İsrail ile Filistinli militan grup Hamas arasında devam eden savaşta Gazze Şeridine atom bombası atılması ihtimalini ortaya atan bakan, hükümet toplantılarından süresiz olarak uzaklaştırıldı. Savaşa müdahil olmayan, masum Gazzeli bulunmadığını iddia eden bakana hem İsrailli politikacılardan hem de uluslararası toplumdan tepki yağdı.
İsrailli radikal Otzma Yehudit partisi mensubu Miras Bakanı Amichai Eliyahu, dün (5 Kasım) Kol Berama Radyosu’na verdiği röportajda Gazze’ye atom bombası atılıp atılmayacağı sorusuna “bu da olasılıklardan biri” yanıtını verdi.
Itamar Ben Gvir‘in aşırı sağcı partisinden olan Eliyahu, savaş zamanında karar alma sürecine dahil olan güvenlik kabinesinin bir parçası olmadığı gibi Hamas terör örgütüne karşı savaşı yöneten savaş kabinesi üzerinde de etkisi bulunmuyor.

‘Nazilere insani yardım verecek değiliz’
Times of Israel’in aktardığına göre Eliyahu, röportaj sırasında Gazze’ye herhangi bir insani yardımın girmesine karşı olduğunu da dile getirdi. Gazzelileri “Nazi” olarak niteyelen Miras Bakanı Eliyahu, “Nazilere insani yardım verecek değiliz” diyerek “Gazze’de müdahil olmayan sivil diye bir şey yok” ifadelerini kullandı.
Şeridin geri alınmasını ve buradaki yeniden İsrailli yerleşimlerin kurulmasını destekleyen Eliyahu, Filistinli nüfusun kaderi sorulduğunda ise “İster İrlanda‘ya ister çöllere gitsinler; Gazze’deki canavarlar kendi başlarına bir çözüm bulmalı” dedi.
Eliyahu Gazze Şeridi’nin var olma hakkı olmadığını söylüyor ve Filistin ya da Hamas bayrağı sallayan hiç kimsenin “yeryüzünde yaşamaya devam etmemesi gerektiğini” ekledi.
‘Süresiz olarak uzaklaştırıldı’
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Eliyahu’nun yorumlarının “gerçeklikten kopuk” olduğunu ve İsrail ile İsrail Savunma Kuvvetleri’nin savaşçı olmayanlara zarar vermemek için uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini söyledi.
İlerleyen saatlerde Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada, Miras Bakanı Eliyahu’nun hükümet toplantılarından süresiz olarak uzaklaştırıldığı belirtildi.
Prime Minister Benjamin Netanyahu:
Minister Amihai Eliyahu's statements are not based in reality. Israel and the IDF are operating in accordance with the highest standards of international law to avoid harming innocents. We will continue to do so until our victory.
— Prime Minister of Israel (@IsraeliPM) November 5, 2023
Açıklamada “Amichai Eliyahu’nun açıklamaları gerçeklere dayanmamaktadır” ifadeleri kullanıldı. Ayrıca İsrail ve İsrail ordusunun “masumlara zarar vermekten kaçınmak için uluslararası hukukun en yüksek standartlarına uygun olarak faaliyet gösterdiği” öne sürüldü.
‘Bakan görevden alınmalıydı’
Muhalefet lideri Yair Lapid ise bakanın görevden alınması çağrısında bulundu.
Lapid, sosyal medya platformu X‘te yaptığı paylaşımda “Hükümetteki radikallerin varlığı bizi ve savaşın hedeflerini -Hamas’ı yenmeyi ve tüm rehineleri geri almayı- tehlikeye atıyor” diye yazarak Netanyahu’nun “bu sabah [Eliyahu’yu] kovması gerekirdi” dedi.
‘Mecazi konuşmuş’
Eliyahu’nun mensubu olduğu Otzma Yehudit partisinin lideri Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Eliyahu ile görüştüğünü ve kendisinin “mecazi anlamda” konuştuğunu açıkladığını söyledi.
It is clear to all sensible people that the statement about the atom is metaphorical. However, a strong and disproportionate response to terrorism is definitely required, which will clarify to the Nazis and their supporters that terrorism is not worthwhile. This is the only…
— 🇮🇱עמיחי אליהו – Amichay Eliyahu (@Eliyahu_a) November 5, 2023
Eliyahu da X’te yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
“Atomla ilgili ifadenin mecazi olduğu tüm mantıklı insanlar için açıktır. Bununla birlikte, Nazilerin ve destekçilerinin terörizmin değersiz olduğunu anlamalarını sağlayacak, terörizme karşı güçlü ve orantısız bir yanıt kesinlikle gereklidir. Demokratik devletlerin terörizmle başa çıkmak için kullanabileceği tek formül budur. Aynı zamanda İsrail Devletinin rehinelerin sağ salim geri dönmesi için mümkün olan her şeyi yapmaya kararlı olduğu da açıktır.”
‘İyi ki İsrail’in güvenliğinden bu kişiler sorumlu değil’
İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, X’te yaptığı paylaşımda Eliyahu’nun açıklamalarını “asılsız” diye nitelendirdi ve “iyi ki İsrail’in güvenliğinden sorumlu kişiler bunlar değil” diye ekledi.
מגנה את דבריו חסרי הבסיס והאחריות של השר עמיחי אליהו.
טוב שלא אלו האנשים המופקדים על ביטחון ישראל.
— יואב גלנט – Yoav Gallant (@yoavgallant) November 5, 2023
Gallant’ın selefi Bakan Benny Gantz ise Eliyahu’nun açıklamalarının İsrail’e zarar verdiğini ve “rehinelerin ailelerine acı verdiğini” söyledi.
Gantz, “Aptalın teki bir kuyuya taş attığında bin bilge insan dahi onu kuyudan çıkaramaz” dedi.
האמירה המופקרת, המיותרת וחסרת האחריות של השר אליהו פוגעת בדרכה ובערכיה של ישראל, גורמת לנזק מדיני כבד, והחמור מכל – היא מוסיפה לכאב משפחות החטופים מבית.
אבן שזרק טיפש לבאר, גם אלף חכמים לא יצליחו להוציא.
— בני גנץ – Benny Gantz (@gantzbe) November 5, 2023
Birleşik Arap Listesi partisinin lideri Mansur Abbas da Eliyahu’ya tepki göstererek “kalbimin derinliklerinde iki ulus arasında barış olacağına inanıyorum” dedi.
Arap dünyasından tepki yağdı
Mısır Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ahmed Abu Zeid X’te yaptığı açıklamada, Eliyahu’nun sözlerinin “sapkınlık ve aşırılığın boyutlarının” bir kanıtı olduğunu söyledi ve “Uluslararası toplum şiddet, nefret ve ırkçılık söylemleriyle kararlı bir şekilde yüzleşmelidir” dedi.
مطالبة وزير إسرائيلي بإلقاء قنبلة نووية على قطاع غزة، دليل على مدى الانحراف والتطرف الذي لحق بعدد من صناع القرار فى الحكومة الإسرائيلية. على المجتمع الدولى التصدى بحسم لخطاب العنف والكراهية والعنصرية… العالم يتحدث عن نزع السلاح النووى ومخاطره،والبعض متعطش للمزيد من الدمار والقتل
— Egypt MFA Spokesperson (@MfaEgypt) November 5, 2023
Kuveyt Dışişleri Bakanlığı da X’te “İsrail işgalinin ve Filistin halkına yönelik saldırganlığının tehlikeli bir aşamaya ulaştığını ve küstahlığının insanlık tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir vahşet seviyesine ulaştığını” belirtti. Bakanlık Kuveyt’in “uluslararası topluma ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi‘ne kardeş Filistin halkına karşı işlenen soykırım suçlarını durdurma çağrısını” yineledi.
بيان #وزارة_الخارجية عن إدانة دولة #الكويت الشديدة لتصريحات أحد وزراء سلطة الاحتلال الإسرائيلي التي يدعو خلالها إلى إلقاء قنبلة نووية على قطاع غزة.
البيان كاملاً: https://t.co/RBtycvHhHU pic.twitter.com/dyRP3tj2v8
— وزارة الخارجية (@MOFAKuwait) November 5, 2023
Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu açıklamaların “uluslararası hukukun ihlali, uluslararası insancıl hukukun ciddi ihlalleri ve savaş suçları işlemeye teşvik edici nitelikte olduğunu ve ayrıca soykırım suçu işleme niyetinin varlığına dair ciddi endişelere yol açtığını” söyledi.
İslam İşbirliği Teşkilatı (OIC) da Eliyahu’nun açıklamalarını kınayarak bu ifadelerin “aşırılık ve nefret söylemi, şiddete teşvik, organize terörizm ve İsrail işgalinin Filistin halkına karşı her gün işlediği soykırım suçunu yansıttığı ve uluslararası hukuk ile uluslararası sözleşme ve kararları açıkça ihlal ettiğini” belirtti.