalı bir rektör’ olduğunu kanıtlamak isteyen Melih Bulu’nun kendisini “Hard-rock dinleyen bir rektörüm, Metallica dinleyen bir rektörüm” diye tanıtması yeni bir protesto fikrine ilham oldu.

Güney Kampüs’te eylem yapan öğrenciler son ses açtıkları Metallica’nın Master of Puppets (Kukla Ustası) şarkısı eşliğinde dans ederek Melih Bulu’yu istifa etmeye çağırdı.

‘Teknocu rektör istiyoruz’

Metallica’ya yapılan atıf öğrencilerin eylemlerde kullandığı pankartlarda da yer aldı. Öğrenciler Güney Meydan yokuşunu çıkarken hep birlikte şu sloganı bağırdı: “Teknocu rektör istiyoruz!”

Hatta Boğaziçili Müzisyenler, grubun For Whom The Bell Tolls şarkısını yeniden yorumladı. Şarkıya eşlik eden öğrenciler Melih Bulu’ya “Gecenin yarısı o haber geldi. Demokrasiye darbe! Durur mu, haykırır tüm Boğaziçi. Hazırlan, bu söz sana, şimdi bak dinle: Boyun eğmeyiz biz kayyuma!” diye seslendi.

‘Kelepçe’ eylemlerin sembolü oldu

Bazen ise polisin öğrenci protestolarını dağıtmak için uyguladığı taktikler yeni sloganların doğuşuna yol açtı. Bunun en güzel örneklerinden bir tanesi 4 Ocak günü polisin kampüs içerisindeki ve dışarısındaki eylemcilerin birleşmesini engellemek için kampüs kapısına kelepçe takması.

Her ne kadar tepkilerin ardından kelepçeyi takan Güvenlik Şube Müdürlüğü‘nde görevli bir polis memuru hakkında soruşturma başlatılsa da bu müdahale ile birlikte birçok kişi için üniversite kapısında duran kelepçe fotoğrafı Boğaziçi protestolarını anlatan bir sembole dönüşerek hafızalara kazındı.

Potato, patato

İkinci bir örneği ise protestolarda gözaltına alınan arkadaşlarının serbest bırakılması için 1 Şubat günü düzenlenen eylemde polisin üniversiteye doğru yürüyen grupta bir kişiye “aşağı bak” diyerek bağırması oldu.

Bunun üzerine “aşağı bakmayacağız” diyen yüz binlerce kişi bu sözü iki gün boyunca Twitter’ın en çok kullanılan etiketlerinden biri haline getirdi.

Her ne kadar daha sonra Türk Polis Teşkilatı tarafından yapılan paylaşımda polisin orada aslında “aşağı bak” değil “aşağıdan” dediği öne sürülse de “aşağı bakmayacağız” kısa sürede eylemlerin en çarpıcı sloganlarından birisi haline geldi.

Yağmur, kar dinlemeden akademisyenler nöbette

Daha önceden kullanılan eylem pratikleri de yeni stratejiler için bir repertuar oluşturuyor. Boğaziçi Üniversitesi’nin bir önceki rektörü Mehmet Özkan’ı protesto eden öğrenciler mezuniyet töreninde rektör konuşma yaparken sırtlarını dönüşlerdi.

Birçok üniversite ve lisede de kullanılan bu taktik şu anda Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yepyeni bir forma ve sürekliliğe dönüştürüldü. Kurumlarının özerk kalmasını isteyen ve rektörlerinin demokratik bir seçim ile gelmesini talep eden öğretim üyeleri her gün kar, yağmur dinlemeden sırtlarını rektörlük binasına dönerek Melih Bulu’nun istifasını talep ediyor.

Fotoğraf: Can Candan

Üniversite’ye seçim sandığı

Üniversitenin rektörlük binasının da bulunduğu Güney Kampüs meydanında bir araya gelen öğrenciler, kendi rektörlerini seçemeyince Güney Meydan’da seçim sandığı kurdular.

Oy pusulalarında ise “Boğaziçi Üniversitesi rektörü demokratik seçimle belirlensin mi?” sorusu yer aldı. Seçim sonucunda oy birliğiyle ‘demokratik seçim’ tercihi öne çıktı.

Aynı gün içerisinde ‘Rektörlük Binası’nın ismi de ‘Kayyımlık’ olarak değiştirildi. Güvenlik görevlilerinin her gün çıkardığı tabela öğrenciler tarafından tekrar tekrar yenilendi.

Fotoğraf: Boğaziçi Dayanışması

Birbirinden yaratıcı Twitter hesapları

Bütün bu bir aylık süre zarfında sosyal medya da protestoların bir kolu haline geldi. Polisin gazetecilerin erişimini kısıtladığı, görüntü almayı engellediği dönemde Türkiye’nin birçok yerinden insanlar yaşananları öğrencilerin açtığı canlı yayın hesaplarından takip etti.

Protestolar sırasında açılan bazı hesaplar ise yüzlerde gülümseme oluşturdu. Bunlardan bir tanesi aslında milyonlarca kişinin aklındaki sorudan ilham alan bir hesap: Melih Bulu Bugün İstifa Etti Mi?

Favori albümünüz bu hesapta

İkincisi ise “Boğaziçi student holding your favorite albüm” (Boğaziçi öğrencisi favori albümünüzü tutuyor) isimli hesap. Metallica albümünü bir pankart olarak taşıyan öğrenciden esinlenen hesapta insanların favori albümleri bu fotoğraf üzerinden paylaşılıyor.

Seçilmiş rektör isteyenlerin hesabı

Bir başka hesapta ise mizah yoluyla kimlerin atanmış değil seçilmiş rektör istediğine yer veriliyor. Paylaşımlarda Michelangelo, Safinaz gibi çizgi film karakterleri ve Ross Galler gibi dizi karakterlerinin yanı sıra birçok ünlü isim de seçilmiş rektör isteyenler kategorisinde sunuluyor.

Kim demiş ev hapsinin sloganları susturabileceğini?

Protestolar sırasında gözaltına alınan öğrencilerin 25’i hakkında ev hapsi cezası uygulandı. Ancak kişilerin eylemlere katılmasını engellemek ve özgürlüklerinden mahrum etmek için verilen bu karar yeni bir eylem stratejisini doğurdu.

Öğrencilerin evden çıkmalarını engelleyen elektronik bileklikler yeni bir pankart malzemesi haline dönüştü. Ev hapsi alanların bir kısmı bilekliklerine özerk kalması için mücadele verdikleri Boğaziçi Üniversitesi’nin logosunu bir kısmı da müdahaleler sırasında hedef gösterilen LGBTİ+ bayraklarını yerleştirdi.

 

Müziksiz direnişe hayır!

Elbette müziksiz direniş de olmaz. Protestoların başladığı ocak ayından itibaren birçok protestolara destek olmak için birçok şarkı bestelendi, bu şarkılara birbirinden yaratıcı video klipler de eşlik etti.

Gizli Özneler tarafından hazırlanan Bundan Sonrası Bizde isimli parça bunlardan birisi. Ancak daha fazla şarkı için Hayat için Akademi Spotify çalma listesini takip edebilirsiniz.

 

Kategori: Eğitim