COP31 İklim Zirvesi

İlk hafta sonundan: Resmi zirve parayı, Halkların Zirvesi adaleti çağırıyor

COP31'in ilk haftası sona erdi. Cumartesi günü de EXPO'da finans oturumları sürerken, Antalya merkezde bir araya gelen 32 ülkeden aktivistler, 'iklim adaleti ve kamusal finansman' çağrısı yaptı.

Alev KARAKARTAL-Songül KARADENİZ

*

Antalya’da düzenlenen COP31’in altıncı gününde resmi tema “Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler” olarak belirlendi. Ancak arka planda iklim finansmanı için devletler ve özel sektör düzeyindeki toplantılar ve oturumlar hız kesmeden devam etti. 

Takip ettiğimiz oturumların ilki SDSN Türkiye tarafından düzenlenen “Türkiye’nin yeşil sanayi geçişine güç katan kadınlar” paneli oldu. Moderatörlüğünü SDSN Türkiye Koordinatörü Dr. Bahar Özay’ın üstlendiği panelde; VakıfBank’tan Sibel Sağman, Schneider Electric’ten Dr. Elif Duygu Özyurt, Tüm Mühendis Kadınlar Derneği’nden (TÜMKAD) Ülfet Öztürk ile Nihal Göker ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gamze Varank konuştu.

Bahar Özay’ın kadın girişimcilerin istihdam ve fon yatırımlarına erişimine yönelik sorusunu yanıtlayan Sibel Sağman kadınlara yönelik gerçekleştirdikleri Dünya Bankası projesine değindi. 

Dünya Bankası’ndan 1,5 milyar Euroluk bir kaynak aldıklarını belirten Sağman, ”Bu kaynak dünya tarihinde alınmış ve bir ülkeye, bir bankaya verilmiş en büyük kaynak. Aslında projemize verdiler. Biz bu projeye 1,5 milyar euro ile başladık. Bunun 800 milyon Eurosunu kadınların istihdamı için harcıyoruz” dedi.

Fotoğraf: Songül Karadeniz

Sağman, Dünya Bankası’ndan sağlanan 800 milyon eurosu İŞKUR iş birliğiyle 20 bin kadın istihdamı ve toplamda 150 bin kadın ile 50 bin genç istihdamı hedefine yönelik olmak üzere toplam 1,7 milyar euroluk kaynak temin ettiklerini belirtti. 

Ayrıca, kadınların iş kurmasını desteklemek amacıyla 475 milyon euronun KGF ve İGE kefaletleriyle kredilendirildiğini ve 225 milyon euronun ise gelişmemiş bölgeler ile yeşil/dijital dönüşüm alanlarına tahsis edildiğini ifade etti.

Ülfet Öztürk ise TÜMKAD’ın uluslararası konumunu vurguladığı konuşmasında, derneğin kuruluş hikâyesinden ve yaptıkları projelerden söz etti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Türkiye Pavilyonu’nda organize ettiği “Türkiye’nin Ulusal Adil Geçiş Stratejisi: Adil, Kapsayıcı ve Dayanıklı Bir Geleceğe Doğru” panelinde de iklim hedeflerine ulaşırken istihdam yaratma, beceri geliştirme ve finansman mekanizmalarını kullanarak kimseyi geride bırakmayan bir “adil geçiş” sürecinin nasıl uygulanacağı ve yeni açıklanan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi‘nin hayata geçirilmesi konusu ele alındı.

MEXT Teknoloji Merkezi’nden Yusuf Turhan, adil geçiş sürecinde tedarik zinciri finansmanı ve çözüm sağlayıcıların rolüne dikkat çekerek 6 yılda yürüttükleri 13 AB projesinin 5’inin doğrudan adil geçişe dokunduğunu ve uluslararası fonların bu çalışmaları ölçeklendirebileceğini belirtti. UNDP Küresel Teknik Uzmanı Sangji Lee ise Türkiye’nin adil geçiş stratejisini takdir ederek, ülkelerin üçüncü nesil Ulusal Katkı Beyanlarında (NDC) adil geçiş oranının %90’ın üzerine çıktığını ve Türkiye’de yapılan yeşil istihdam değerlendirmesine göre 2030’a kadar 300 binden fazla iş yaratma potansiyeli bulunduğunu vurguladı. Panelin kapanışında Çalışma Genel Müdürü, yeni açıklanan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi’nin hayata geçirilmesi ve uygulama sürecinin takibi için tüm paydaşlarla iş birliğinin süreceğini ifade etti.

Fotoğraf: Songül Karadeniz

‘Düşük maliyetli finansman ve devlet desteği şart’ 

“Paranın İzinde: İklim Finansmanı, Raporlama ve Şeffaflık” oturumunda ise Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü’nden Prof. Dr. Yıldız Özerhan, Uluslararası Şeffaflık Derneği’nden Ekin Bayur ve Yeniçağ Yazılım ve Danışmanlık Şirketi’nden Kerem Sakallı konuşma yaptı. 

Panele ilişkin Yeşil Gazete’ye değerlendirme yapan Muhasebe Öğretim Üyeleri Bilim ve Dayanışma Vakfı (MÖDAV) Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Yıldız Özerhan, sürdürülebilirlikle ilgili konuların ders müfredatlarına eklenmesi konusunda çalışmalar yaptıklarına da değinerek şunları söyledi:

“Bizler aslında iklim finansmanı dediğimiz zaman dünyanın geleceğini, Türkiye’nin geleceğini konuşmamız gerekiyor. Özellikle işletmelerin bu doğaya zararlı olan faaliyetleri, sera gazı salımının artmasına neden olan faaliyetleri konusunda bir farkındalığın oluşması gerekiyor. Bu çerçevede de işletmelerin artık yatırımlarını bu alana da yönlendirmeleri gerektiğini düşünüyoruz.”

Fotoğraf: Songül Karadeniz

COP31’i sürecini iklim finansmanı ve özel sektör açısından nasıl değerlendiren Özerhan, işletmelerin sürdürülebilir enerji ve yeni teknoloji yatırımlarını gerçekleştirebilmeleri için bankaların ve mali kuruluşların daha düşük maliyetli ve düşük faizli sürdürülebilir finansman imkanları sunarak özel sektörü desteklemesi gerektiğini vurguladı.

Özerhan; Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması‘ndan (SKDM) etkilenecek tedarikçi konumundaki küçük ölçekli şirketlerin iyi projeler üretebilmesi için sera gazı salımını azaltıcı yatırımlara yönelik devlet desteği ve işletmeleri teşvik edici düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti.

Sürdürülebilirlik raporlamasıyla ilgili yaşanan bir gelişmeden söz eden Özerhan, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun 2023 yılı sonunda sürdürülebilirlik raporlaması kapsamına girecek şirketler için hem düzenleme yaptığını hem de standartları yayımladığını aktardı.

Karbonsuzlaşma, elektrifikasyon ve iklim finansmanı masaya yatırıldı

Diğer yandan, “Endüstriyel Karbonsuzlaştırma: Türkiye ve Avustralya’dan Bakış Açıları” başlıklı oturumda UN Global Compact Türkiye, TÜSİAD ve WWF-Türkiye yetkilileri ile Better Futures Australia Direktörü Sara Law, SEFiA Kıdemli Araştırmacısı Cankut Kaan Bolat ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Teknik İşler Direktörü Hasan Akbulut bir araya geldi. Konuşmacılar; Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), temiz elektriğe erişim, dönüşüm yatırımlarının finansmanı ve Avustralya’nın emisyon azaltım düzenlemeleri üzerinden sanayinin karbonsuzlaşma sürecindeki engelleri ve çözüm önerilerini değerlendirdi.

COP31 kapsamında düzenlenen Küresel Sürdürülebilir Sigortacılık Zirvesi’nde ise “Düşük Karbonlu Ekonominin Sigortalanması ve Bu Ekonomiye Yatırım Yapılması” başlıklı oturum yapıldı. World Resources Institute’tan Nick Robins, AIA Yatırım Yönetimi’nden Medha Samant, Achmea’dan Babs Dijkshoorn, Ceres’ten Steven Rothstein ve Generali Grubu’ndan Leonardo Meoli bir araya gelerek yeşil dönüşümün finansmanını konuştuğu panelde; uzun vadeli sürdürülebilir yatırımların desteklenmesi, iklim dayanıklılığına yönelik önleyici adımlar ve yeni teknolojilerin sigortalanmasında kamu-özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesi konularını ele alındı.

Türkiye Sinai Kalkınma Bankası’nın (TKSB) moderasyonunda gerçekleştirilen “Türkiye’de Nihai Enerji Tüketiminde Elektrifikasyon ve Enerji Dönüşümü” panelinde; Selenka Enerji, WAT Mobilite ve Özaltın Holding’ten konuşmacılar eşliğinde Türkiye’nin 2035 hedefleri doğrultusunda sanayi ve ulaşımda elektrifikasyon, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve yeşil dönüşüm yatırımları ele alındı.

“COP31’den COP32’ye: Sürdürülebilir Sigortacılığın Etkisinin Güçlendirilmesi” başlıklı panelde ise Türkiye Sigorta Birliği Genel Sekreteri Özgür Obalı, CNseg’den Claudia Prates, ICEA LION Group’tan Philip Lopokoiyit, Namibya Ulusal Reasürans Kurumu’ndan Patty Karuaihe-Martin ve France Assureurs’ten Christian Pierotti sürdürülebilir sigortacılık hedeflerinin ölçülebilir ve somut uygulamalara dönüştürülmesini ele aldı. Konuşmacılar; iklim risklerine karşı erken finansman mekanizmaları ile parametrik sigorta çözümlerinin geliştirilmesi, kırılgan toplulukların sigortaya erişiminin artırılarak koruma açığının kapatılması ve COP32 sürecinde küresel kamu-özel iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya’da “Çocuklar, Gençler ve İklim Dayanıklılığı Üzerine Üst Düzey Diyalog” toplantısında, “Finansmanı, teknolojiyi ve yatırımı da en fazla ihtiyaç duyulan yerlere ulaştırmalıyız. Özellikle kırılgan topluluklardaki okulların sağlık tesislerinin ve su sistemlerinin güçlenmesini öncelik haline getirmeliyiz. Çünkü kaynakları doğru yere ulaştırmadan dayanıklı ve adil bir gelecek kuramayız” dedi.

Fotoğraf: Alev Karakartal

COP31’in akredite alanı olan EXPO Fuar Merkezi’nde bunlar konuşulurken, Antalya merkezinde de Halkların İklim Zirvesi’nin düzenlediği ilk kamusal etkinlik olan, 14 Kasım Küresel Eylem Günü yürüyüşü ve mitingi vardı. 

32 ülkeden çok sayıda katılımcının katıldığı eylemin talepleri ise ortaktı: Fosil yakıtlardan çıkış ve  savunmasız ülke ve halkların korunduğu adaletli ve hakkaniyetli bir iklim finansmanı mekanizması…

Günün öne çıkan anlaşmaları ve finansman paketleri

Zirvenin altıncı gününde müzakereler “ara değerlendirme” (midway stocktaking) aşamasına geçerken, büyük ölçekli yeni bir devletlerarası finansal anlaşma imzalanmadı. Ayrıca karbon piyasaları ve gelişmekte olan ülkelere yönelik bazı finansman adımları duyuruldu.

  • Birleşik Krallık, Norveç ve Kanada‘nın kalkınma finansmanı kuruluşları, 2030 yılına kadar gelişmekte olan piyasalardaki iklim projeleri için 10 milyar dolar kaynak yaratmayı hedefleyen ortak bir girişim duyurdu.
  • Gönüllü Karbon Piyasası Bütünlük Konseyi (ICVCM), Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı ve Küresel Yeşil Büyüme Enstitüsü (GGGI) arasında uluslararası bir karbon piyasası çerçevesinin geliştirilmesini desteklemek amacıyla üçlü bir anlaşma imzalandı.
  • Türkiye’nin iklim ve dayanıklılık odaklı projeleri için 3 milyon dolarlık bir destek duyurusu paylaşıldı.
  • 14 Kasım itibarıyla ülkeler arası müzakerelerde en büyük tartışma konusu iklim finansmanı açığı oldu. Gelişmekte olan ülkeler için 2035’e kadar yıllık 300 milyar dolar (geniş çerçevede 1,3 trilyon dolar) harekete geçirilmesi hedeflenirken, mevcut eğilimlerin yıllık 840 milyar dolarlık bir finansman açığına işaret ettiği vurgulandı.

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Liderler Zirvesi’nin ikinci gününden nükleer ve 21 milyar dolarlık anlaşma çıktı

Liderlerin Zirvesi'nin ikinci, COP31'in dördüncü gününde Özel Sektör Elçisi olarak belirlenen TOBB'un düzenlediği bir seri etkinliğe Türkiye'den ve Dünyadan çok sayıda şirket ve kurum temsilcisi katıldı.

Liderler Günü’nde finansman ve uluslararası işbirliği konuşuldu

COP31'in üçüncü günü başlayan Liderler Zirvesi'nde iklim krizine karşı mücadelenin hızlandırılması istendi. Finansmana erişim ve yatırım başlıkları liderlerin gündemindeydi.

Zirvede ikinci gün: ABD gelmedi ama Al Gore Antalya’daydı

Zirvenin ikinci günü olan 10 Kasım'da Mustafa Kemal Atatürk anıldı, elektrifikasyon başlığı tartışıldı.

COP31 başlıyor: İklim finansmanında Türkiye’nin yol haritası nasıl olmalı?

İklim finansmanı denince akla neredeyse yalnızca salımları azaltmak geliyor, ancak uyum ya da korunma, bu haritada küçük bir köşede kalıyor.

DOSYA: İklim finansmanında özel sektörün rolü-1

COP31'e günler kala, iklim diplomasinin en önemli maddelerinden biri yine finansman olacak. Türkiye özel sektörünün iklim finansmanındaki rolü ise yeni regülasyonlarla birlikte payını ve ağırlığını artırmak zorunda kalacak gibi görünüyor.

EN ÇOK OKUNANLAR