Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), ikinci gününde Antalya‘da düzenlenen oturumlarla devam etti. Zirvenin 10 Kasım Salı günkü ana gündem maddesini Enerji ve Elektrifikasyon oluşturdu.
Güne, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının 88. yılı dolayısıyla düzenlenen anma töreniyle başlandı. Saat 09.05’te alanda sirenlerin çalmasıyla birlikte yerli ve yabancı delegeler saygı duruşunda bulundu; tören kapsamında konferans yerleşkesindeki Türk ve BM bayrakları yarıya indirildi, “COP31 Barış Yolu”ndaki Atatürk portresine karanfiller bırakıldı.
COP31 Başkanlığı ile Avrupa Birliği ortaklığında ilk kez “Elektrifikasyon Forumu” gerçekleştirildi. Forum kapsamında, 2035 yılına kadar küresel elektrik kullanım payının %35’e çıkarılmasını hedefleyen “35 by 35” (35’e 35) eylem planı ve taahhütleri masaya yatırıldı.
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA/IEA) tarafından COP31 Başkanlığı’nın talebi üzerine hazırlanan özel rapor da zirvede açıklandı. Rapora göre, bugün yüzde 23 seviyesinde olan küresel nihai enerji tüketimindeki elektriğin payının, doğru politikalarla 2035’e kadar yüzde 33 seviyesine ulaşabileceği ve yüzde 35 hedefine son derece yakın olduğu belirtildi. UEA Başkanı Dr. Fatih Birol ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, temiz enerji odaklı elektrifikasyonun küresel enerji güvenliği ve maliyet kontrolü açısından kritik rol oynadığını vurguladı.
Günün iş dünyasını ve finansmanı ilgilendiren bölümü ise “Taahhütlerden Eyleme” oturumlarıydı. Koç Holding ev sahipliğinde düzenlenen “Taahhütlerden Eyleme: Küresel İklim Gündeminde İş Dünyasının ve Politikaların Rolü” panelinde, dünyanın önde gelen enerji ve finans liderleri iklim dönüşümünün uygulama aşamasına dair mesajlar verdi. Panelin ana konuşmacısı Al Gore, moderatörü Dr. Fatih Birol ve açılış konuşmacısı Bakan Murat Kurum oldu.
İklim krizinin temelinde bir fosil yakıt krizi olduğunu vurgulayan ABD Eski Başkan Yardımcısı Al Gore, emisyonları azaltmak için gereken tüm teknolojilere ve kanıtlanmış uygulama modellerine dünyanın halihazırda sahip olduğunu söyledi. Eksik olan tek şeyin yeterli siyasi irade olduğunu belirten Gore, konuşmasını “Lütfen her zaman siyasi iradenin kendisinin yenilenebilir bir kaynak olduğunu unutmayın” mesajıyla tamamladı. Moderatör Dr. Fatih Birol için de “İklim değişikliğiyle mücadelede ondan daha değerli bir isim yok. O, Türkiye’nin bir evladı ve küresel bir kahraman” dedi.
Fatih Birol, geleceğin elektrikli olacağını söyledi; COP31 sonuç bildirgesinden bu hedefin çıkması halinde piyasalara ve yatırımcılara çok güçlü bir sinyal verileceğini belirtti. Bakan Murat Kurum ise büyük şirketler yeşil dönüşüme uyum sağlarken tedarik zincirindeki küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) geride kalmaması gerektiğini belirtti.
Panele katılan Allianz CEO’su Oliver Bäte, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkanı Odile Renaud-Basso, Octopus Energy CEO’su Greg Jackson ve Envision Energy CEO’su Lei Zhang ise dönüşümün finansman ve teknoloji ayağına odaklandı.
Finans dünyası temsilcileri (Allianz ve EBRD), yeni yeşil teknolojilerin ilk uygulama aşamalarındaki yüksek risklerin kamu ve özel sektör iş birliğiyle paylaşılması gerektiğini, böylece trilyonlarca dolarlık kurumsal sermayenin gelişmekte olan pazarlara akabileceğini vurguladı.
Enerji şirketleri (Octopus Energy ve Envision Energy) ise yenilenebilir enerji maliyetlerinin hızla düştüğüne dikkat çekerek dönüşümdeki asıl darboğazın şebeke altyapısı, enerji depolama ve dijitalleşme olduğuna işaret etti.
Zirvenin ikinci gününde Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan hükümetleri arasında “Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma” imzalandı. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’ın “Elektriğin TANAP’ı” olarak tanımladığı bu hükümetlerarası anlaşma, dört ülke üzerinden Avrupa pazarlarına yeşil elektrik iletim hattı kurulmasını öngörüyor. Anlaşma ile ilgili bir kredi-yatırım tutarı henüz açıklanmadı.
