Köşe Yazıları

Bütün yollar güneşe gidiyor: Seferihisar örneği – Alper Öktem

Enerji üretiminde, üretim araçlarnda -mesela 30 yıl içinde diyelim- hızla bir değişiklik, bir devrim gerçekleşti. Bir şeyler oluyor, daha bir kaç ay önce Konya’da en büyük GES hizmete girdi. Kurulu gücü 22,5 MW. 200 tane böyle GES kurulsa Akkuyu nükleer santrali hayallerinden fazlası yapar. Bunları okuyucu biliyor.

Güneş Gönüllüsü ismiyle yazdığım yazılarda güneş enerjisinin başka bir yönüne dikkatinizi çekmeye çalışıyorum. Tekellerin devasa santrallerinin yanına yurttaşlar evlerinin çatılarına kurdukları pek mütevazi güneş santralleri ile geliyorlar. Öyle ki kimi ülkelerde kurulu güneş enerjisi santrallerinin kurulu gücünün yarısı şahıslara ait (Bu oran bunun için konulan sınıra bağlı tabii).

96

İşte ben bunun üzerinde duruyorum ve okuyucuyu ve tek tük yaptığım sunumlarda dinleyicileri, evet konuştuğum herkesi bu adımı atmaya teşvik ediyorum, toplumsal dinamizmi harekete geçirmeye çalışıyorum. Güneş enerjisinden elektrik üretmek politik bir eylemdir, diye yazdım. Bu sizin Soma’ya, Ermenek’e cevabınızdır dedim.

Güneş enerjisi teknolojisi bireyi üretici yaparken yepyeni bir kollektiviteyi beraberinde getiriyor. Bir köy düşünün, bütün evlerde GES ve akü var ve bütün evler bir networkk oluşturuyor, bir smart grid, akıllı şebeke. Elektrik cereyanı evden eve akıyor ama GES sahibi yurttaşlar bunu birbirlerine satmıyorlar, veriyorlar. (Ama köyün toplamda üretim fazlası şebekeye satılıyor.)

İşte heyecan veren güneş enerjisinden elektrik üretmenin getirdiği sosyolojik, ekonomipolitik, siyasi ve kültürel fırsatlar ve üretim proseslerinde, kullanımda ve organizasyonundaki çeşitlilik, “diversity”. Pek çok insan bi sürü şey düşünüyor. Başka ülkelerden de öğreniyoruz, bu arada Zihni Sinir projeler de çıksa da, bütün yollar güneşe gidiyor.

2015 yılı başlarında yaptığım seminerden sonra arkadaşlara belediye yönetimlerine sunulabilecek bir mektup iletmiştim ve kimi belediyeleri de kendim ziyaret ettim:

“GES alanında eksikler ve fırsatlar da görünür hale geliyor. Bizim dikkatimizi çeken bu alanda yaygın yurttaş katılımını öngören uygulamalar için zemin yaratılmamış olmasıdır. Çevre dostu ve katılımcı demokrasi anlayışlarını temel alarak size bazı önerilerde bulunmak istiyoruz.

Belediye-halk işbirliği ile kentimizde güneş enerjisinden yararlanmayı yaygınlaştırabiliriz. Bunun için şu imkanları görüyoruz: Belediye halk ortaklığı ile kentimizde irili ufaklı güneş enerjisi santralleri kurabiliriz. Bunun ideal biçimi enerji kooperatiflerinin kurulmasıdır ancak mevzuat bu konuda kolaylaştırıcı değildir. Halkın ortak olacağı belediye iktisadi kuruluşu konusu ilk elde ele alınır ve kooperatif kuruluşu için ise uygulanmanın netleşmesi beklenebilir. ….”

Lisansız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde 23 Mart 2016 tarihinde yapılan değişiklikle belediye halk ortaklı kooperatifler de mevzuat değişikliğinden yararlanıyorlar. Birkaç gün önce de Avukat Arif Ali Cangı‘nın Facebook sayfasında haberi ve bu haber nedeniyle Seferihisar Belediye Başkanı Tunç Soyer ve beni kutladığını okudum:

Türkiye’nin ilk “sakin şehri” olan İzmir’in Seferihisar ilçesinde güneş enerjisinden elektrik üretimi için belediye öncülüğünde enerji üretim kooperatifi kurulması için girişim başlatıldı.

Güneş tarlası oluşturma ve binaların çatılarına yerleştirilecek panellerle enerji üretimini öngören çalışmayla ilk etapta 1 megavat elektrik üretilmesi planlanıyor.

Seferihisar Belediye Başkanı Tunç Soyer, yılın 300 günü güneş alan Ege’de güneş enerjisi yatırımlarının yetersiz olduğuna dikkati çekti.

Seferihisar Belediye Başkanı Tunç Soyer

Seferihisar Belediye Başkanı Tunç Soyer

Yenilenebilir enerji yatırımlarına küçük sermayenin de çekilmesi halinde bu potansiyelin hızla değerlendirilebileceğini inandıklarını dile getiren Soyer, güneşli gün sayısı çok daha az olan Almanya’da uygulanan kooperatif modelinin Türkiye için uygun olduğunu gördüklerini ifade etti“.
………………

Burada Belediyelere ve Güneş enerjisinin yaygınlaşması için çaba gösteren herkesi Seferihisar örneğini, belediye-halk işbiliğine (ortaklığına)  dayanan   Enerji Kooperatif   örneğini çoğaltmaya  çağırıyorum.

Güneş enerjisinde doğru olan bunun çatılara kurulmasıdır, katılımcı demokrasi ve milyonlarca insanın üretici olmasıdır, kendisini ifade etmesidir. Belediyeler öncülük etmeli , yol göstermelidir.

Ama tek yol kooperatif değil, tek yol güneş

Gelecek yazıda yeni önerilere yer vereceğim.

Y.E.S! Yapabiliriz

 

97-Alper-Öktem-300x194

 

Alper Öktem

EnerjiManşet

Gücünü güneşten alan Antalya Arena ilk ev sahipliğinde Beşiktaş’ı ağırlıyor

Antalya Arena

Güneş enerjisi panelleriyle kendi enerjisini üreten ve yapımı tamamlanan Antalya Arena, Antalyaspor-Beşiktaş maçı ile kapılarını sporseverlere açacak.

Antalya Arena

Antalya Arena

Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü’ne tahsis edilen Muratpaşa ilçesi Meltem Mahallesi’ndeki 96 dönümlük arazide yapımına 23 Haziran 2013 tarihinde başlanan Antalya Arena, tamamlandı. Dairesel yapısı nedeniyle antik kentlerdeki arenalara benzetilen ve bu özelliğiyle Türkiye’deki diğer statlardan farklı olan Antalya Arena’nın çatısına güneş enerjisi panelleri yerleştirildi.  1,4 MW kurulu güce sahip projenin mühendislik ve kurulumu Seiso Solar tarafından gerçekleştirildi.

Antalyaspor’un Beşiktaş maçıyla kapılarını açacağı 33 bin kişilik yeni stadı Antalya Arena’nın çatısındaki güneş enerjisi panelleri, bir günde 550 konutun elektrik ihtiyacını karşılayacak kadar enerji üretiyor.

Toplam panel uygulama alanı yaklaşık 10 bin m2 olan stadyumun toplam çatı alanı ise 16 bin m2 civarında.  Antalya Arena aynı zamanda dünyanın bilinen tek silindirik mimariye sahip stadyumu unvanına sahip. Böyle mevcut çatı alanının büyük bir kısmı tamamen güneş panelleri ile kaplanan ilk, ayrıca kurulu güç olarak ta dünyanın enerjisini güneşten üreten en büyük spor tesisi unvanına sahip. 550 konutun günlük elektrik tüketimine eşdeğer güç üretecek olan sistemin, stadın 1 aylık elektrik tüketiminden fazlasını 1 günde üretmesi hedefleniyor.

13 bin metrekarelik panelleriyle Türkiye’nin kendi enerjisini üreten tek stadı olma özelliğini taşıyan stadyum, 16 Eylül’den itibaren şehir şebekesine de elektrik vermeye başladı. Türkiye’de kış aylarında yaklaşık 2 bin takımın kamp yaptığı Antalya’daki stat sorununu ortadan kaldıracak Antalya Arena’nın çatısının 5 bin metrekarelik bölümünde, çimlerin güneş alabilmesi için şeffaf malzeme kullanıldı. İçinde 44 loca, 8 bin metrekarelik ticari alan ve bin 200 araçlık otopark bulunan stadyumda, karşılıklı iki skor ekranı yer alıyor.

Stadın inşası ile ilgili gelişmeleri Antalya muhabirimiz Mine Çaltı’nın kaleminden Nisan ayında paylaşmıştık.

(Al Jazeera, Alternatif Enerji, Yeşil Gazete)

Kategori: Enerji

EnerjiManşet

Diyarbakır’ın içme suyu için Güneş Enerjisi

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Sümerpark ile otobüs terminalinin ardından üçüncü Güneş Enerji Santrali’ni (GES) DİSKİ binası ve İçme Suyu Deposu’nda kuracak. Projeyle hem yenilenebilir enerji konusunda farkındalık oluşturulacak…

haberciniz.biz sitesinde yer alan habere göre, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Sümerpark ile otobüs terminalinin ardından üçüncü güneş enerji santralini DİSKİ binası ve İçme Suyu Deposu’nda kuracak. Projeyle hem yenilenebilir enerji konusunda farkındalık oluşturulacak hem de DİSKİ binası ve İçme Suyu Deposu’nun enerji ihtiyacı kesintisiz karşılanacak.

2

Diyarbakır Şehirlerarası Otobüs Terminali (DİŞTİ) GES projesini gerçekleştirerek kamusal kullanıma açık olan otogar binasının elektrik giderlerini sıfıra indirmeyi hedefleyen Belediye, geçen hafta Karacadağ Kalkınma Ajansı’yla protokol imzalayarak çalışmalara başladı.

Söz konusu proje için 635.849 TL hibe alan, 1.388.292 TL’yi kendi bütçesinden karşılayacak olan Belediye, üçüncü GES projesini de DİSKİ İçme Suyu Deposu’nda hayata geçirmek istiyor. DİSKİ binası ve İçme Suyu Deposu’nun enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla hazırlanan proje, 1 milyon 245 bin 900 TL’ye mal olacak. DİSKİ hizmet binası içinde bulunan 5 bin 700 metrekarelik alandaki su deposu üzerine kurulacak proje maliyetinin 638 bin 268 TL’si (yüzde 51) Karacadağ Kalkınma Ajansı hibesi, geriye kalan 607 bin 631 TL ise (yüzde 49 ) Belediye bütçesinden karşılanacak.

GES projesiyle günlük 400, yıllık ise 640.000 KW’lık enerji üretilecek ve DİSKİ’nin yıllık 256 bin TL’lik elektrik faturası karşılanacak. DİSKİ hizmet binası ve İçme Suyu Deposu’nun yüksek enerji ihtiyacı hem sürekli ve kesintisiz kaynaklardan sağlanacak hem de enerji maliyetleri düşülecek. Maliyetlerin düşürülmesiyle uzun vadede kent halkına düşük maliyetli su hizmeti sunulacak. 9 ay sürecek GES projesinin hayata geçmesiyle, bölgede yenilenebilir enerji potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik farkındalık artacak. Yeni projelerin hayata geçmesi diğer kurumlar ve işletmeler için cesaret verici bir örnek olacak. Çevre dostu teknolojilerin yaygınlaşmasıyla bölgede ‘Yeşil Enerji Bölgesi’ imajının oluşmasına, işletmelerin ve kuruluşların enerji maliyetlerini azaltmaya katkı sunacak. GES’lerin yaygınlık kazanmasıyla, bölgede bu teknolojilerin daha sağlıklı ve verimli olması için Yenilenebilir Enerji Test ve Uygulama Merkezleri’nin kurulması da bekleniyor.

(Cihan Haber Ajansı, haberciniz.biz, Alternatif Enerji.com)

Kategori: Enerji

Hafta SonuManşetSpor

[Özel Haber] Enerjisini güneşten alacak futbol mabedi: Antalya Stadyumu

İnşaatına 2013 yılında başlanan ve önümüzdeki Mayıs ayında tamamlanacak olan Antalya’nın Muratpaşa ilçesinde, Sakıp Sabancı Bulvarında bulunan Antalyaspor Stadyumunu diğer stadyumlardan ayıran bir özelliği var. Tavanındaki 5.000m2’lik bölümde güneş enerjisi panellerinin olması. Hal böyle olunca Yeşil Gazete olarak konuyu derinlemesine araştırmak istedik.  Akay inşaat Elektrik Grup Şefi Kubilay Özbek ile spor tesislerinin felsefesinden, stadyumun TOKİ tarafından hangi koşullarda hazırlandığına dair konuştuğumuz dobra dobra bir sohbetti haberin perde arkası. Bu haberin güneş paneli ile ilgili olmasına dikkat ettiğimiz için bu detayları çok irdelemeden ama ileride tekrar gündeme getirme bilgi notuyla stadyumun Güneş Enerji Santrali (GES) hikayesini aktarmak istedik.

20.antalya stadyumu

Antalya Stadyumu’nun kısaca teknik özellikleri şöyle; 85 bin m2 alan üzerine kurulu, 33 bin seyirci kapasiteli, kapalı tribün, 800 araçlı otopark, içinde avm’si ve dükkanları olacak şekilde tasarlanmış olan bu mekan Antalyalı futbolseverlere futbol karnavalları yaşatmaya şimdiden aday.

Avrupa’da Tek, Türkiye’de İlk

Kubilay Özbek’in aktardığına göre Fifa’nın Green Goal TM[1] yönergesini karşılayan yapının, enerji kullanım kaynağı konusunda seçtiği yöntemle enerji üreten benzer bir stadyum olan Fransa’daki Allianz Riviera’dan daha fazla enerji üretme kapasitesi var ve bu durum Türkiyede bir ilk olduğu gibi Avrupa’nın da en büyük Güneş Enerjisi ile çalışan stadyumu olma özelliğini kazandırıyor stada. Fifa’nın 45 ile 55 bin seyirci kapasitesi olan stadyumlarda yarı final ve final maçlarını oynatması nedeniyle, 33 binlik kapasitesiyle bu stadyumda uluslarası maçlarda sadece grup maçlarının yapılabileceğini deburadan futbol severlere duyurmuş olalım.

Tesis kullanıma açıldığında GES’ten sağlayacağı elektrik 1,4 mw yani 1400 Kwh. Örnek verecek olursak 1 saatte üretilen enerji ile 140 bin ampül yakılabilecek bu enerji ile.  Panellerden doğru akımda gelen enerji evirici (invertor) yardımıyla alternatif akıma çevrilip yerli elektrik şebekelerine depolanmadan iletilecek şekilde kurgulanmış. Bu depolanmama durumu da gece yapılacak maçlarda stadın kendi elektriğini yerli elektrik şebekesinden satın alması anlamına geliyor. Aslında satın almak değil, mahsuplaşılması planlanmış yani şebekeye verilen elektrik kadar şebekeden elektrik alınacak. Bu ihtiyacı karşılar mı diye sorduğumuzda ‘Fazlasıyla’ cevabını veriyor Kubilay Özbek. Antalya’daki diğer spor tesislerinin elektrikleri de böyle mahsuplanacakmış. Neden depolamayı tercih etmediniz diye Kubilay Beye sorduğumuzda, akü sistemiyle depolanması mümkün olan enerjinin bu yolla daha az kirletici olacağını belirtiyor. Aküler, ağır metal olan kurşun maddesi içerdiği, bunların belirli bir ömürlerinin olduğu ve sürekli bakıma ihtiyaç duyulmaları nedeni ile tercih edilmediğini aktarıyor Akay inşaat Elektrik Grup Şefi Kubilay Özbek.

Özbek ayrıca GES’in periyodik bakımlarının da önemini vurgulayarak inşaat tamamlandıktan sonra bu santrallerde deneyimli bir firmanın işletmeyi devralması gerekliliğini vurguluyor ve ekliyor, “Gençlik Spor İl Müdürlüğün ilerleyen zamanlarda işinin ehli bir firmaya bu güzelim GES’i devretmesini bekliyoruz”

Tokinin inşaatı devralma hikayesi ise ayrı bir haber konusu olmak üzere şimdilik saklı kalsın.

Yeşil Günler

[1] http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/football_stadiums_technical_recommendations_and_requirements_en_8211.pdf, SYF 32

 

Haber: Mine Çaltı

(Yeşil Gazete)

Kategori: Hafta Sonu