Editörün Seçtikleriİklim KriziManşet

Kullanıcıların günlük karbon ayak izini ölçen uygulamanın finansörü fosil yakıt şirketi çıktı

Kişilerin bireysel karbon ayak izini ölçmeleri için yeni bir uygulama geliştirildi: VYVE. Uygulamayla kullanıcılar markete giderken, otobüse bindiğinde, şehirlerarası tren yolculuğu yaptığında bunun karbon emisyonlarına nasıl katkıda bulunduğunu anlık olarak takip edebiliyor.

Buraya kadar her şey normal duruyor. Sorun ise uygulamanın bir fosil yakıt şirketi tarafından finanse edilmesi.

Uygulama, uluslararası petrol devi BP’nin düşük karbonlu girişimleri destekleyen yan kuruluşu Launchpad tarafından finanse ediliyor. BP bir yandan iklim değişikliğine sebep olan fosil yakıt çıkarımına ve iklim değişikliği düzenlemelerine karşı lobicilik faaliyetlerine devam ediyor.

Bir yandan da finanse ettiği uygulama ile kullanıcıların krize etkilerini hesaplıyor ve kullanıcılar belli bir eşiği geçtiğinde suçluluk duygularını bastırmak için karbon dengeleme satın almaya teşvik ediyor.

Uygulamayı binlerce kişi kullanıyor

Grist’ten Kate Yodar’ın kaleme aldığı yazıya göre VYVE hala test aşamasında ancak ABD’de ve Birleşik Krallık’ta binlerce kişi şu anda kullanıyor. Şirketin kurucusu Mike Capper “İnsanların karbon ayak izlerini takip etmek ve azaltmak için yöneldiği lider kuruluş olmak istiyorum” ifadelerini kullandı.

Karbon ayak izini ölçen pek çok uygulama bulunuyor. Ancak bunlar geçtiğimiz ayın elektrik faturası, dün yediğiniz yemek gibi bilgileri sorarken bu uygulama farklı olarak ulaşımdan kaynaklanan emisyonlara odaklanıyor.

Sorumluluk kimde?

Bireysel karbon ayak izinin ölçülmesine yönelik tartışmalar yıllardır sürüyor. Bir kesim iklim krizinin üstesinden gelmek için bütün bireylerin, şirketlerin ve hükümetlerin kararlılıkla emisyonlarla mücadele etmesi gerektiğini savunuyor.

Bir kesim ise bunu, şirketlerin sorumluluğu üzerlerinden atarak bireyleri suçlamak için geliştirdikleri “yeşil yıkama” yöntemleri olduğunu savunuyor. Bunda da kendi hayatlarını daha yeşil nasıl yapabileceğine odaklanan kişilerin asıl sorumluları işaret etmekten uzaklaşacağı endişesi yatıyor.

Emisyonların yüzde 70’inden 100 şirket sorumlu

Yapılan bir araştırma 1980’den bu yana küresel emisyonların yüzde 70’inden aralarında BP’nin de bulunduğu 100 şirketin sorumlu olduğunu belirtiyor. Aynı zamanda 1965’ten bu yana 34 milyar metrik tondan fazla karbon emisyonundan sorumlu olduğu için dünyadaki en yüksek emisyonlu şirketler listesinin başında yer alıyor.

Aynı şirket, BP, 2004 yılında geliştirdiği bir karbon ayak izi hesaplayıcısını duyurmuş ve ertesi yıl da kampanyasını “Nedir bu karbon ayak izi?”, “Karbon ayak iziniz ne kadar?” gibi sorular soran bir dizi reklam yayınlamıştı.

Küresel Ayak İzi Örgütü’nün başkanı Mathis Wasckernagel, terimin yerleşmesinde en büyük desteğin BP’den geldiğini söylüyor. Peki, kişilerin karbon ayak izini düşürmesi gerektiğini belirten BP’nin kendisi ne yapıyor?

BP’den 2050 yılı hedefi

BP, net sıfır karbon emisyonu için 2050 hedefi koyduğunu duyurdu.  Ancak, şirketin doğal gaz ve petrol çıkarma faaliyetlerini durdurma gibi bir planı ufukta görülmüyor.

2050 yılında hala petrol ve doğal gaz üretimini sürdüreceğini söyleyen şirket, net sıfır hedefine ağaç dikme ve karbon yakalama teknolojileriyle ulaşmayı planlıyor. Bu hesaplamaya çıkardığı ürünlerin kullanımından doğan emisyonlar ise dahil edilmiyor.