Doğa Mücadelesi

PADÇEK, “Kulp Çayı yok oluyor”

Pasur Doğal Çevreyi Koruma Platformu ( PADÇEK),  yaptığı basın açıklaması ile Kulp Çayı üzerinde inşa edilen HES’lerin meydana getirdiği doğa tahribatına dikkat çekmek için bir basın açıklaması yaptı.

HES’lerin enerji üretmek amacıyla yapıldığı, sularımıza ve yaşam alanlarımıza yönelik bu yağmaya uydurulmuş bir kılıf olduğu ifade edilen basın açıklamasında, “Türkiye’ de yapımı biterek üretime geçen, yapımı devam eden ve yapılması planlanan yaklaşık 2000 HES projesi mevcuttur. Bu HES projelerinin tamamının 2023 yılında tamamlanması öngörülmektedir. Bu 2000 HES barajı tamamlanıp üretime geçtiğinde bile ülkemizdeki enerjinin sadece % 5’ni karşılayacaktır. Halbuki bugün üretilen elektirk enerjisinin %15’i dağıtım sırasında kaybedilmektedir. Sadece mevcut iletim hatlarına gerekli bakımı yaparak tüm HES’lerin üreteceği toplam enerjinin üç katını tasarruf etmek mümkünken, böylesine küçük bir oran için doğamızın ve canlıların yaşam alanının geri dönülmez biçimde tahrip edilmesi kabul edilemezdir” sözlerine yer verildi.

Geçen yaz yaşananz içme suyu sorunu da dile getirilerek, eskiden Kulp Çayı’nı dinlence yeri, yüzme amaçlı olarak kullanabilirken artık bu imkanın kalmadığı, sudaki canlıların tükenmeye yüz tutarak toplu şekilde öldüğü ve doğanın gözler önünde can çekiştiği gerçeğinin unutulduğunun sananlara bunları unutmadığımızı ve daha kararlı ve kitlesel bir şekilde karşılarında olduğumuzu ortaya koymak için bugün burada buluşmuş bulunmaktayız denildi.

Platform sözcüleri tarafından Kulp Hes-1 ve Kulp Hes-4 baraj şirketlerinin şimdiye dek doğayaverdikleri maddi zararların bedelini ödeyerek  daha öncede kendilerine gönderilen, sözlü olarak kabul ettikleri platformca tespit edilen aşağıda sıralanan önlemleri acilen alması gerektiği ifade edildi.

PADÇEK tarafından sıralanan alınması gereken önlemler ise şöyle:

· Pasur ilçe halkının içme suyu şebekesinin %90’a yakını HES barajlarının üzerinde kurulu olduğu Kulp çayından karşılanmakta. Biz platform olarak nüfusu 12000 olan bir ilçe merkezinin içme suyu şebekesinin sağlandığı çay üzerine hidroelektrik santrali kurulmasını kabul edilemez ve bunu anayasal bir suç olarak görüyoruz. Söz konusu iki HES barajının kontrolsüz bir şekilde çalıştırılması sonucu olarak çay suyu kirlenmekte ve kirlenen bu su içme suyu şebekesine karışarak Kulp halkının evlerinde en doğal, en yasal ve en insani hakları olan temiz içme suyundan faydalanma haklarını engellemektedir. Bu durum ayrıca bu sonucun ortaya çıkmasında hiçbir rolü olmayan belediye ile ilçe halkını karşı karşıya getirerek toplumsal gerginliklere neden olmaktadır. HES barajının çalıştırılmasının tamamen durdurulması sürecine kadar ilçenin içme suyu şebekesinin bu çaydan acilen koparılması ve başka kaynaktan  içme suyu şebekesi kurulana dek bu sorunun önüne geçilmesi için çay özerinden belediye  ile işbirliği yapılarak hes şirketi tarafından su arıtma tesisinin kurulması.

· Kulp çayının su debisinin azaldığı,tarımsal üretimin daha çok ön plana çıktığı,insanların,bitki-hayvan vb. canlıların içme suyundan daha çok faydalandığı,yerel vatandaşların gerek gezi,piknik,aile dinlence yeri olarak ve gerekse yüzme amaçlı çayı daha fazla kullandığı yaz mevsiminin ve yılın 4-5 ayında suyun normal akışına müdahale edilmemesi,HES’lerin elektrik üretimi yapmaması, suyu tutmaması

· Suyun tutulduğu ve elektrik üretiminin yapıldığı dönemlerde can suyunun yeteri kadar bırakılması,bırakılacak oranın tespitinin bağımsız mühendislerce belirlenmesi ve bu oranın ilçe halkına açıklanması,bırakılacak can suyu miktarını gösterir cihazların su alma noktalarına bırakılarak bu cihazların halka açık olması ve cihazların mekanik arıza oluşturmaması için gerekli rutin bakımlarının şirket tarafından sürekli yapılması,

· Can suyu yolunun geçtiği yerlerin koruma altına alınarak suyun tutulduğu dönemlerde burada yapılan balık avlanmalarının önüne geçilmesi,

· Su tutma havuzlarında biriken çamur ve tortuyu çay yatağına keyfi bir şekilde dökmek yerine platform üyeleri ve şirketin uygun göreceği yerlerdeki çukurlara şirket tarafından dökülerek üstünün kapatılması,

· Gerek barajların yapım aşamasında gerekse üretime geçtikten sonra dere yatağına dökülen hafriyat ve molozların temizlenmesi,

· Platform üyeleri ile şirketin beraber tespit ettiği yerlerde 2012 sonbaharı ile 2013 ilkbaharında son bulacak şekilde ağaçlandırma çalışmalarının yapılması bunun paralelinde çay kenarına insanların ailece dinlenebilecekleri piknik alanlarının kurulması. Bunun için bir ziraat mühendisi ile çevre mühendisine danışarak fikirlerinin alınması ve bu çalışmanın bir proje dahilinde yapılması

· Şirket tarafında elektrik üretimi için toplanan suyun bırakılış saatinin belli bir düzene bağlanması, günün hangi saatlerinde suyunu bırakılacağını kamuoyuna duyurması ve çay kenarının belli yerlerine görünür şekilde ve okunur puntolarla uyarı tabelalarının asılması,

· Kulp çayına özgü tatlı su balığı türlerinin (özellikle nesli tüm dünyada tükenmekte olan kaya alabalığı) tespit edilerek çoğaltılması ve koruma  altına alınması

· Ve son olarak mevcut hes şirketinin yapılmasını planladığı Kulp-2 ve Kulp-3 hes projelerini yapmaktan vazgeçmelerini istiyoruz.

· Bunun dışında yapılacak kısmi hiçbir önleyici ve oyalayıcı tedbire evet demeyeceğimizi buradan tüm Pasur ve Amed halkına deklare ediyor ve mücadelemizin bu temelde yürütüleceğini tüm dostlarımıza bildiriyoruz.

Pasur Doğal Çevreyi Koruma Platformu Yerel Destekçileri

– Kulp EĞİTİM- SEN
– Kulp SES
– KULP HABER-SEN
– İstanbul KULP-DER
– İstanbul İKED-DER
-Kulp CHP İlçe Teşkilatı
– Kulp BDP ilçe Teşkilatı
– Kulp DTK

(Yeşil Gazete)