Antalya’da devam eden COP31’in 9’uncu gününün teması “Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi kullanımı- Rio Sinerjisi” olarak belirlendi. Müzakere odalarında ilk haftaya ilişkin yaşanan hayal kırıklığının izleri tüm COP alanında sürerken, özel sektör de gün boyunca yapılan panellerde yeşil dönüşüme ilişkin mevzuatlar, soru işaretleri ve önerileri masaya yatırmaya devam etti.
Yeşil Gazete ekibi olarak ise neredeyse tüm günü Yeşil Alan’da kurulan Startup Zone’da geçirdik. Zirve tarihinde ilk kez girişimcilere özel olarak oluşturulan 3 bin 800 m2’lik alanda, Türkiye ve dünyanın farklı ülkelerinden 207 firma iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik çalışmalarını ve ürünlerini sergiliyor, girişimlerine yatırımcı arıyor.

Tanıtılan çalışmalar daha çok temiz enerji, enerji depolama, sürdürülebilir ulaşım, biyomalzeme, endüstriyel karbonsuzlaşma, dijital iklim çözümleri ve şirketlerin hayatına yeni giren TR-ETS/SKDM süreçlerinin ihtiyaç duyduğu veri toplama/raporlama gibi konularda odaklanmış görünüyor. Kendi sahnesi, podcast stüdyosu, yatırımcı-girişimci ofislerinin de bulunduğu alanda çok sayıda teknopark da yer alıyor.

Startup Zone Direktör Yardımcısı Emre Yıldız DHA’ya COP31’in yalnızca iklim politikalarının değil, yeni teknolojilerin ve girişimcilik fikirlerinin de buluşma noktası olduğunu söylemiş.

Alanın adı Startup (yeni girişim, girişim şirketi) olsa da aralarında başta devasa devlet desteğiyle TOGG ya da Eczacıbaşı, OSTİM, Türk Telekom gibi şirketler, teknokentler, teknoparklar olmak olmak üzere, 10 ila 25 yıllık şirketlerin standlarının baskın olduğu mekanda kendilerine yer bulabilen küçük girişimcilerin çok daha mütevazı standları serpilmiş durumda.

Hemen COP31’den önce açıklanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) müktesebatına uyum, şirketlerin veri toplama zorunluluğu ve raporlama için yapay zekanın etkin biçimde kullanıldığı çok sayıda uygulama üreten girişim sahibiyle konuştuğumuzda onların bu dönüşüme epeyce hazırlıklı olduğunu gördük.
Dün düzenlenen oturumlarda ise, mavi ekonomiden yeşil enerjiye geçiş, karbon piyasaları ile iklim finansmanı arasındaki kesişim, sürdürülebilirlik çözümleri için sermaye iş birlikleri ve yerinden edilme bağlamında arazi hakları ile finansman araçları en çok üzerinde durulan konular oldu.
Global Methane Hub tarafından organize edilen “Organik Atıktan Servete: Karbon Piyasaları ve Biyolojik Gübrelerin Ticari Gerekçesi” panelde Carolina Urmeneta, Marcelo Mena ve Francisca Toledo konuştu.

“İklim Teknolojilerinin Ticarileştirilmesinin Finansmanı: Yeni Finansman Modelleri” oturumunu Mavi Alan’da Oxford Teknoloii ve Kalkınma Merkezi tarafından düzenlendi.
Yeşil Alan’da ise “Mavi, Yeşil ve Geçiş Finansmanının Önünü Açmak: Küresel Güney’de Sermaye Mobilizasyonundan Uygulamaya, Küçük Ada Gelişmekte Olan Devletlere Odaklanarak” başlıklı panelde; iklim finansmanı taahhütlerinin yatırım yapılabilir projelere dönüştürülmesine yönelik finansman ve iş birliği mekanizmalarının ele alındı.
STANTEC Mühendislik ve Müşavirlik tarafından organize edilen “Su Güvenliği için Mavi Finansman: İklim Risklerini Yatırım Fırsatlarına Dönüştürmek” etkinliği ise Türkiye Okyanus ve Denizler Pavilyonu’nda yapıldı.

Dünya Bankası’ndan sermayeye 10,7 milyar dolar
17 Kasım’da Dünya Bankası Grubu ve ortakları, kalkınma önceliklerini desteklemek, istihdam yaratmak ve direnci güçlendirmek amacıyla, 6,9 milyar ABD dolarının üzerinde yatırımın yanı sıra, ek olarak 10,7 milyar dolar tutarında özel sermayeyi harekete geçirmesi beklenen bir dizi yatırım ve projeyi açıkladı.
Bunlardan Türkiye’yi ilgilendirenler şöyle:
- Su, sanitasyon ve kentsel ulaşım: 1,65 milyon kişiye güvenli su ve sanitasyon, yaklaşık 1,5 milyon kişiye sürdürülebilir ulaşım ve 3 milyondan fazla kişiye iklime dayanıklı altyapı hedefleniyor. Kaynaklarda bu girişimin parasal tutarı yazmıyor.
- Tarım (AgriConnect): 225 bin Türk çiftçisinin pazarlara ve finansmana erişimi artırılacak. Tutar belirtilmemiş.
- Sanayi ve KOBİ’ler: KOBİ’ler dahil Türk üreticilere dijital ve çevre dostu teknolojilere geçiş için uzun vadeli finansman sağlanacak. Tutar belirtilmemiş.
- Türk bankalarına sürdürülebilir finansman kredileri: Krediler “mavi dijital tabanlı senet” gibi araçlarla sosyal içerme, mavi ekonomi, iklime uyum ve düşük karbonlu büyümeye kaynak aktaracak. Tutar belirtilmemiş.
- İstihdam: Tarım operasyonu ve imalat programı için 100 binden fazla eşdeğer istihdam yazılmış. Kaynaklar bu rakamın hangi programa ait olduğu konusunda tutarlı değil.
Diğer yandan İklim Eylem Ağı (Climate Action Network – CAN) tarafından COP31’de Günün Fosili Ödülü Avrupa Birliği’ne verildi. Türkiye ise Murat Kurum’un adil geçiş mekanizmasına ilişkin açıklamaları nedeniyle Günün Fosili Mansiyon Ödülü aldı.


