DünyaEkolojiManşetTürkiye

Plastik poşetlerin Londra’da başlayan yolculuğu Adana’da son buldu

Fotoğraf: Bloomberg, Nimet Kıraç

ABD merkezli Bloomberg Green’de yer alan Kit Chellel ve Wojciech Moskwa imzalı haber, İngiltere’nin bir zincir marketindeki plastik poşetin iki ay sonra Adana’ya geldiğini gösterdi.

Bloomberg Green’deki muhabirler tarafından zincir marketin üç plastik poşetine koyulan izleme cihazları poşetlerin kilometrelerce süren ve Adana’da son bulan yolculuğunu gözler önüne serdi.

Marketin geri dönüşüme gittiğini söylediği plastiklerin nasıl bir işlemden geçtiğini ayrıntılarıyla açıklamadığının belirtildiği yazıda, şirketin dört yıl önce gereksiz ambalajlamayı ortadan kaldırmayı ve geri dönüştürülemeyen plastik kullanımını durdurmayı ve yeni ambalajlara en az yüzde 30 geri dönüştürülmüş malzeme eklemeyi taahhüt eden 42 büyük şirket arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Fotoğraf: Chris Ratcliffe / Bloomberg

Poşet önce Almanya’ya, sonra Polonya’ya gitti

Dijital takip cihazlarının koyulduğu poşetlerden birinin, İngiltere’deki Thames Nehri’nde konumlandığının görüldüğü belirtilirken; diğer iki izleyici aracın olduğu plastiklerin ise İngiltere’nin doğu kıyısındaki Harwich Limanı‘na görüldüğü bildirildi. Buradan gemilerle taşındığı tespit edilen plastik poşetlerin Almanya’dan sonra Polonya’ya geçtiği ve birbirine birkaç metrelik mesafede olduğu görüldü.

İki ayın sonrasında ise dijital takip aracının olduğu poşetin Adana yakınlarında bir sanayi bölgesinde olduğu tespit edildi. Poşet üç bin kilometrenin üzerinde bir yolculuk yaptıktan sonra Adana’da görüldü.

Plastikler Adana’da toplandı

Araziye giden bir gazeteci ise söz konusu bölgede karışık plastik çöplerin istiflendiğini belirtti. Alanda ayrıca İtalya ve Hırvatistan etiketli plastikler görüldü. Bölgedeki geri dönüşüm şirketinde yönetici olduğunu belirten bir kişi, şirketin Avrupa’dan satın alınan plastikleri Mersin Limanı üzerinden Adana’daki sanayi bölgesine gönderdiğini, gelen atıkların düşük kalite olduğunu belirterek yine de bazılarının geri dönüştürülebileceğini söyledi. Söz konusu kişi, malzemelerin yüzde 90’ının kurtarılabileceği yönünde tahminde bulundu.

Fotoğraf: Greenpeace

Atıkların arazilerinde şüpheli yangınlar

Arazideki plastik atıkların görüntülerini inceleyen birkaç uzman, bunun iddialı bir tahmin olduğunu belirtti. Daha sonra tekrar görüşülen aynı yönetici ihracatı kabul etmediğini ve şirketinin sadece Türkiye’nin evsel atıklarıyla ilgilendiğini söyledi.

İngiltere, 2020’de her gün Türkiye’ye ortalama 575 ton plastik çöp gönderdi; bu, Polonya’ya gönderdiğinden daha fazla. Bunun etkisi, işlenmesi zor çöplerle uğraşmanın sorumluluğunu daha fakir ülkelere devretmek ve atık yok etme altyapılarını zorlamak.

Haberde ayrıca bu atıkların geri dönüşümden geçirilmek yerine yakılarak imha edildiği de belirtildi. Yakılan atıkların havaya ve toprağa karışması ise bir başka çevre sorunu. Yazıda atık arazilerinde gerçekleşen şüpheli yangınlara da ayrıca dikkat çekildi.

Fotoğraf: Greenpeace

Çin’den sonra plastiklerin adresi: Türkiye

Öte yandan plastik atıkların yasa dışı yakılması sonucu ortaya çıkan ağır metal, dioksin ve furan ve kalıcı organik kirleticilerin toprağa, suya, havaya ve besin zincirine karışarak kansere neden olabileceği gerçeği, insan sağlığı için de geri dönüşümü olmayan zararlar içeriyor.

Greenpeace tarafından yapılan açıklamaya göre; Türkiye’nin plastik atık ithalatı, 2018 başında Çin tarafından alınan yasak kararıyla beraber hızla artmış ve Türkiye, 2019 ve 2020’de Avrupa’dan gelen plastik atıkların en büyük alıcısı olmuştu.

Fotoğraf: Caner Özkan / Greenpeace

Bulgular ‘sarsıcı’

Greenpeace İngiltere Siyasi Kampanyacısı Megan Randles “Bu, İngiltere’nin plastik atıkları gözden uzaklaştırma şeklindeki tehlikeli modelinin zehirli parmak izi. Plastiğimizin denizaşırı yerlere atıldığında ve yakıldığında neden olabileceği zarara dair kanıtımız, hükümeti doğru olanı yapmaya ve plastik atık ihracatını yasaklamaya teşvik etmelidir” demişti.

Greenpeace‘nin Nisan 2021’deki saha araştırmasında, çoğunluğu İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden ithal edilen plastik atıkların Adana’da yasa dışı olarak çevreye döküldüğünü ve açıkta yakıldığı tespit edilmesinin ardından döküm alanlarından örnekleri üzerinde inceleme gerçekleştirilmiş, analizler sonucu ortaya çıkan bulguların ise ‘sarsıcı’ olduğu bildirilmişti.

Fotoğraf: Greenpeace

Araştırmaya göre; Adana’da tespit edilen dioksin furan miktarı, kirletilmemiş toprak numunesinin 400 bin katı ve şimdiye kadar Türkiye’de toprakta rapor edilen en yüksek toksik düzey. Dioksin-furanların bilinen en önemli özelliği ise kanserojen olması. Greepeace tarafından yapılan açıklamada bu kimyasalın, anne karnındaki bebekler için toksik olabileceği, tümörleri tetikleyebileceği, hormon ve bağışıklık sistemlerini etkileyebileceği belirtilmişti.

Analizi gerçekleştiren bilim insanlarından Dr Kevin Brigden “İngiltere başta olmak üzere Avrupa’dan gelen plastik atıkların yoğun olarak tespit edildiği alanların bazılarında bu kirleticilerin seviyeleri çok yüksekti” demişti.

Greenpeace Akdeniz Biyoçeşitlilik Proje Lideri Nihan Temiz Ataş da “Türkiye’nin toprağı, havası ve suyu, Avrupa’nın plastik atık ihracatının çevre ve insan sağlığı için yarattığı tehlikeye tanıklık ediyor. Plastik çöplerini denizaşırı ülkelere gönderen İngiltere ve Almanya gibi ülkeler, Türkiye’nin verimli topraklarında zehirli bir iz bırakıyor. Bu hasar geri döndürülemez. Başta İngiltere olmak üzere ihracatçı ülkeler sorumluluk almalı ve Türkiye’ye plastik göndermeyi bırakmalı. Türkiye plastik çöplüğü değil ve bu zararlı atık oyunları sona ermeli” diyerek uyarılarda bulunmuştu.

Kategori: Dünya