DünyaEkolojiManşet

ABD, dünyanın en büyük plastik kirleticisi

ABD Federal Hükümeti’ne sunulan bir rapora göre, ülke, plastik atık üretiminde dünyanın en büyük suçlusu. Okyanuslarda son bulan büyük miktardaki plastiği durdurmak için acilen yeni bir stratejiye ihtiyacı var.

Rapora göre, ucuz, çok yönlü plastiklerin ortaya çıkışı, “baktığımız her yerde görünen küresel ölçekte bir plastik atık tufanı” yarattı ve ABD, deniz yaşamını boğan, ekosistemlere zarar veren ve besin zincirine ulaşan zararlı atıkların yayılmasını sağlayan tek kullanımlık plastiklerin önde gelen sorumlularından biri.

Kişi başına yılda 130 kg. plastik atık

Guardian‘ın aktardığına göre, ülkede plastik atık 1960’dan beri keskin bir şekilde arttı ve şu anda yılda yaklaşık 42 milyon metrik ton plastik atık üretiliyor. Bu da Amerika’daki her kişi için yaklaşık 130 kg atık anlamına geliyor. Bu toplam, tüm Avrupa Birliği üyesi ülkelerin toplamından daha fazla. Rapora göre, ABD’de yaratılan toplam belediye atığı miktarı da diğer ülkelerden iki ila sekiz kat daha fazla.

Geri dönüşüm altyapısı ise  Amerikan plastik üretimindeki olağanüstü büyümeye ayak uyduramamış durumda.  Çöp merkezleri ve çöplüklerdeki verimsiz atık bertarafı, her yıl plastik şişeler ve pipetlerden ambalajlara kadar  en az 2,2 milyon tona kadar plastiğin çevreye “sızmasına” neden oluyor.

Bu plastiğin çoğu nehirler ve akarsular yoluyla dünya okyanuslarına ulaşıyor.

Dünya çapında, her yıl deniz ortamına en az 8,8 milyon ton plastik atık giriyor, bu da her dakika plastikle dolu bir çöp kamyonunun okyanusa atılmasına eşdeğer. Bilim insanları, mevcut eğilimler devam ederse, bu toplamın 2030 yılına kadar yıllık 53 milyon tona çıkabileceğini tahmin ediyor, yani her yıl küresel olarak okyanuslardan yakalanan tüm balıkların ağırlığının yaklaşık yarısı kadar.

‘Çevresel ve sosyal bir kriz’

Monterey Bay Akvaryumu baş koruma ve bilim sorumlusu Margaret Spring, “Plastik atık ABD’nin,  kaynaktan denize olumlu bir şekilde ele alması gereken çevresel ve sosyal bir krizdir” dedi.

Kongre tarafından talep edilen raporu derleyen uzmanlar komitesi’nin başkanlığını yapan Spring şöyle konuştu: “ABD tarafından üretilen plastik atıkların pek çok sonucu var: İç ve kıyı topluluklarını etkiliyor, nehirlerimizi, göllerimizi, plajlarımızı, koylarımızı ve su yollarımızı kirletiyor, savunmasız nüfuslara sosyal ve ekonomik yükler getiriyor, insanların yiyecek ve geçim için bağımlı olduğu suları, deniz habitatlarını ve vahşi yaşamı tehlikeye atıyor ve çevreyi kirletiyor.

 

Komitenin raporu, ABD yönetimine plastiklerin okyanusa akışını durdurmak için gelecek yılın sonuna kadar yeni bir ulusal stratejinin gerekli olduğunu tavsiye ediyor. Raporda ayrıca stratejinin, özellikle tek kullanımlık veya geri dönüştürülemeyen plastiklerin üretiminin azaltılmasına, yeniden kullanılabilecek alternatif malzemeleri teşvik etmeye ve atık toplama için daha iyi standartlar belirlenmesine odaklanması gerektiği kaydediliyor.

ABD, birçok gelişmiş ülke ile birlikte atıklarını en çok Çin‘e göndererek onlardan kurtuluyordu ancak bu ithalat 2018’de Çin tarafından durduruldu. Bu durum Vietnam, Tayland, Hindistan, Kenya gibi diğer ülkelere gönderilen plastik atıkların artmasına neden oldu. Ayrıca ülkede evsel çöplüklerde yakılan “geri dönüştürülmüş” plastik atık hacmi de giderek büyüyor.

Fosil yakıt endüstrisi plastiğe yöneldi

Bu arada ülkedeki fosil yakıt endüstrisi ise, iklim kriziyle ilgili endişeler nedeniyle birincil işinin zora girdiğini gördüğü için plastik üretiminde büyük bir genişlemeye hazırlanıyor. Plastik polimerlerin hammaddesi petrol ve fosil endüstrisi  gelecek yıllarda pazarı ve dolayısıyla su yollarını, plajları ve okyanusları plastiğe boğacak yeni stratejiler üzerinde çalışıyor.

Raporun yazarlarından Bilim Kurulu üyesi Jenna Jambeck, “Üretimle birlikte atık oluşumunun da artması ve bu nedenle kaçak etkilerinin de büyüme potansiyeli olduğu için konunun aciliyeti var” dedi.

 

Kategori: Dünya