ManşetTarım-GıdaTürkiye

Bir haftada iki kez zamlanan şeker için bakanlık devrede

Ticaret Bakanlığı, şekerin fiyatının son bir haftada ikiye katlanması sonrası şeker fabrikalarında inceleme başlattı.

Bakanlığın açıklamasında şöyle denildi: “Vatandaşlarımızın temel gıda ürünleri arasında yer alan şekerde adil rekabeti bozan faaliyetler olduğuna dair son dönemde kamuoyuna yansıyan hususlar işleme alındı ve fabrikalar nezdinde incelemeler yapıldı. Hem düzgün iş yapan tacir ve esnafımızı hem de tüketicimizi korumak için serbest piyasa koşulları içinde bütün tedbirleri kararlılıkla almaya devam etmekteyiz.”

Özelleştirmelerin etkisi

Türkiye’de toplam 33 şeker fabrikası pancar işleyerek şeker üretiyor. Bu fabrikaların 15’i kamuya, 12’si özel sektöre, altısı kooperatiflere ait. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş‘ye (Türkşeker)’e ait 25 fabrikadan 10’u 2018 yılındaki özelleştirme ihaleleriyle özel sektöre devredilmişti.

Özelleştirmeler sonrası ortaya çıkan ikili yapının fiyat artışlarında önemli rolü olduğu belirtiliyor.

Kamuya ait Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ‘nin (Türkşeker) yıl başında 5 lira 30 kuruştan sattığı 1 kilogram toz şekerin fiyatı marketlerde 8 lira 70 kuruşa kadar çıktı. Özel fabrikaların sattığı şekerin kilogramı markette 10 lirayı geçerken, gıda toptancılarının şeker alım fiyatlarında da ciddi bir artış oldu. Türkşeker, 50 kilogramlık bir çuval şekeri 298 liradan satarken, kooperatif ve özel şeker fabrikalarında şekerin çuvalı 700 ile 800 liraya kadar çıktı.

Şeker fiyatlarındaki yükselişin, şekerin hammadde olarak kullanıldığı gıda ürünlerinin fiyatlarını da artırması bekleniyor. Şekerden mamul bütün ürünlerin fiyatları değişeceği için tüketiciler  yalnızca şekerde değil, şekerden mamul ürünlerin tümünde de ciddi anlamda bir zam sağanağı ile karşılaşacak.

Kota uygulaması

2001’de çıkarılan Şeker Yasası’yla kota uygulaması devreye alınmış, üretici istediği zaman istediği miktarda üretim yapamamaya başlamıştı. Şekerde 2022-2023 dönemi kotalarına ilişkin cumhurbaşkanı kararı da bugün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, 2022-2023 pazarlama yılı ülke toplam A kotası 2 milyon 750 bin ton olarak belirlendi. Pancar şekeri A kotası 2 milyon 681 bin 250 ton, B kotasıysa bu rakamın yüzde 5’i oranında 134 bin 62 ton oldu.

Nişasta bazlı şeker (NBŞ) kotası da ülke toplam A kotasının yüzde 2,5’ine karşılık gelen 68 bin 750 ton olarak kararlaştırıldı.

Kategori: Manşet