İfade ÖzgürlüğüMedya-İnternetTürkiye

CHP’li Çakırözer’den nisan ayı basın özgürlüğü raporu: Emniyet genelgesi, kara tabloyu daha da kararttı

3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü öncesinde, nisan ayında yaşanan basın özgürlüğü ihlalleri raporunu açıklayan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, “Bu sene de yine kara tablo ile karşı karşıyayız” dedi.

Çakırözer, nisan ayında da gazetecilerin adliyelerde haberlerini ve yorumlarını savunmak durumunda kaldığına dikkat çekerek, bir ayda 50 gazetecinin hakim karşısına çıktığını ve RTÜK’ün televizyonlara ceza yağdırdığını söyledi.

Emniyet Genel Müdürlüğü’nün eylemlerde görüntü alınmasını engelleyen 27 Nisan tarihli genelgesinin de ilk günden itibaren basın özgürlüğünü kısıtladığına vurgu yapan Çakırözer şunları söyledi: “1 Mayıs’ta gösteri yapmak isteyenlere yönelik polisin orantısız şiddetini görüntülemek isteyen basın mensupları engellendi. Genelge ilk günden ifade ve basın özgürlüğünü kısıtlayacak biçimde uygulanmaya başlandı.”

Nisan ayı raporunda öne çıkanlar şöyle:

  • Nisan ayında 50’ye yakın gazeteci hakim karşısına çıktı. Bu isimler arasında olan karikatürist Nuri Kurtcebe 2 yıl, Erol Mütercimler ise 10 ay hapis cezasına çarptırıldı. Melis Alphan’ın 6 yıl önce paylaştığı fotoğraf nedeniyle, Cem Şimşek’in  Cumhurbaşkanına hakaret iddiasıyla yargılamaları sürüyor.
  • Sözcü yazarı Yılmaz Özdil ve gazeteci Mustafa Hoş yazıları ve paylaşımları nedeniyle ifadeye çağrılırken, BirGün spor editörü Eren Tutel’e Türkiye Wushu Federasyonu hakkındaki haberleri, gazeteci Cihan Ölmez’e ise 6 yıl önceki sosyal medya paylaşımları nedeniyle dava açıldı.
  • Gazetecilere yönelik gözaltı ve fiziksel müdahale nisanda da devam etti. Altı gazeteci gözaltına alınırken, iki gazeteci fiziksel müdahale ile karşı karşıya kaldı; Boğaziçi Üniversitesi protestolarında yargılanan öğrencilere destek eylemini takip eden Halk TV muhabiri Erdinç Yılmaz ve kameraman Umur Çilingir polisin fiziksel müdahalesiyle karşılaştı.
  • Kobane olayları davasını ve Sinbo işçilerinin protesto eylemlerini haberleştirmek isteyen gazetecilerin bir bölümü gözaltına alınırken, bir bölümünün haber yapması engellendi.
  • Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) nisan ayında da bağımsız gazetecilik yapan televizyon kuruluşlarına ceza yağdırdı. RTÜK Halk Tv, Tele1’e birer kez, KRT’ye  ise iki kez programlarda yayınlanan görüşler nedeniyle ağır para cezaları verdi.

Emniyet’in genelgesi ilk günden kısıtlayıcı şekilde kullanıldı

  • Gazetecilerin haber takibinde yaşadığı güçlükler, nisan ayının son haftası yayınlanan Emniyet Genel Müdürlüğü genelgesiyle daha da arttı. Genelge daha ilk günden basın özgürlüğünü kısıtlayıcı biçimde kullanılmaya başlandı.
  • 1 Mayıs’ta gösteri yapmak isteyenlere polisin müdahalesini görüntüleyen basın mensupları engellendi, telefon-kameralarına el konarak görüntüler sildirilirken gerekçe olarak emniyetin genelgesi gösterildi.

Utku Çakırözer, söz konusu genelgeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Bu genelge hem evrensel hukuka, hem de yürürlükteki Anayasa ve yasalara aykırıdır. Emniyet birimleri asayiş ve suç işlenmesinin önlenmesini sağlamakla görevli olup bu görevini Anayasa ve kanunlara uygun olarak kişi dokunulmazlığı hakkı kapsamında aşırıya kaçmadan, keyfilikten uzak ve ölçülü bir biçimde yerine getirmekle yükümlüdür.

Bu sınırları aşan ve suç boyutlarına ulaşan müdahalelere ilişkin ses ve görüntülerin, yetkili idari ve adli makamlar nezdinde hak ihlallerini ispatlamak amacıyla ya da basın özgürlüğü kapsamında kaydedilmesi özel hayatın gizliliğine ya da kişisel verilerin korunması hakkına aykırılık oluşturmaz. Bu genelge derhal iptal edilmelidir.”