Köşe Yazıları

1 Kasım’da İnternet Erişimi ve Çevirimiçi hizmetlere kısıtlamaya karşı hükümete Açık Mektup – Başak Tunçer

Türkiye’nin en önemli gündem maddesi uzun bir süredir seçim. Çok uzun bir süredir genel seçimlere odaklı yaşıyoruz. Bu sırada da sandık güvenliği başta olmak üzere birçok konuda seçim hakkında endişe duyuyoruz. Siyasi partiler, oy ve ötesi gibi sivil toplum kuruluşları bu endişeleri gidermek adına şimdiye kadar bir çok çözüm üretti. Onlardan bazıları sandıklardan alınan souçların ysk’dan bağımsız olarak farklı veri tabanlarında toplanarak seçim sonuçlarının doğrulanması üzerine kurulu.

7 Haziran seçimlerinde 1 Kasımda yaşayacağımız seçimin başarılı bir provasını yaşadık. Ancak 7 Hazirandan bugüne iktidarın değişmeyen sansürcü ve baskıcı tutumu ile özgürlüklerimiz kısıtlanmaya devam ediyor.

Seçim dışında ülke gündeminde ise yasaklar ve baskılar var. Havuz medyasının ve diğer mdya kuruluşlarının haberlerine artan güvensizlik nedeni ile her şüpheli/acil olay ve eylemde sosyal medya ve bağımsız medya kuruluşları yardımımıza koşuyor. Hepimiz; en gencinden en yaşlısına artık bağımsız ve doğru haber almak için sosyal medya araçlarını kullanıyoruz.

Haber almakta bu haberleri doğru ve istediğimiz kaynaktan almak kadar hakkımız; ancak “reporters without borders” verilerine göre 2015 yılında türkiye basın özgürlüğü açısından 180 ülke arasında 147. sırada yer alıyor (kaynak: https://index.rsf.org/#!/)

67

Her gün basın ve internet özgürlüğü adına Türkiyede yeni engelleme ve kısıtlamalara uyanıyoruz.

En son Ankara Barış Mitingi’nde yaşadığımız anlık internet sansür ve kısıtlamaları her şey için olduğu gibi seçim için de duyulan endişelerin artmasına neden oluyor. Tüm bu endişeler STK ve diğer bağımsız oluşumları tek bir açık mektubun altında topladı.

Accessnow.org öncülüğünde hazırlanan hükümete açık mektup özellikle seçim sürecinde yetkilierden sağduyulu olma çağrısında bulunuyor;

Açık mektup

Bizler, aşağıda imzası bulunan Türkiye ve dünyadan insan hakları, medya ve siyasal düşünce kuruluşları olarak; size, 1 Kasım 2015 genel seçimleri öncesi, bağımsız haber kuruluşları ve yurttaş gazetecilere internette uygulanan sansüre son verilmesi talebi ile yazıyoruz. Yetkili mercilere, internet erişimi veya belli çevrimiçi hizmetlere kısıtlama getirilmesine neden olacak kararlardan kaçınma çağrısı yapıyor ve hükümete, Türkiye’de yaşayan insanların ülke sınırları söz konusu olmaksızın, bilgi ve düşünceleri her yoldan araştırma, elde etme ve yayma hakkının korunmasının anayasal görevleri olduğunu hatırlatmak istiyoruz.

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun‘un 2007 yılında yürürlüğe  girmesinden bu yana, Türkiye’deki internet kullanıcıları çok çeşitli çevrimici sansür mekanizmalarına maruz kaldı. Bununla birlikte, 2013 yılından sonra hem internet üzerindeki içeriklere erişimin yasaklanması hem de içeriklerin kaldırılması talepleri ciddi oranda artış gösterdi. İnternet yasası en son 2015 Mart ayında, kamuoyuna açık hiçbir müzakere ya da tenkit şansı olmadan torba yasayla tekrar düzenlendi. Bu son yasa değişikliği;  Anayasa Mahkemesi tarafından 2014 Ekim ayında Anayasaya aykırı bulunduğu için feshedilmiş hükümlere benzeyen tedbirleri uygulamaya geçirdi.

Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2012 yılında verdiği, geniş kapsamlı internet erişim yasaklarının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini belirten kararını da hatırlatmak isteriz.

Bizler, bu çevrimiçi içeriklere erişimi engellemek üzere alınan tedbirlerin ve mahkeme kararlarının şeffaflıktan ve izlenebilirlikten uzak olmasından dolayı endişeliyiz. Gönüllü olarak yürütülen “Engelli Web” (http://engelliweb.com/ ) internet sitesinin verilerine göre Ekim 2015 itibariyle engellenen web sitesi sayısının 100 bini aştığı görülüyor. Listelenen engellenmiş web sitelerinin bir kısmını bağımsız medya kuruluşlarının web siteleri oluşturuyor ve bu bağımsız medya kuruluşlarının birçoğu yalnızca çevrimiçi içerikleriyle varlıklarını sürdürmekte veya temel iletişim ortamı olarak Twitter arayüzünü kullanmaktalar.

Mahkeme kararı ile uygulanan erişim engellemeleri dışında, Türkiye’deki birçok internet kullanıcısı 2015 Ekim ayında Ankara Barış Mitingi saldırılarını takiben Twitter ve Facebook gibi sosyal medya platformlarına erişmeyi denediklerinde internet erişim problemi yaşadı. Gönüllü olarak yürütülen TurkeyBlocks Projesi‘nin topladığı verilere göre, sosyal medya platformlarına yavaş erişim şikayetlerinin yanında, zaman zaman erişimin neredeyse imkansiz hale geldigi anlar da oldu. Bu olaylar sosyal medya platformlarının sadece mahkeme ve TİB’in resen aldığı kararlarla değil aynı zamanda bazı hukuk dışı yöntemlerle de engellenebileceğine işaret etmektedir. Öne sürülen bu “bant genişliği kısıtlaması,” yurttaşların bağımsız haber kaynaklarına ve sosyal medyaya en fazla ihtiyac duydugu dönemlerde ortaya çıkmakta ve doğrudan bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü anaysal haklarını ihlal etmektedir.

1 Kasım günü, birçok halk tabanlı grup, siyasi parti ve haber ajansı, 1 Kasım Genel Seçimi’ne ait resmi sonuçları teyit etmek ve bilgi paylaşmında bulunmak için internet tabanlı iletişim sistemleri kullanacak. Bu nedenle aşağıda imzası bulunan kuruluşlar olarak Türkiye’deki yetkili mercilerden taleplerimiz şunlardır:

  • Bağımsız medya kuruluşlarının websitelerine uygulanan erişim engellenmelerini durdurun;
  • İnternete veya çevrimici servislere erişimi kısıtlayan engelleme talimatları vermeyeceğinizi taahhüt edin;
  • Çevrimici iletişim ağlarının özgür ve açık kalmasını temin ederek, yurttaşların özgürce bilgi edinme ve paylaşımda bulunma haklarını güvence altına alın.

İmzacılar;

Access Now
Alternatif Bilişim Derneği
Alternatif Medya Derneği
Ankara Barosu Bilişim Hukukçuları
ASL19
Committee To Protect Journalists
Dağ Medya
Demokrat Bilgisayar Mühendisleri
Demokrat Haber
Doğruluk Payı
dokuz8 Haber
EDRi – European Digital Rights Initiative
Electronic Frontier Foundation
Elektrik Mühendisleri Odası 
Fight for the Future
Hafıza Kolektifi
Human Rights Watch
İnternet Teknolojileri Derneği
Istanbul Writers’ Café
Jiyan.org
Kaos GL
Korsan Parti Türkiye Hareketi
La Quadrature du Net
Linux Kullanıcıları Derneği
Mülksüzleştirme Ağları
Open State Foundation
Pardus Kullanıcıları Derneği
Punto 24 Bağımsız Gazetecilik Platformu
Software Freedom Law Center
The Ethical Journalism Network
The Tor Project
Tüm Internet Derneği
TVHI Media Lab
Zete.com

68-Basak-Tuncer
Başak Tunçer
(Korsan Parti Türkiye Hareketi)

[email protected]