Editörün Seçtikleriİklim KriziManşet

Avrupa Birliği çok yıllık bütçesi ve toparlanma paketi ne kadar yeşil?

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von Der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel Fotoğraf: Euractv

Avrupa Birliği (AB) liderleri, iki gün süren Çok Yıllık Mali Çerçeve görüşmeleri sonunda koronavirüs sonrası ekonomik toparlanma paketinde uzlaşma sağladı. Paket, birliğin iklim hedeflerini gerçekleştirmesine sağlayacağı katkı yönünden önemli bir dönüm noktası olarak görülüyordu.

Salı günü yapılan açıklamaya göre 2021-2017 yılı arasında kullanılmak üzere 1.07 trilyon Euro değerinde AB bütçesinin yanı sıra 750 milyar Euro değerindeki toparlanma fonu üzerinde anlaşıldı. İki bütçe içerisinde de yeşil yatırımların teşvik edildiği maddeler bulunuyor. Ancak bazı temel iklim programlarında da kesintiye gidiliyor. İşte anlaşmanın iklim unsurları:

İklim harcamalarına yüzde 30 kota

Anlaşmada bütçenin yüzde 30’unun iklim koruma ve Avrupa Birliği’nin emisyonlarını azaltma taahhütlerini yerine getirme amaçlarıyla kullanılmasını öngörüyor.

Bu da 2027 tarihine kadar iklime yaklaşık 550 milyar Euro ayrılacağı anlamına geliyor. Her ne kadar ayrılan pay büyük bir meblağ olsa da araştırmacıların AB’nin iklim hedeflerine ulaşması için gerektiğini belirttiği miktarların oldukça altında.

Adil geçiş fonu

Ülkelerin fosil yakıtlardan tamamen çıkışını desteklemek için 17.5 milyar Euro ayrıldı. Bu miktar daha önceki görüşmelerde önerilen miktarın neredeyse yarısına denk geliyor.

Ayrıca bu paraya ulaşma koşulları da zorlaştırıldı.  2050 yılına kadar iklim nötr olacağını taahhüt etmeyen ülkeler bu adil geçiş fonunun yalnızca yarısını alabilecek.

Bunun dışında InvestEU ve Horizon Europe isimli sürdürülebilir yatırımı teşvik eden iki programın bütçesinden de tutumlu ülkeleri (Avusturya, Danimarka, İsveç ve Hollanda) memnun etmek için kesinti yapıldı.

Yeşil vergiler

Anlaşmada tek kullanımlık plastik atıklara yönelik önümüzdeki yıl Avrupa Birliği genelinde uygulanmaya başlayacak yeşil vergilerin AB bütçesine katkı sağlayacağı da belirtiliyor.

Karbon ticareti yoluyla elde edilecek gelirlerin Avrupa Birliği bütçesine katkısı ise daha sonra ele alınacak.

Eichhout: İyileştirilmesi gereken çok şey var

AB anlaşması finansmanın iklim dostu uygulamalara gitmesini sağlamak için hangi kuralların uygulanacağına yer vermiyor. Avrupa Parlamentosu’nda paketi onaylayacak üyelerin bir kısmı ise kirletici yatırımları engellemek için daha zorlu koşullar olmadan plana destek vermeyeceklerini söylüyor.

Avrupa Yeşiller Partisi‘nin bir parçası olan GreenLeft üyesi Avrupa Parlamentosu Milletvekili Bas Eickhout “Hala iyileştirilmesi gereken çok fazla şey var. Anlaşma henüz bitmedi” değerlendirmesinde bulundu.

Thunberg: İklim krizini kriz olarak görmüyorlar

İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg ise anlaşmanın şu anki haliyle oldukça yetersiz olduğunu söyledi. Thunberg “Hala bir acil durumla karşı karşıya olduğumuz gerçeğini inkar ediyor ve görmezden geliyorlar. İklim krizini kriz olarak görmüyorlar” dedi.

Genç aktivist, bütçe görüşmelerinin öncesinde Avrupa liderlerine yönelik bir imza kampanyası başlatmıştı. İklim kriziyle mücadele için sert önlemlerin alınmasının talep edildiği kampanyaya Nobel ödüllü  Malala Yousafzai, Leonardo DiCaprio ve Billie Eilish gibi ünlülerin yanı sıra genç aktivistler, iklim bilimcilerin ve binlerce kişi dahil olmuştu.