İklim ve EnerjiManşetTürkiye

Maraş’tan güzel haber: Elbistan’da planlanan termik santral projesi iptal

Kahramanmaraş Elbistan’da planlanan altı kömürlü termik santralden birinin ÇED süreci, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından sonlandırıldı. Böylece proje kalıcı olarak iptal edilmiş oldu.

Anadolu Enerji firması tarafından yapımı planlanan termik santral, Küçükyapalak, Büyükyapalak, Çatova, Eldelek, Akveren ve Elembey köylerini içine alıyordu. Süreci 19 Kasım 2015 tarihinde başlayan ve tam dört kez ertelenerek bu güne kadar gelen ÇED çalışmaları bölge halkının tepkilerine neden olmuştu.

Bölgede yeni planlanan santrallere karşı bir süredir  Greenpeace ile Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu’nun ortak düzenlediği “Kahramanmaraş Nefes Alsın” kampanyası  yürütülüyordu. Tüm Maraş halkının kararlı itirazının da etkili olduğu iptalin en önemli sebebi olarak bölgedeki su kaynaklarını ve sulama projelerini olumsuz yönde etkilemesi gösterildi. Aynı riskler, bölgede planlanan diğer beş santral için de geçerli. 

Maraş’ta şu an faaliyet gösteren aktif iki santral bulunuyor. Bu santraller bölgenin sıcaklığını artırırken, Ceyhan Havzası‘nı kurutarak içme ve sulama suyu varlığını tehdit ediyor.  

Maraş’ın bir başka ilçesi olan ve var olanların yanı sıra yeni santraller kurulması planlanan Afşin’de kar, havadaki kömür tozları yüzünden siyah yağıyor.

Greenpeace Akdeniz İklim ve Enerji Proje Sorumlusu Onur Akgül, iptal haberinin sevindirici olduğunu ama yeterli olmadığını vurgulayarak şunları dile getirdi: 

“Planlanan beş santral, kümülatif etki yaratarak bu riski çok daha büyük hale getirecektir.Kuraklık ve iklim krizi çağında bunu çok iyi okumalıyız. Bakanlığın kararını mutlulukla karşıladık. Fakat daha yapacak çok iş var; Kahramanmaraş’ın ve çevre illerin yaşadığımız iklim krizi kaynaklı kuraklıktan ve sağ çıkması ve ölümcül hava kirliliğinden kurtulması için mevcut ve planlanan santrallerin de planlı bir şekilde kapatılması gerekiyor.”

Bölge halkının sağlığını ve geleceğini tehdit eden santrallere karşı mücadele veren Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu‘ndan İbrahim Yalçın da şu ifadeleri kullandı: 

“Duyurulduğu günden bugüne Elbistan halkının itirazları ve mücadelesiyle geçen altı yıl sonunda bu proje iptal edildi.  Bölge halkı, suyunu, binlerce dönüm tarım alanını, doğasını, geleceğini ve sağlığını korudu. Platform olarak ilgili tüm kurumları bilgilendirdik, halkın sesini duyurduk ve tüm Bakanlık toplantılarında itirazlarımızı dile getirdik. Sonuçta Bakanlık projeyi iptal etti. Fakat yeterli değil. Bu güzel gelişme, mevcut ve planlanan santrallerin de iptaliyle geliştirilmeli. Yapılan hava kalitesi ölçümleri Afşin A ve B santrallerinin kirlilik limit değerlerini katbekat aşarak bölgeyi yaşanmaz hale getirdiğini ortaya koydu. Halk bu santralleri istemiyor. Tüm yetkilileri bu gerçeği görmeye ve göreve davet ediyoruz.”

İptal edilen santralin kurulması planlanan Küçükyapalak Köyü.

Platform’dan yapılan açıklamaya göre ise 1200 mW gücündeki termik santralin yapılması halinde;

  • Yılda ortalama 18 milyon ton düşük kalite linyit kömürü yakılarak, kül, karbondioksit, kükürt dioksit, azot oksit gibi zehirli gazlarının bölgeyi yayılmasına neden olacaktı.
  • Demir, bakır, çinko, krom, kobalt, kadmiyum, magnezyum, potasyum ve uranyum gibi ağır metallerin tarım alanlarını yok etmesine neden olacaktı.
  • Kömür susuzlaştırma ve türbin soğutma için yılda ortalama 100 milyon ton su kullanılacak; yer altında çekilen sular 107 adet su kuyusunu kapatılmasına neden olacaktı.
  • Yılda ortalama 6 milyon ton kül-cüruf ve kimyasal atık, Küçükyapalak Köyünün 300 metre yakınına dökülerek doğa tahrip edilecekti.
  • 300 bin dönüm tarım alanı yok edilecek, 143 bin nüfuslu Elbistan şehri ortadan kalkacaktı.
  • Bölgede, insan sağlığı, tarım, hayvancılık, doğa ve tabiattaki tüm canlıların yaşamı tehdit altına girecekti.
Platform, 30 yıllık işletme ömrü sona ermiş olan ve kanunsuz çalıştırılan Afşin-Elbistan A Termik Santrali’nin kapatılması, Akbayır, Diler Termik Santralının ve Afşin C Termik Santrallerinin ÇED raporlarının da iptal edilmesini istedi.