Köşe YazılarıManşetYazarlar

[2021’in ardından] İzmir’de en çok imar plan değişiklikleri tartışıldı

2021 yılı içinde pandemiden sonra İzmir’de en çok tartışılan konu, gerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı gerekse Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri tarafından yapılan imar plan değişiklikleri ile, bu değişikliler sonucu kentin git gide yetersiz hale gelen alt yapısı oldu.

2021 yılı başından bu yana tartışılan imar plan değişikliklerinin başında Konak Belediyesi tarafından yapılıp, Büyükşehir Belediyesi tarafından onaylanan kent merkezini kapsayan Konak 1. Etap (Alsancak-Kahramanlar Bölgesi) nazım imar planı geliyor. Daha önce dört defa yargı tarafından durdurulmasına rağmen; İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin onayladığı plan bölgede büyük bir nüfus yoğunluğu artışını getiriyor. Başta 134 metre yüksekliğinde yapılması planlanan Zorlu Center olmak üzere gökdelenlerin de önünü açıyor. Plan beşinci kez yargıdan dönmezse Konak ve Kahramanlar bölgesinin birkaç yıl içinde Bayraklı’da bölgesinde olduğu gibi gökdelenlerle dolması kaçınılmaz.

Ayrıca yeni nazım imar planı bölgenin en önemli sorunlarından olan yeşil alan ve trafik sorununu da çözmüyor. Plan yargıdan dönmezse bölgede yaklaşık olarak % 60 oranında nüfus artışı getirecek ve kentin merkezi başta depremler olmak üzere tüm afetler için hassas duruma gelecek. Konak ve Kahramanlar bölgesinde şu anda bile depremlerde kullanılmak üzere yeterli toplanma alanı yok. Bölgedeki yollarda büyük bir afet durumunda acil müdahale ekipleri için yetersiz…

Kültür Bakanlığı’ndan imar projeleri…

2021 yılı içinde İzmirlilerin tartıştığı ikinci konu ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından İzmir’in yarımada bölgesi olarak nitelendirilen Çeşme, Karaburun, Urla ve Seferihisar ilçelerinin yer aldığı bölgeye yapılmak istenen Çeşme Turizm Projesi… Proje ile bölgedeki doğal sit alanları yok edilirken; kamu arazilerinin %55’i imara açılarak, sermayeye devir edilecek. %97’i kamu alanı olan proje bölgesinde sermaye tarafından oteller, golf sahaları, marinalar ve bir de havaalanı yapılmak isteniyor. Çeşme turizm projesine alan açmak için Akdeniz fokları için önemli bir üreme alanı olan ve çok sayıda türü tehlike altında olan kuşlara ev sahipliği yapan bölgedeki doğal sit alanlarının bu statüsü de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından alınan kararla da kaldırıldı. Proje alanı sınırları ve doğal sit alanlarının bu niteliğinin kaldırılması ile ilgili olarak meslek odaları, çevre örgütleri ve İzmirlilerin açtığı davalar ise halen sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ise proje planlarını henüz açıklamadı.

İzmir’de yıllardan beri tartışılan diğer bir imar plan değişikliği ise kentin simgesi olan Kültürpark’ın planları… Daha önce defalarca 1 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nca Büyükşehir Belediyesine iade edilen plan eski plandan daha da imar yoğunluğu artırıcı olarak hazırlanarak; yangından mal kaçırırcasına yılın son günlerinde İzmir Belediye Meclisi’nde ‘oybirliği’ ile kabul edildi. Yapılan yeni planda, Kültürpark’ın ana işlevi ‘İzmir Enternasyonal Fuarı ve Park Alanı’ olmasıdır” deniyor. Bu işlevi tamamlayacak yardımcı unsurlar ise ‘kültür, sanat, spor, eğlence, dinlence, sosyal tesis, Enternasyonal Fuar sergileme alanı kullanımlarıdır’ şeklinde sıralanıyor.

Belediye Kültürpark’ı yapılaşmaya açmak istiyor

Oysa Büyükşehir Belediye Başkanının da çok iyi bildiği bir gerçek var. Gaziemir’deki fuar alanı Kültürpark’ı gerçek işlevine döndürmek; bir kent parkı olarak korunması boyutuna taşımak için yapılmıştı. 2019 yılı içinde Büyükşehir Belediyesi koordinasyonunda Kültürpark için yapılan ünlü ‘arama konferanslarında’ bütün meslek odaları, çevre ve merkezi İzmir olan sivil toplum örgütleri ile İzmirliler bu gerçeği vurgulayarak kendisinden sadece ve sadece bu gerçeğe uygun davranmasını; Kültürpark’ı bir kent parkı haline getirmesini istemişlerdi. Yeni planla Celil Atik Spor Salonu’nun yıkılarak yerine daha büyüğünün yapılmasının hedeflenmesi, %5 ‘emsal’ hesaplamasının içine ‘korunacak yapıların’  bulunmaması kurnazlığı ile Kültürpark’ da %10’na kadar yapılaşmanın önünün açılması Kültürpark için ‘gerçek amacın’ ne olduğunu gösteren değerli deliller… Yasal olarak sökülmesi gereken hangarlar da yeni planda korunuyor; hatta büyütülüyor… Üstelik 2021 yılı içinde, başta Halkapınar’daki binalar olmak üzere çok sayıda binası olmasına rağmen İzmir Büyükşehir Belediyesi bu binaların içine de yerleşti. Şimdi bu plan bir kez daha Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun önünde… Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nun alacağı karara göre meslek odaları Kültürpark planı için iptal davası açmaya hazırlanıyor.

2021 yılı içinde; meslek odalarının; özellikle de Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası İzmir Şubelerince açılan davalar sonucu bazı geri kazanımlar da oldu. Bu iki meslek odasının tek olarak veya beraberce açtığı davalar sonucu, Foça İngiliz burnu mevkiinde 1. derece arkeolojik sit alanı içerisinde yapılaşma koşulu getiren plan notu değişikliği, Dikili tarım alanlarını yapılaşmaya açan imar planı, Foça ilçesinde eğitim alanını; özel eğitim alanı kullanım kararına çeviren imar planı değişikliği iptal edildi. Yine bu iki odanın ve İzmirlilerin açtığı davalar sonucu mahkemeler tarafından iptal edilen başka imar plan değişiklikleri de var.  Seferihisar Akarca Balıkçı Barınağı imar plan değişikliği, Tire zeytin alanlarını yapılaşmaya açan imar planları, Dikili Kabakum ve Salihler mahallerinde tarım alanlarını yapılaşmaya açan ve kıyı kanuna aykırı olarak onaylanan imar planlarının iptal edilmesi bunlardan bir kaçı…

Görünen o ki; 2022 yılı da İzmir ve çevresinde imar plan değişiklikleri tartışılmaya ve yargıya taşınmaya devam edecek. Konak-Kahramanlar, Kültürpark ve Çeşme turizm planlarına karşı başta Şehir Plancıları ve Mimarlar Odası İzmir Şubeleri olmak üzere, meslek odaları, çevre örgütleri ve İzmirlilerin yürüttüğü mücadele 2022 yılı için İzmir ve yakın çevresindeki çevre gündeminin ana başlığı olacak…